ECB üyesi Yannis Stournaras, ABD ile İran arasındaki çatışmaların yeniden başlaması nedeniyle enflasyonla mücadelede başa dönüldüğünü söyledi. Piyasa, 22-23 Temmuz toplantısı öncesinde faiz artışı ihtimalini yeniden fiyatlıyor.
Avrupa Merkez Bankasının faiz patikası, Orta Doğu’da yeniden artan gerilimle belirsizleşti. Yunanistan Merkez Bankası Başkanı Yannis Stournaras, yükselen enerji fiyatlarının enflasyon tahminlerini yeniden zorlaştırdığını belirtti.
Stournaras, ABD ile İran arasındaki çatışmaların yeniden başlamasının ECB’yi enflasyonla mücadelede başlangıç noktasına döndürdüğünü söyledi. ECB üyesi, Orta Doğu’daki oynaklığın para politikası üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti.
Piyasa, ateşkes döneminde azalan faiz artışı beklentisini yeniden güçlendirdi. Yatırımcılar, ECB’nin gelecek bir yıl içinde iki kez daha faiz artırabileceğini fiyatlıyor.
Enerji fiyatları dengeyi bozdu
ABD ile İran arasındaki ateşkes, enerji fiyatlarında beklenenden hızlı bir gerileme sağlamıştı. Düşüş, ECB’nin temmuz toplantısında yeni bir faiz artışına gitme ihtimalini azaltmıştı.
Çatışmaların yeniden başlaması petrol ve doğal gaz piyasalarındaki risk primini yükseltti. Enerji maliyetlerindeki artış, Euro Bölgesi’nde tüketici fiyatları ve şirket giderleri üzerinden yeni baskı yaratabilir.
Avrupa ekonomisi enerji ithalatına yüksek ölçüde bağımlı bulunuyor. Petrol ve doğal gazdaki yükseliş, üretim maliyetlerini artırırken hane halklarının kullanılabilir gelirini sınırlayabilir.
Stournaras, belirsizliğin enflasyon tahminlerinin güvenilirliğini azalttığını vurguladı. Para politikası kararları, jeopolitik gelişmeler ve enerji fiyatlarındaki günlük hareketlere daha duyarlı hale geldi.
ECB haziranda faizi artırdı
ECB Yönetim Konseyi, 10-11 Haziran toplantısında üç temel politika faizini 25 baz puan artırdı. Banka, kararın Orta Doğu’daki savaşın yarattığı enflasyon baskısına karşı alındığını açıkladı.
Mevduat faizi yüzde 2,25’e yükseldi. Ana refinansman faizi yüzde 2,40’a, marjinal borç verme faizi ise yüzde 2,65’e çıktı.
Yeni oranlar 17 Haziran’dan itibaren yürürlüğe girdi. ECB, kararlarını veri akışına ve her toplantıdaki güncel görünüme göre alacağını bildirdi.
Haziran artışı, büyük merkez bankaları arasında enerji şokuna karşı atılan ilk sıkılaştırma adımlarından biri oldu. Yönetim Konseyi, enflasyonun orta vadede yüzde 2 hedefine dönmesini amaçlıyor.
Enflasyon hedefin üzerinde kalabilir
ECB’nin haziran toplantısı kayıtları, enflasyonun 2027’nin ilk yarısına kadar hedefin üzerinde kalabileceğini gösterdi. Tahminler, faiz patikasına yaklaşık üç adet 25 baz puanlık artış yansıtılmasına rağmen yüksek enflasyon riskine işaret etti.
Banka, manşet enflasyonun yaz aylarında yeniden hızlanmasını bekliyor. Enerji fiyatlarındaki kalıcılık, tahminlerin yukarı yönlü güncellenmesine yol açabilir.
ECB üyeleri haziran toplantısında gelecekteki adımlara ilişkin açık taahhüt vermedi. Yönetim Konseyi, faiz artışının bir serinin başlangıcı veya tek seferlik karar olduğu izlenimini oluşturmak istemedi.
Tarafsız iletişim, ECB’nin farklı Orta Doğu senaryolarına karşı hareket alanını korumasını sağlıyor. Ancak çatışmaların uzaması faiz artışlarının daha uzun süre gündemde kalmasına neden olabilir.
Çekirdek baskılar sürüyor
ECB Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, enerji fiyatlarındaki önceki gerilemeye rağmen Euro Bölgesi ekonomisinin savaş öncesi koşullara dönmediğini söylemişti. Schnabel, çekirdek enflasyon ve tedarik baskılarının sürdüğünü belirtmişti.
Doğal gaz fiyatları savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 40 üzerinde kalıyor. Rafineri kâr marjları ise aynı dönemin yaklaşık iki katına ulaştı.
Boru hatları ve tedarik zincirlerindeki baskılar da fiyat görünümünü etkiliyor. Avrupa’daki sıcak hava dalgası ve Super El Niño ihtimali, gıda fiyatlarında ek artış riski yaratıyor.
Enerji ve gıda dışındaki fiyat artışlarının kalıcılaşması ECB açısından daha önemli bir risk oluşturuyor. Banka, ücret artışlarının ve şirket fiyatlama davranışlarının ikinci tur etkiler üretip üretmediğini izleyecek.
Faiz artışı büyümeyi zorlayabilir
ECB, arz kaynaklı enflasyona faiz artırarak karşılık verirken ekonomik büyümeyi de gözetmek zorunda kalıyor. Daha yüksek faizler kredi talebini, şirket yatırımlarını ve tüketimi sınırlayabilir.
Enerji fiyatlarındaki yükseliş de büyümeyi aşağı çekebilir. Şirketler artan maliyetleri fiyatlara yansıtırsa enflasyon yükselirken talep zayıflayabilir.
Söz konusu görünüm, stagflasyon riskini para politikasının merkezine taşıyor. ECB, fiyat istikrarını korumaya çalışırken ekonomide daha sert bir yavaşlama yaratmak istemiyor.
Faiz artışlarının etkisi ülkeler arasında farklılaşabilir. Borçluluğu yüksek ekonomiler ve değişken faizli kredi kullanımının yaygın olduğu piyasalar sıkılaşmadan daha hızlı etkilenebilir.
Temmuz toplantısı yakından izlenecek
ECB Yönetim Konseyi, bir sonraki para politikası toplantısını 22-23 Temmuz’da Frankfurt’ta yapacak. Banka, kararını 23 Temmuz’daki toplantının ardından açıklayacak.
Ateşkes döneminde temmuz artışı ihtimali zayıflamıştı. Yeni çatışmalar, enerji fiyatlarının yeniden yükselmesi halinde kısa vadeli faiz beklentisini güçlendirebilir.
Piyasa, yalnızca faiz kararına değil ECB’nin açıklama metnine de odaklanacak. Enerji fiyatları, çekirdek enflasyon, ücretler ve büyüme değerlendirmeleri sonraki adımlara ilişkin sinyal verecek.
Eylülde yayımlanacak yeni ekonomik tahminler de para politikası açısından belirleyici olacak. Tahminlerdeki enflasyon ve büyüme değişiklikleri, yılın kalan bölümündeki faiz patikasını şekillendirebilir.
Türkiye için finansman kanalı izlenecek
ECB’nin faizleri daha uzun süre yüksek tutması, Türkiye’nin Euro cinsi dış finansman koşullarını etkileyebilir. Bankalar ve şirketler daha yüksek borçlanma maliyetleriyle karşılaşabilir.
Avrupa’daki sıkı para politikası, Türkiye’nin ana ihracat pazarlarındaki talebi de sınırlayabilir. Zayıflayan tüketim ve yatırım harcamaları, ihracatçı sektörlerin sipariş görünümüne yansıyabilir.
Öte yandan daha yüksek Avrupa faizleri Euro’yu destekleyebilir. Euro’daki değerlenme, Euro cinsi geliri bulunan Türk ihracatçıları için kur etkisi yaratabilir.
Küresel risk iştahının zayıflaması ise gelişen ülkelere yönelik portföy akımlarını baskılayabilir. Türkiye piyasaları açısından ECB kararı, enerji fiyatları ve Orta Doğu’daki gelişmeler birlikte izlenecek.
Piyasa yeni verileri bekleyecek
ECB’nin faiz hesabında enerji fiyatları belirleyici olmaya devam edecek. Petrol ve doğal gazdaki kalıcı yükseliş, bankanın enflasyon tahminlerini yeniden yukarı çekebilir.
Çatışmaların sınırlanması ve enerji fiyatlarının gerilemesi ise temmuz toplantısında bekleme seçeneğini güçlendirebilir. Yönetim Konseyi, tek bir veri veya gelişmeye bağlı karar vermeyecek.
Piyasa 22-23 Temmuz toplantısına kadar enflasyon, ücret, büyüme ve enerji verilerini takip edecek. Orta Doğu’daki çatışmaların seyri, faiz patikasının yönünü belirleyen temel dış risk olacak.
