Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) üye ülkeleri, başsavcı Kerim Han'ın görevden alınmasına karar verdi. New York'taki Birleşmiş Milletler (BM) Genel Merkezi'nde düzenlenen olağanüstü oturumda yapılan gizli oylamada, 125 üye ülkeden 82'si Han'ın görevden alınması yönünde oy kullandı. Oylamada 13 ülke karşı oy verirken, 15 ülke çekimser kaldı.
Bu karar, UCM'nin 2002'de faaliyete başlamasından bu yana görevdeki bir başsavcının ilk kez üye devletlerin oyuyla görevden alınması olarak tarihe geçti. Yeni başsavcının seçilmesi için süreç başlatılacak.
Han daha önce yaptığı açıklamada görevden alınması hâlinde kararı Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) idari yargı organına taşıyacağını duyurmuştu.
NETANYAHU'YA TUTUKLAMA KARARI ÇIKARDI
Kararın zamanlaması da tartışma yarattı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio kısa süre önce, Washington'un gerekirse "UCM'yi tuğla tuğla sökeceğini" söylemiş, Filistin ve Afganistan savaş suçları soruşturmaları nedeniyle mahkemenin çok sayıda hâkim ve savcısına ABD yaptırımı uygulanmıştı.
Han hakkındaki disiplin süreci ise, yaklaşık iki yıl önce İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında Gazze'de işledikleri savaş suçları nedeniyle tutuklama kararı talep etmesinin ardından başlamıştı.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, kararın açıklanmasının ardından görevden almayı "gecikmiş ama doğru bir adım" olarak nitelendirdi.
Saar, UCM'nin Netanyahu ve Gallant hakkında çıkardığı tutuklama kararlarının da geri çekilmesi çağrısı yaptı.
HAKİMLER DİKKATE ALINMADI
Kararın alınış biçimi de yoğun eleştirilere neden oldu.
BM soruşturması kapsamında toplanan yaklaşık 5 bin sayfalık delili ve 150 sayfalık raporu inceleyen hakimler, mart ayında oy birliğiyle "Kerim Han hakkında görevi kötüye kullandığını gösteren yeterli kanıt bulunmadığı" sonucuna ulaşmıştı.
Ancak ASP Bürosu, bu değerlendirmeyi dikkate almamayı tercih etti ve çoğunluk oyuyla Han'ın ciddi görevi kötüye kullandığı yönünde karar aldı.
OYLAMA KURALLARI DA DEĞİŞTİRİLDİ
Birleşik Krallık merkezli Middle East Eye'ın haberine göre, görevden alma süreci sırasında UCM'nin kendi usul kurallarında fiilen değişikliğe gidildi.
Normal şartlarda üye devletlerin önce "görevi kötüye kullanma" iddiasını, ardından ise ayrı bir oylamayla görevden alınıp alınmamasını değerlendirmesi gerekirken, bu iki aşama tek oylamada birleştirildi.
Böylece üye devletler hem Han'ın ciddi disiplin suçu işlediği hem de görevden alınması yönündeki tek bir önergeye "evet" ya da "hayır" oyu verdi.
BEŞ YILDIR GÖREVDEYDİ
İngiliz hukukçu Karim Khan, Şubat 2021'de UCM Başsavcısı seçilmişti.
Görev süresi boyunca yalnızca İsrailli yetkililer hakkında değil, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, eski Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, Myanmar'daki askeri cunta yöneticileri ve Afganistan'daki Taliban yöneticileri hakkında da tutuklama kararı çıkarılması için başvurularda bulunmuştu.
Odatv.com
