İstanbul Eczacı Odası Yönetim Kurulu Üyesi Ecz. Özben Özge Yüksel, ilaçların yan etkilerinin kişiden kişiye değişebildiğini belirterek, genetik yapı, yaş, cinsiyet, karaciğer ve böbrek fonksiyonları ile birlikte kullanılan diğer ilaçların bu süreçte belirleyici olduğunu ifade etti.
Damla Polat’ın Cumhuriyet’te yer alan haberine göre Yüksel, kadınlarda vücut ağırlığı, yağ-kas oranı ve ilaçların metabolizmasında görev alan enzimlerin farklı çalışmasının, ilaçların vücuttaki dağılımını ve etkisini değiştirebildiğini söyledi. Ayrıca östrojen ve progesteron hormonlarındaki değişimlerin; adet döngüsü, gebelik ve menopoz gibi dönemlerde ilaçların emilim ve metabolizma süreçlerini etkileyebildiğine dikkat çekti.
KLİNİK ARAŞTIRMALARDA KADINLAR UZUN SÜRE YETERİNCE YER ALMADI
Kadınların hormonal döngüleri ve gebelikte oluşabilecek riskler nedeniyle uzun yıllar klinik araştırmalarda sınırlı şekilde yer aldığını belirten Yüksel, bu nedenle birçok ilacın güvenlik verilerinin ağırlıklı olarak erkek katılımcılar üzerinden oluşturulduğunu ifade etti.
Araştırmaların, kadınların ilaçlara bağlı yan etkileri yaşama ve bunları bildirme olasılığının erkeklere kıyasla yaklaşık 1,5 ila 2 kat daha yüksek olabileceğini gösterdiğini aktaran Yüksel, bu oranın kullanılan ilacın türüne göre değişebileceğini söyledi.
KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ TEDAVİ YAKLAŞIMI ÖNE ÇIKIYOR
Standart tedavi uygulamalarında kadın ve erkek için çoğu zaman aynı dozların kullanıldığını hatırlatan Yüksel, günümüzde tıp dünyasında kişiye özel tedavi anlayışının giderek daha fazla benimsendiğini belirtti.
Uzmanlar, ilaç kullanımında doz değişikliği veya tedaviyi bırakma gibi kararların mutlaka hekim önerisiyle alınması gerektiğini, beklenmeyen yan etkilerin ise sağlık profesyonellerine bildirilmesinin önem taşıdığını vurguluyor.
