İZMİR'de fen lisesi öğrencileri, DVD yazıcıları ile çeşitli elektronik atıkları kullanarak sıfır maliyetli, otomatik odaklama yapabilen ve 200 kat büyütme sağlayan akıllı mikroskop geliştirdi.
Kentte, Buca İnci-Özer Tırnaklı Fen Lisesi Kimya Öğretmeni Bekir Değirmenci ile 9'uncu sınıf öğrencileri Nisa Taş, Yiğit Uyar, Taha Güngör ve Ceren Beyaztaş, atık elektronik cihazları bilimsel bir projeye dönüştürdü. DVD yazıcılarından sökülen parçalar, güvenlik kamerası lensleri ve çeşitli elektronik atıkların kullanıldığı projede öğrenciler, sıfır maliyetle 200 kat büyütme yapabilen ve otomatik odaklama özelliğine sahip akıllı mikroskop geliştirdi.
İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün destekleriyle TÜBİTAK 4006-C Bilim Fuarları Festivali'nde sergilenen proje, geri dönüşüme katkı sağlarken öğrencilerin mühendislik becerilerini de ortaya koydu. Kimya öğretmeni Değirmenci, "Okullarda çoğunlukla klasik mikroskoplar çok çabuk dağılabiliyor ya da odaklamasını elle yapılması gerekiyor ve maliyetli bir ürün. Biz de CD yazıcının kızak sistemi, içindeki motor ya da kullanılmayan bozulmuş üç boyut yazıcıların motorları ve kamera lensleri gibi atık malzemelerini kullanarak ve biraz da yazılım desteğiyle kendi kendine odaklayan sonucunda da görüntüyü netlik sağlayan bir akıllı mikroskop yaptık. Bu projeyi sıfır maliyet ile tamamladık. Bu ise elektronik atıkların değerlendirmesi ve sürdürebilirlik açısından önemliydi" dedi.
'HURDACILARI DOLAŞTIK'
Yapım sürecinde ilk malzemeleri toplamayla başladıklarını söyleyen Değirmenci, "Bu süreçte çok fazla hurdacıları dolaştık. Bazen yağmurda bile dışarıda atık malzeme aradık. Projeye aralık ayı sonunda başladık ve mayısta bitirdik. İnsanlara evlerinde atıkları var mı diye sorduk, soruşturduk. Okul içerisindeki kullanılmayan kameraları tek tek inceledik. Çocukların hepsine ayrı bir görev düştü. Kimisi yazılımla uğraştı, kimisi üretimi yaptı. Esas parçaları toplayınca yazılımla beraber süreç hızlı gitti. Çocuklar üretimden yazılıma kadar sıfırdan öğrendiler. Şu anki mikroskop prototip ve 200 kat anca büyütüyoruz. İlerideki hedefimiz bir okuldaki öğrenciye verdiğimiz eğitim sonucunda topladığı malzeme ve yapacağı yazılımla birlikte kendi mikroskobunu ya da projesini yapabilmesi. Bu bir Savunma Teknolojileri Mühendislik (STM) projesi, bir soruna çözüm bularak bunu matematik, fen ya da sanatla birleştirebilirler. Amacımız da hem bu beceriyi, bilgiyi kazandırmak hem de sürdürülebilirliğe katkı sağlamak" ifadelerini kullandı.
'BÖYLE BİR PROJE YAPMAYA KARAR VERDİK'
Buca İnci-Özer Tırnaklı Fen Lisesi 9'uncu sınıf öğrencisi Taha Güngör (15), "Okulumuzda bozulmuş birkaç mikroskop vardı ve mikroskopların maliyetleri de çok yüksekti. Biz de hem elektronik çöpleri kullanarak geri dönüşüme destek sağlamak hem de okullarımıza faydalı bir cihaz yapmak için böyle bir proje yapmaya karar verdik. Mikroskobu yaparken pet bardak, çerçeve camı, DVD yazıcının kızak sistemi, DVD yazıcının mercekleri, güvenlik kamerası lensi bulduk. Kullanılan bir kamera modülü ile beraber görüntüyü bilgisayara aktarabildik. Motorla beraber mikroskobun aşağı yukarı hareketini sağladık. Şu anda zımpara ve para gibi pürüzlü yüzeyleri çok net bir şekilde görüntüleyebiliriz. ya da insan gözünüzle görülmeyenleri büyüterek netleşebiliriz. Hedefimiz bu mikroskobu geliştirerek insan hücre duvarını uzaktan inceleyebilmek. İleride ise uçak mühendisi veya savaş pilotu olmak istiyorum" dedi.
'BİR FİKİR SAĞLAMIŞ OLDUK'
Öğrencilerden Ceren Beyaztaş (14) ise "Proje sayesinde okul arkadaşlarımızla daha çok yakınlaşmış olduk. Ailem, arkadaşlarım projelerde yer aldığımız için bizi desteklediler. Biz de projeyi yaparken hem çok düşünüp çalıştık hem de çok eğlendik. Boş zamanlarımızda hocam ve arkadaşlarımla birlikte çalışıp proje üstüne fikir ürettik. Biz daha ileride insan hücre duvarını görüntüleyebilecek kadar geliştirmek istiyoruz. Bu sayede hastalıklı hücreleri tespit ederek tıp dünyasına da bir katkımız olur diye düşünüyoruz. Aynı zamanda sıfır maliyetli bir mikroskop olduğu için de diğer arkadaşlarımıza, farklı okullarda uygun fiyatlarda yapabilecekleri bir fikir sağlamış olduk" diye konuştu.
