EMEP İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, Ford Otosan’ın Kocaeli Yeniköy Fabrikası’nda 2’si kadın 3 işçinin çalışırken bir aracın ezmesi sonucu yaralanmasını Meclis gündemine taşıdı. Bayhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a “Önlemler işçiler yaralanmadan önce neden alınmadı, üretim neden kısa süre içinde yeniden başlatıldı?” diye sordu.
İşçilerden edinilen bilgiler ve basına yansıyanlara göre, boya-tamir alanından alınan bir araç gazının takılı kalması ya da kontrolden çıkması sonucu montaj son işlem hattına girdi. O sırada hatta çalışan üç işçi yaralandı.
Yaralanan işçilerden birinin 24 yaşında olduğu, yoğun bakımda entübe edildiği, vücudunda çok sayıda kırık bulunduğu ve hayati tehlikesinin sürdüğü belirtildi.
"Önlemler neden kazadan önce alınmadı?"
Bayhan, Ford Otosan yönetiminin kazanın ardından yaptığı "gerekli tüm önlemler alındı" ve "detaylı inceleme başlatıldı" yönündeki açıklamaların birçok soruyu yanıtsız bıraktığını söyledi.
Çalışma Bakanlığına yönelttiği sorularda Bayhan, olayın ardından müfettiş görevlendirilip görevlendirilmediğini, kaç müfettişin inceleme yürüttüğünü ve soruşturmanın ne zaman başladığını sordu.
Bayhan ayrıca şirketin açıkladığı önlemlerin neler olduğunu, bu önlemlerin neden kazadan önce uygulanmadığını ve Bakanlık tarafından yerinde denetlenip denetlenmediğini de gündeme getirdi.
Bağımsız soruşturma talebi
Kazanın yalnızca şirketin kendi iç incelemesine bırakılıp bırakılmadığını soran Bayhan, Bakanlığın bağımsız bir idari soruşturma yürütüp yürütmediğinin açıklanmasını istedi.
Bayhan, montaj hattındaki güvenlik uygulamalarının da incelenmesi gerektiğini belirterek araç sevk prosedürleri, hız sınırları, acil durdurma sistemleri, bariyerler, yaya yolları, sensörler ve risk değerlendirmelerine ilişkin eksikliklerin tespit edilip edilmediğini sordu.
Kazaya neden olduğu öne sürülen aracın fren, gaz, elektronik kontrol ve güvenlik sistemleri hakkında bağımsız bilirkişi incelemesi yapılıp yapılmadığı da önergedeki sorular arasında yer aldı.
"Üretim neden yeniden başlatıldı?"
Bayhan, kazanın ardından bazı üretim hatlarında kısa süreli duruş yaşandığını, ancak daha sonra üretimin yeniden başladığını belirterek bu kararın kim tarafından verildiğinin açıklanmasını istedi.
Kazanın nedenleri tam olarak ortaya çıkarılmadan üretimin yeniden başlamasının soruşturmanın sağlıklı yürütülmesi açısından sakınca yaratıp yaratmadığının da açıklanmasını talep etti.
EMEP'li vekil, risk değerlendirmeleri yenilenene ve gerekli güvenlik önlemleri tamamlanana kadar ilgili üretim hatlarında çalışmanın durdurulup durdurulmayacağını da sordu.
"Üretim baskısı iş güvenliğini zayıflatıyor"
Bayhan, yaşanan kazanın münferit bir olay olmadığını belirtip işçilerin uzun süredir üretim baskısı, vardiya yoğunluğu ve fazla mesai uygulamalarından şikayetçi olduğunu söyledi.
Ford Otosan'ın Yeniköy ve Gölcük fabrikalarında daha önce yaşanan toplu gıda zehirlenmelerini de hatırlatan Bayhan, işçi sağlığı ve güvenliğine ilişkin sorunların yeterince şeffaf şekilde ele alınmadığını belirtti.
İşçilerin çalışma temposunun kamera sistemleriyle sürekli denetlendiğini gündeme taşıyan Bayhan, bu uygulamaların iş güvenliği amacıyla mı yoksa işçilerin performansını izlemek için mi kullanıldığının açıklanmasını istedi.
"Can güvenliği sermayenin insafına bırakılamaz"
Bayhan, Ford Otosan'ın işçi sağlığı ve güvenliği uygulamalarının kapsamlı biçimde denetlenmesi gerektiğini belirterek, son 10 yılda fabrikalarda yapılan denetimler, tespit edilen ihlaller ve uygulanan yaptırımlara ilişkin bilgilerin kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti.
İşçilerin sağlığı ve güvenliğinin üretim hedeflerinin gerisinde bırakılmaması gerektiğini vurgulayan Bayhan, "Patronların kârı güvence altına alınırken işçilerin can güvenliği sermayenin insafına bırakılamaz" ifadelerini kullandı.
