Borsa İstanbul, haftanın ilk yarısında yakaladığı dengeli seyri küresel jeopolitik risklerin ve enerji maliyetlerinin tırmanmasıyla hafta ortasında satıcılı bir konjonktüre bıraktı. Pazartesi ve Salı günkü kazanımların ardından, 8 Temmuz Çarşamba günü endeksteki değer kayıplarının %2 eşiğini aşması piyasada ani bir oynaklık yaratırken borsa yönetiminin yukarı adım kuralı tedbirini devreye sokmasını zorunlu kıldı. Dış piyasalardaki petrol fiyatı odaklı enflasyonist baskı, yerli hisse senetlerinde kar realizasyonunu hızlandırdı.
Pazartesi gününden bugüne yaşanan haftalık döngü
Haftanın ilk işlem günü olan 6 Temmuz Pazartesi gününe küresel piyasalardaki temkinli risk iştahının yansımasıyla başlayan Borsa İstanbul, Pazartesi gününü %0,05 oranında son derece dar bir bantta ve yatay pozitif bir kapanışla geride bırakarak haftaya sakin bir giriş yaptı. 7 Temmuz Salı gününe gelindiğinde ise yurt içi piyasalardaki kurumsal alımların ve diplomatik iyimserliğin desteklediği alıcılı seyir, endeksi %0,50 oranında yukarı taşıyarak haftanın en güçlü performansının yakalanmasını sağladı. Ancak 8 Temmuz Çarşamba sabahı küresel vadeli endekslerdeki tedirginliğin etkisiyle güne %0,28 düşüşle başlayan endeks, günün ilerleyen saatlerinde artan kurumsal satış hacmiyle teknik destek seviyelerini kırarak haftanın ilk iki günündeki tüm kazanımlarını geri vermek durumunda kaldı.
Petrol fiyatlarındaki sıçrama ve makroekonomik tetikleyiciler
Hafta ortasında yaşanan bu sert geri çekilmenin temelinde, Orta Doğu ekseninde tırmanan jeopolitik gerilimlerin küresel enerji arz güvenliğini doğrudan tehdit etmeye başlaması yer alıyor. Arz endişelerinin tetiklemesiyle Brent petrolün varil fiyatının kısa sürede %3 üzerinde bir prim yaparak kritik eşiklere tırmanması, Türkiye gibi enerji ithalatçısı gelişmekte olan piyasalar üzerinde enflasyonist kaygıları ve üretim maliyeti baskılarını kaçınılmaz olarak artırdı. Uluslararası fonların riskli varlık sınıflarından hızla uzaklaşarak güvenli limanlara yönelme eğilimi, Borsa İstanbul'daki yabancı ve kurumsal yatırımcıların da nakde geçme isteğini körükledi ve Çarşamba günkü satış dalgasının ana gerekçesi haline geldi.
Müdahale adımları ve sektörlerin finansal durumu
Endeksteki düşüş eğiliminin %2 sınırını aşarak spekülatif bir panik havasına dönüşmesini engellemek amacıyla borsa otoritesi, açığa satış işlemlerine sınır getiren yukarı adım kuralını gün sonuna kadar uygulamaya koyarak piyasayı dengelemeye çalıştı. Sektörel dinamikler incelendiğinde, ulaştırma ve hizmetler endekslerinin %2'yi aşan kayıplarla bu düşüşe öncülük ettiği, bankacılık sektörünün de satışları göğüslemekte zorlandığı, buna karşın teknoloji hisselerinin sınırlı da olsa pozitif ayrışarak piyasayı ayakta tutma çabası içinde olduğu görülüyor. Gün genelinde Türk Hava Yolları, ASELSAN ve Tüpraş gibi yüksek ağırlıklı lokomotif şirketler en yüksek işlem hacmine ulaşarak endeksin taban arayışındaki ana duraklar oldu.
