Katılma hesaplarında maktû (sabit) kâr taahhüdü, faizsiz bankacılık sisteminde en çok merak edilen konular arasında yer alıyor. Dini hassasiyeti bulunan vatandaşlar, bu uygulamanın İslam hukukundaki yerini araştırıyor. Peki, Katılma hesaplarına maktû kâr vaadi (taahhüdü) câiz midir?
Katılım bankası, faizsiz finans ilkeleri doğrultusunda fon toplayan ve bu fonları ticaret/ortaklık temelli yöntemlerle ekonomiye kazandıran bankacılık modelidir. Kullanıcıların merak ettiği konulardan biri de maktû kâr vaadi (taahhüdü) oldu. Peki, katılma hesaplarına maktû kâr vaadi (taahhüdü) câiz midir?
MAKTU KAR VAADİ CAİZ Mİ?
Katılma hesapları mudârabe (emek sermaye ortaklığı) esasına dayandığı için tarafların yapılacak işten doğacak kâra gerçekten ortak olmaları gerekir. Eğer taraflardan birine koyduğu sermayeye göre belli bir kâr verileceği baştan taahhüt edilirse bu durumda tarafların ortaklığından söz edilemez. Bu sebeple katılma hesaplarına para yatıranlara maktû bir kâr taahhüdünde bulunulamaz.
Özetle katılma hesapları, mudârabe (emek-sermaye ortaklığı) esasına dayanır. Bu sistemde yatırımcı ile katılım bankası, elde edilecek gerçek kârı paylaşır.Kârın miktarı önceden kesin olarak bilinemez. Eğer baştan "size şu kadar kâr vereceğiz" diye sabit (maktû) bir kâr taahhüt edilirse, bu artık ortaklık olmaktan çıkar ve mudârabe akdine aykırı olur.
KAR PAYI NASIL OLUŞUR?
Kâr payı, fonların ticaret ve finansman süreçlerinde değerlendirilmesi sonucunda elde edilen kazancın katılımcılarla paylaşılması esasına dayanır. Uygulanacak kâr oranı ve paylaşım yöntemi ise bankanın ürün yapısına ve elde edilen ticari sonuca göre değişiklik gösterebilir.
Katılım bankacılığında kâr payı, ticari faaliyet veya varlık temelli işlemlerden elde edilen kazanç üzerinden oluşurken; faiz ise borç ilişkisinde paranın zaman değerine bağlı olarak önceden belirlenen sabit getiriyi ifade eder. Bu ayrım, katılım bankacılığının temel özelliklerinden biri olarak kabul edilir.
