Hurda araç sorunu yıllardır gündemden düşmüyor ancak konu hakkında somut bir adım da atılamıyor. Trafikte yıllardır görünmeyen ancak kağıt üzerinde kayıtlı duran milyonlarca 'hayalet araç' ile ilgili verilen kanun teklifi hurda araç sahiplerini yeniden heyecanlandırdı.
Trafikte belgesiz, sigortasız, muayenesiz dolaşan milyonlarca araç için kanun teklifi verildi. Cumhuriyet Halk Partisi Milletvekili Melih Meriç, 2000 model ve altı olup son 5 yıl içerisinde muayene, sigorta veya trafik işlem kaydı bulunmayan araçların "hurda vasfında" değerlendirilerek kayıtlarının güncellenmesi, bu araçlara ilişkin Motorlu Taşıtlar Vergisi borçlarının silinmesi ve MTV mükellefiyetlerinin sona erdirilmesini amaçlayan teklifi Meclis'e sundu.
2000 model ve altı araçların 'hurda vasfında' değerlendirilmesini ve birikmiş MTV borçlarının silinmesini öngören düzenleme, binlerce araç sahibine umut ışığı olurken, gözler uygulamanın detaylarına çevrildi. Peki, bu teklif yasalaşırsa trafikte neler değişecek? Otomotiv Uzmanı Erol Şahin, Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'un sorularını cevapladı.
CHP Milletvekili Melih Meriç'in sunduğu teklif sektörde nasıl karşılandı?
Otomotiv Uzmanı Erol Şahin: Sektör konuyu nasıl karşılıyor dediğinizde ne yazık ki sektörün bu adımdan haberi olduğu söylenemez. Ancak bu çıkma ihtimali olmayan ama doğru bir adım olan teklif için yakında basın ve sosyal medyada çıkacak haberlerden sonra haberdar olunacaktır diyebiliriz.
Teklif, kayıtların güncellenmesi açısından rasyonel bir adım olarak değerlendirilebilir.
2000 model ve altı araçların belirli kriterlerle "hurda vasfında" değerlendirilmesi sizce doğru bir yaklaşım mı? Teklif, 2000 model ve altı araçları kapsıyor. Otomotiv sektöründeki güncel araç yaşı ortalamasını göz önüne aldığımızda, bu yaş baremi hedeflenen 'hurda temizliği' için yeterli mi?
Otomotiv Uzmanı Erol Şahin: Genel yaklaşım doğru ancak tek başına model yılı yeterli bir kriter değil. Türkiye'de çok iyi durumda olan 1998-2000 model araçlar da bulunuyor. Bu nedenle teklifin sadece yaşa değil, son 5 yıldaki kullanım verilerine dayanması önemli. Asıl belirleyici unsur aracın fiilen trafikte olup olmamasıdır.
Son 5 yılda muayene, sigorta veya trafik işlem kaydı bulunmayan araçların otomatik olarak hurda kabul edilmesi hangi avantajları sağlayabilir?
Otomotiv Uzmanı Erol Şahin: Teklif, aktif kullanılan yaşlı araçlardan çok, sistemde görünmeye devam eden "ölü kayıtları" hedefliyor. Hurda temizliği açısından mantıklı bir başlangıç ancak daha kapsamlı bir park yenileme politikası için yeterli olmayabilir.
Bu bir ihtiyaç mı? Evet kesinlikle bir ihtiyaç. Çok sayıda vatandaşın aracı kullanılamaz durumda ve birikmiş borçları nedeniyle hurdaya ayıramamakta. Bunlar için büyük bir fırsat olacaktır. Yürür aksamda bulunan araçlar ise ehliyetsiz kişilerce ya da sahiplerince trafikte kullanılmakta ve büyük sorunlara, tehlikelere sebebiyet verebilmekte ki bunun da önüne geçilebilir.
Bu uygulamanın suistimal edilme riski görüyor musunuz?
Otomotiv Uzmanı Erol Şahin: Risk bulunuyor. Ancak teklifte aracın yetkili geri dönüşüm tesislerine teslim edilmesi ve daha sonra aracın trafikte tespit edilmesi halinde silinen borçların yeniden tahakkuk ettirilmesi gibi önlemler yer alıyor.
Sizce bu süreç, yeni araç satışlarını tetikleyecek bir hurda teşvik mekanizmasıyla birleştirilmeli mi?
Otomotiv Uzmanı Erol Şahin: İlk etapta ikinci el piyasasında değil, kamu kayıtlarında değişim görülür.
Bu teklif yasalaşırsa trafikte ve otomotiv sektöründe ilk hissedilecek değişim ne olur?
Otomotiv Uzmanı Erol Şahin: Bu teklifi veren kişi ve temsil ettikleri: Ne yazık ki bir muhalefet milletvekili tarafından verilmiş olması nedeniyle komisyondan çıkma ihtimali mevcut siyasi konjonktür ve Meclis aritmetiği neticesinde mümkün değil. Ancak yasalaşması halinde ilk hissedilecek değişim, kamu kayıtlarında uzun yıllardır sistemde duran ancak fiilen trafikte bulunmayan araçların temizlenmesi olacaktır. Bu da araç parkına ilişkin verilerin daha sağlıklı hale gelmesini sağlayacaktır.
