Kanada, Meksika ve Amerika Birleşik Devletleri'nde eşzamanlı olarak düzenlenecek 2026 Erkekler Futbol Dünya Kupası'nın, üç ülkede toplam altı milyondan fazla kişiyi ağırlaması bekleniyor.
Her kitlesel etkinlikte olduğu gibi, halk sağlığı uzmanları ve sağlık otoriteleri de katılımcıların iyilik halini tehdit edebilecek olası salgınları veya vaka kümelerini yakından izliyor.
Washington DC'deki Georgetown Üniversitesinde Rebecca Katz, turnuvayla bağlantılı bulaşıcı hastalık tehditlerine odaklanan, hükümet dışı bir koordinasyon ekibi olan Sağlık Güvenliği Operasyon Merkezi'nin eş direktörlüğünü yürütüyor.
"Toplu etkinlikler karmaşıktır. Onlarla bağlantılı her zaman bulaşıcı hastalık tehditleri vardır" dedi Katz, Euronews Health'e.
Merkezin temel işlevleri arasında, ev sahibi şehirlerin bulunduğu bölgelerde ve seyahatlerin başladığı topluluklarda hastalık sinyallerini izlemek, anlamlı riskler tespit edildiğinde sağlık uyarıları yayımlamak ve ortaya çıkan sağlık sorunlarıyla ilgili çevrim içi tartışmaları takip etmek yer alıyor.
Üç ülkede düzenlenen bir turnuvanın zorlukları
11 Haziran ile 19 Temmuz arasında, üç ev sahibi ülkeye gidip bu ülkeler arasında seyahat edecek toplam 6 milyondan fazla kişi, maçların oynanacağı mekanlarda büyük kalabalıklar oluşturacak.
Bu koşullar, halk sağlığı açısından özel zorluklar yaratıyor ve daha sıkı bir izlem gerektiriyor.
"Bu özel kitlesel etkinlik özellikle karmaşık, çünkü üç farklı ülke var ve antrenman kamplarını ve insanlar arasındaki hareketliliği de hesaba kattığınızda 48'in üzerinde farklı idari bölgeden söz ediyoruz" diye ekledi Katz.
Hangi başlıca hastalıklar izleniyor?
Ekip, yeni gelişmeleri işaretleyen ve kamp yerleri ya da yaklaşan maçlarının oynanacağı şehirler nedeniyle hangi milli takımların daha yüksek risk altında olabileceğini ortaya koyan günlük durum raporları yayımlıyor.
İzlenen bazı patojenler, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE) ile sindirim ve solunum yolu enfeksiyonları gibi, kalabalık insan gruplarının bir araya geldiği her ortamda görülebilen türden.
Ancak diğerleri, turnuvaya ev sahipliği yapan bölgeye daha özgü.
"Bir dizi farklı patojeni izliyoruz ama şu anda aklımızın en önünde kızamık var. ABD, Kanada ve Meksika'da kesinlikle vakalar gördük" diyen Katz, bazı karşılaşmaların oynanacağı ya da milli takımların kamp kurduğu bölgelerden gelen bildirimler nedeniyle durumu "oldukça dikkatli" izlediklerini de vurguladı.
İzlenen diğer patojenler arasında dang humması, hepatit A ve mpox da bulunuyor.
"Bütün bunlar, kitlesel etkinliklerde geleneksel olarak baktığımız tabloyla uyumlu" diye belirtti Katz.
Ebola bir risk mi?
Şu anda dünyadaki en ciddi salgın, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Uganda'daki Ebola salgını.
"Küresel sağlık camiasının tamamı, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde olup bitenleri çok yakından izliyor. Bu açıkça büyük bir kaygı kaynağı ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti ile Uganda'ya verdikleri yanıtta yardımcı olmaya yönelik olağanüstü bir çaba yürütülüyor" dedi Katz.
Kongolu Sağlık Bakanlığı, dünyayı alarma geçiren bu halk sağlığı acil durumunda 782 vaka ve 181 ölümü doğruladı.
Amerika Birleşik Devletleri, etkilenen ülkelerden gelenlere yönelik seyahat kısıtlamaları uyguluyor ve diğer ülkelere de aynı yolu izlemeleri çağrısında bulunuyor.
Buna karşın Katz, ABD'deki Dünya Kupası açısından Ebola riskinin şu anda düşük değerlendirildiğini kaydetti.
"Ebola'nın bulaşma biçimi ve salgını kontrol altına almak için halihazırda devrede olan mekanizmalar nedeniyle, bunun burada halk için ciddi bir tehdit oluşturmasından derin bir endişe duymuyoruz" diye ekledi.
Kongo Demokratik Cumhuriyeti milli takımı 11 Haziran'da Teksas'ın Houston kentine geldi; burada, 17 Haziran'da Portekiz'e karşı oynayacakları ilk maç öncesinde kamp yapacaklar.
Sağlık Güvenliği Operasyon Merkezi'nin 12 Haziran tarihli raporuna göre, oyuncuların ve teknik ile diğer destek personelinin hiçbirinin son 21 gün içinde Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ne seyahat geçmişi yok.
Atık su: gizli gözetim aracı
Katz ve ekibinin kullandığı en güçlü araçlardan biri, onlarca yıldır bilinen ancak COVID-19 pandemisi sırasında yaygın kullanım kazanan atık su izlemesi.
"Uzmanların 'samanlıkta iğne'yi bulabildiğini gösteren bu yöntemle, bunun olağanüstü güçlü bir gözetim veri kaynağı olabileceğini gördük" dedi.
"Bir yerde tek bir Ebola vakası dahi varsa, onu bulacaklar".
Bu erken uyarı araçları, uzmanların kaygı verici sinyalleri erkenden tespit etmesini ve durum tırmanmadan, etkilenen bölgelerdeki halk sağlığı otoritelerini uyarmasını sağlıyor.
