Avrupa Birliği’nde Rusya ile diplomatik temaslara ilişkin dikkat çeken bir hazırlık gündeme geldi. Bilgi alınan AB yetkilisine göre Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, Brüksel’deki AB Liderler Zirvesi sırasında ekibine Rusya ile diplomatik kanal açılması yönünde talimat verdi.
Yetkili, söz konusu adımın doğrudan müzakere ya da içerikli görüşme anlamına gelmediğini, doğru zaman geldiğinde Avrupa’nın çıkarlarını savunmaya hazır olunması amacı taşıdığını belirtti.
Bilgi alınan AB yetkilisine göre, Costa, Brüksel'deki AB Liderler Zirvesi sırasında Rusya ile diyalog kurmak için koşullar uygun olduğunda "Avrupa'nın çıkarlarını da güvence altına alacak" adil ve kalıcı barışın sağlanması amacıyla sorumluluk üstlenmeye hazır olunması gerektiğini söyledi.
Yetkili, Costa'nın ekibine Rusya ile diplomatik kanal açılması talimatı verdiğini belirterek, "Amaç, doğru an geldiğinde AB'nin çıkarlarını savunmaya hazır olmaktı. Burada söz konusu olan, içerik açısından herhangi bir görüş alışverişi veya müzakere içermeyen kısa temaslardır, diplomatların diplomatik görevlerini yerine getirmesidir." ifadelerini kullandı.
AB liderlerinin Mart 2025'ten bu yana ilk kez bütün 27 üye ülkece desteklenen Ukrayna konulu ortak sonuçları kabul ettiğini aktaran yetkili, liderlerin Rusya'ya yönelik yaptırımları 12 ay uzatma konusunda mutabık kaldığını kaydetti.
Yetkili, bazı liderlerin Costa'nın AB anlaşmaları gereği Birlik çıkarlarının "doğal temsilcisi" olduğunu vurguladığını bildirdi.
Zirvenin Ukrayna sonuçları
AB Konseyinden yapılan açıklamada zirvenin "Ukrayna" ve "Avrupa savunma ve güvenliği" konulu ortak sonuçlarına yer verildi.
Açıklamada, Ukrayna'nın bağımsızlığı, egemenliği ve toprak bütünlüğüne verilen destek yinelenerek AB'nin ortaklarıyla birlikte Kiev'e siyasi, mali, askeri ve diplomatik destek sağlamayı sürdüreceği vurgulandı.
Katılım müzakerelerinde Ukrayna ile ilk fasıl kümesinin açılmasının memnuniyetle karşılandığı açıklamada, diğer fasıl kümelerinin açılmasının "sabırsızlıkla beklendiği" belirtildi.
Açıklamada, AB'nin Birleşmiş Milletler Şartı ve uluslararası hukuk ilkelerine dayanan Ukrayna için "sağlam ve güvenilir" güvenlik garantileriyle desteklenen barışı desteklediği kaydedilerek "Yalnızca Ukrayna'nın bağımsızlığını, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü gözeten bir çözüm, adil ve kalıcı barış sağlayabilir. Sınırlar zorla değiştirilmemelidir, saldırgan ödüllendirilemez ve Ukrayna'nın uzun vadeli güvenliği ile kendini savunma kabiliyeti garanti altına alınmalıdır." ifadeleri kullanıldı.
AB'nin Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirmek için yürütülen diplomatik çabaları desteklediği ve bu bağlamda "katılımını artırmaya hazır olduğu" vurgulanan açıklamada, Moskova'ya barış konusunda "samimi irade sergileme", "tam ve koşulsuz ateşkesi derhal" kabul etme çağrısı yapıldı.
Açıklamada, Rusya'nın "son dönemde sergilediği tırmanış" ve üye ülkelerin hava sahalarının ihlal edilmesi kınanarak Romanya'daki apartmana Rus insansız hava aracı (İHA) düşmesi ve diğer üye ülkelerde meydana gelen olayların, AB vatandaşlarının güvenliğini ve bölgesel istikrarı tehdit ettiği kaydedildi.
AB'nin "Gönüllüler Koalisyonu" aracılığıyla ABD ile işbirliği içinde Ukrayna için sağlanması planlanan güvenlik garantilerine katkıda bulunmaya hazır olduğuna işaret edilen açıklama şöyle devam etti:
"Bu, Ukrayna'nın saldırıları caydırma ve uzun vadede de etkili şekilde kendini savunma kabiliyetinin desteklenmesini içerecektir. Buna, Ukrayna'daki AB Askeri Yardım Misyonu ve Avrupa Birliği Danışmanlık Misyonu aracılığıyla sağlanan destek ile AB Uydu Merkezi aracılığıyla ateşkes izleme çalışmalarına verilecek destek dahildir."
Açıklamada, AB'nin ortaklarla koordinasyon içinde Ukrayna'nın yeniden inşa sürecini desteklemede kararlı olduğu vurgulandı.
Rusya'ya yönelik baskının artırılması gerektiği kaydedilen açıklamada, bu ülkeye yönelik 21. yaptırım paketinin "hızla kabul edilmesi" çağrısı yapıldı.
Savunmadaki çabaların "aciliyetle artırılması" çağrısı
Açıklamada Rusya-Ukrayna savaşının AB için "varoluşsal tehdit" olmayı sürdürdüğü ve Avrupa'nın savunma hazırlığını 2030'a kadar kararlı şekilde artırması gerektiği belirtilerek, şunlar kaydedildi:
"AB Konseyi, son dönemde kaydedilen ilerlemelerden yola çıkarak, bu hedefe uygun hızda ve ölçekte ulaşmak, stratejik bağımlılıkları azaltmak ve kritik yetenek eksikliklerini gidermek amacıyla, 360 derecelik yaklaşımla ve çabaların yenilenmiş aciliyetle artırılması çağrısında bulunmaktadır."
Romanya'daki apartmana Rus İHA'sının düşmesinin kınandığı açıklamada, Doğu Kanat Gözlemi gibi AB sınırlarını korumak için açıklanan tüm girişimlere yönelik çabaların hızlandırılması gerektiği ifade edildi.
Açıklamada, üye ülkelerin savunma harcamalarını artırması, NATO ile uyumlu şekilde AB düzeyinde belirlenen öncelikli alanlarda kaydedilen ilerleme memnuniyetle karşılandı.
Avrupa savunma pazarının AB genelinde daha fazla entegrasyonunun özellikle küçük ve orta büyüklükteki işletmeler için önemli olduğu vurgulanan açıklamada, kıtanın Ukrayna'nın "yeni teknolojiler alanındaki deneyimlerinden" ders çıkarması gerektiği kaydedildi.
