Mısır'ın Akdeniz kıyısında inşaatı süren El Dabaa Nükleer Güç Santrali henüz operasyonlara başlamadı ancak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu destekleyen medya organları bu projenin Orta Doğu'da büyük bir Rus nükleer varlığına zemin hazırlayabileceği yönünde bir söyleme girişti. Bu retoriğin İsrail'in iç siyaseti, seçim rekabeti ve seçmenler için yeni güvenlik tehditleri yaratma çabalarıyla bağlantılı olduğunu belirten Mısırlı uzmanlar, İsrail'in Washington ile Moskova arasındaki gerilimden yararlanmaya çalıştığı bir dönemde Kahire ve ortakları üzerinde baskı kurulmak istendiğini aktarıyor.
30 MİLYAR DOLARLIK DEV PROJE VE RUSYA'NIN FİNANSMAN DESTEĞİ
Mısır'ın nükleer programı aslında 1956 yılında Sovyetler Birliği ile yapılan bir anlaşmaya kadar uzanıyor ancak ülkenin ilk nükleer enerji projesi fiilen 19 Kasım 2015 tarihinde Mısır ve Rusya arasında imzalanan anlaşmayla başladı. Matrouh valiliğinde, Akdeniz kıyısında inşa edilen El Dabaa Nükleer Güç Santrali projesi toplam 30 milyar dolar değerinde bir büyüklüğe sahip. Bu bütçenin 25 milyar dolarlık kısmı Rusya tarafından sağlanan krediden oluşuyor ve Mısır bu krediyi yıllık yüzde 3 faiz oranıyla 35 yıllık bir dönemde, Ekim 2029'dan itibaren geri ödemeye başlayacak. Toplam 4 bin 800 megavat elektrik üretecek olan ve dört reaktörden oluşacak santralin 60 yıldan fazla faaliyet göstermesi planlanıyor. İlk reaktörün 2027 sonu ile 2028 ortası arasında devreye girmesiyle Mısır'ın elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 10'unun karşılanacağı öngörülüyor.
İSRAİL MEDYASI TEK SES SALDIRIYA GEÇTİ
İsrail merkezli Natziv.net internet sitesi yakın zaman önce yayınladığı haberde El Dabaa'nın sadece bir elektrik üretim projesi olmadığını öne sürerek bu yatırımı "Moskova için potansiyel bir nükleer dayanak noktası" olarak tanımladı. Rusya'nın proje maliyetinin yüzde 85'ini finanse etmesinin, yakıt tedariki ve nükleer atık yönetimini 60 yıl boyunca üstlenmesinin "uzun vadeli stratejik bir bağımlılık" yaratacağını iddia eden mecra, Süveyş Kanalı yakınlarında planlanan Rus endüstriyel bölgesine de dikkat çekti. Projenin sivil doğasına rağmen bu altyapının Mısır'a askeri nükleer seçenekler veya yakıt zenginleştirme yetenekleri için daha kısa bir yol sunabileceğini savunan site, Mısır'ın Ocak 2024'te dahil olduğu BRICS grubu içindeki Rusya-Çin eksenine kaydığını öne sürdü. Olası bir radyoaktif sızıntının İsrail kıyı şeridini ve su arıtma tesislerini etkileyebileceğini belirten site, bu yakınlaşmanın ABD'nin bölgedeki geleneksel etkisini zayıflatacağını iddia etti. Benzer şekilde Yedioth Ahronoth gazetesi de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ilk reaktörün 2027'de çalışabileceğini duyurmasının ardından projeyi "ciddi bir yanlış okuma" olarak nitelendirip yavaş ilerleyen bir stratejik kuşatma çabası olarak yorumlayarak "İsrail'in tablonun tesadüfi bir parçası değil, doğrudan hedefi olduğu" iddiasını paylaştı.
MISIRLI DİPLOMATLAR VE ASKERİ ANALİSTLER: 'NETANYAHU KRİZ YARATMAYA ÇALIŞIYOR'
Mısır'ın eski Rusya Büyükelçisi ve eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Raouf Saad, bu raporların tamamen siyasi bağlamda okunması gerektiğini belirten bir açıklama yaptı. Saad, Netanyahu'nun Gazze savaşından beri bölgesel barış çabalarını baltalamaya ve Mısır'ı provoke etmeye çalıştığını ancak başarılı olamadığını ifade etti. Saad, İsrail'in iddialarını ABD'yi Rusya'nın bölgeye dönüşü konusunda uyarmayı amaçlayan safça adımlar olarak nitelendirdi. Emekli Tümgeneral ve askeri-stratejik analist Samir Farag da bu iddiaların İsrail'de seçimler yaklaştıkça yoğunlaşan mükerrer kriz üretme girişimlerinin bir parçası olduğunu vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu: "Netanyahu yanlısı medya organları uzun süredir İsrail kamuoyunu Mısır'ın nükleer kapasite edinmeye ve askerileşmeye çalıştığına ikna etmeye çalışıyor."
