Körfez'de artan güvenlik riski nedeniyle bazı denizcilik şirketleri, Hürmüz Boğazı'ndan geçecek mürettebata altı aylık maaşa kadar ek ödeme teklif etmeye başladı. Amaç, dünyanın en kritik petrol geçiş noktalarından birinde görev alacak personeli teşvik etmek.
Körfez'de deniz taşımacılığını tehdit eden güvenlik risklerinin artmasıyla birlikte bazı gemi sahipleri, denizcileri Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye ikna etmek için olağanüstü mali teşvikler sunmaya başladı. Böylece mürettebat üyeleri, yüksek para ödülleri ile dünyanın en kritik petrol geçiş noktalarından birinde hayatlarını riske atmak arasında zor bir seçim yapmak zorunda kalıyor.
Dünyanın en büyük süper tanker filosuna sahip Güney Koreli Sinokor Group, mürettebatına Suudi Arabistan veya Irak'tan Umman Körfezi limanlarına petrol taşımak amacıyla Hürmüz Boğazı üzerinden yapılacak gidiş-dönüş seferini tamamlamaları karşılığında 6 aylık maaşa denk ek ödeme teklif etti.
Şirketin geçen hafta dağıttığı belgeye göre, yaklaşık bir ay süren bu sefer, güvenlik tehditlerinin giderek arttığı deniz bölgesinden geçişi kapsıyor. Bloomberg'in pazartesi günü yayımladığı haberde bu bilgiye yer verildi.
Söz konusu teklifler, şubat ayı sonunda başlayan savaşın ardından ticari gemilere yönelik saldırıların artmasıyla gündeme geldi. Birleşmiş Milletler'e bağlı denizcilik ajansına göre, Körfez ve çevresinde en az 59 ticari gemi saldırıya uğradı ve 17 denizci hayatını kaybetti.
Yüksek prim teklifleri, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığı sektörünün karşı karşıya olduğu gerilimi gözler önüne seriyor. Denizciler ya önemli mali kazançlardan vazgeçmek ya da hayatlarını tehdit eden riskleri göze almak zorunda kalıyor.
Tehlikeli bölgelerde sefer yapılıp yapılmayacağına ilişkin son kararı gemi kaptanı veriyor. Denizcilik şirketi yetkililerine göre petrol tankeri kaptanları aylık yaklaşık 15 bin dolar, sektörde "rating" olarak adlandırılan yeni başlayan denizciler ise normal şartlarda yaklaşık 1.500 dolar maaş alıyor.
Mürettebat üyeleri, yüksek riskli bölgelere gitmeyi reddetmeleri halinde gemiden ayrılma ve yerlerine başka personel atanmasını talep etme hakkına sahip bulunuyor.
Öte yandan gemi sahipleri, Hürmüz Boğazı'ndan yapılan seferlerden milyonlarca dolar gelir elde edebiliyor. Sigorta şirketleri de bu kritik geçişteki riskler nedeniyle primleri önemli ölçüde artırdı.
Ancak en büyük riski doğrudan saldırı tehdidiyle karşı karşıya kalan denizciler üstleniyor. Bazı mürettebat üyeleri ise yüksek mali teşviklere rağmen bu seferlere katılmayı reddediyor.
Bloomberg'e konuşan, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ile iş birliği içinde denizci eğitimi veren GlobalMET Yönetim Kurulu Başkanı Kaptan Pradeep Chawla, bazı şirketlerin geçiş yapmak isteyen denizcilere "çok büyük primler" sunduğunu söyledi.
Chawla, çok sayıda mürettebatın tehlikeli bölgelere gitmek istemediği için gemilerden ayrıldığını, ancak şirketlerin bu riski göze alan yeni personel bulabildiğini belirtti. Sektörde görev yapan bazı kişilerin yüksek tutarlı ödeme tekliflerini doğruladığını, ancak özellikle Sinokor'un teklifine değinmediklerini ifade etti.
Sinokor, MSC Mediterranean Shipping Co. desteğiyle dünyanın en büyük süper tanker filosunu kurarak Orta Doğu petrol taşımacılığında önemli bir aktör haline geldi. Şirket, özellikle Birleşik Arap Emirlikleri'nin yanı sıra Suudi Arabistan ve Irak'ın petrol ihracatında önemli rol üstleniyor. Sinokor, Bloomberg'in mesai saatleri dışında yaptığı yorum talebine yanıt vermedi.
Denizci ücretleri yükselirken gemi trafiği azalıyor
Sektör temsilcileri, yalnızca Sinokor'un değil birçok şirketin benzer teşvikler sunduğunu, ancak ticari gemilere yönelik saldırıların başlamasından bu yana ödemelerin belirgin şekilde arttığını belirtiyor.
Sigorta ve mürettebat hizmetleri sektöründe çalışan bir yetkili, bazı şirketlerin Hürmüz Boğazı'ndan geçecek gemilerde görev yapan personele, 30 günlük bir görev karşılığında 60 günlük ek maaş verdiğini söyledi.
Savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı bağlantılı sefer ücretleri de yükseldi. Özellikle Körfez'deki saldırıların yoğunlaştığı dönemde navlun ve personel ücretlerinde artış yaşanırken, son günlerde gemi trafiğinde düşüş gözleniyor.
Gemi takip verileri, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi sayısının azaldığını gösteriyor. Ancak bazı gemilerin hareketlerinin izlenmesini önlemek amacıyla uydu takip sistemlerini kapatması nedeniyle gerçek düşüşün boyutu henüz net olarak belirlenemiyor.
