Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'nin Savunma Bakanı Mihailo Fedorov'u görevden alma kararına karşı binlerce kişinin perşembe günü sokaklara döküldüğü sırada, eski bakan görevden alınmasında Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Oleksandr Syrskyi ile yaşadığı anlaşmazlığın etkili olduğunu söyledi.
Düzenlediği basın toplantısında konuşan Fedorov, Zelenskiy'nin kendisi ile Syrskyi arasında bir tercih yapmak zorunda kaldığını öne sürdü. Ancak cumhurbaşkanına hiçbir zaman "ya ben ya da Syrskyi" şeklinde bir ültimatom vermediğini vurguladı.
"Cumhurbaşkanı, Syrskyi'yi görevden almayı düşünmediğini söylediğinde bu karara saygı duyduğumu ifade ettim. Başkomutan olarak bu onun kararıydı. Onunla çalışmayı öğreneceğimi söyledim. Çünkü nihayetinde hizmet ettiğimiz kişi Ukrayna halkıdır," dedi.
Fedorov, buna karşın ordunun üst kademesinin reform girişimlerine engel olduğunu iddia etti.
"Tüm girişimlerimiz tamamen engellendi," diyen Fedorov, Syrskyi'nin sorunları açık şekilde konuşmaya hazır olmadığını savundu.
"Syrskyi yüz yüze konuşmak yerine kulis yapmayı, kendisine karşı medya kampanyaları yürütüldüğünü düşünmeyi tercih ediyor. Sonunda da ültimatom verdi," ifadelerini kullanan Fedorov, başkomutana yönelik şimdiye kadarki en sert eleştirilerinden birini dile getirdi.
Fedorov, tüm eleştirilerine rağmen Syrskyi'nin Rusya'nın 2022'de başlattığı geniş çaplı işgalin ilk dönemindeki rolünü de takdir etti.
"Gerçekte Syrskyi, 2022'de ülkemizi kurtardı ve birçok başarılı operasyona imza attı. Bunu küçümseyemeyiz. Ancak savaş değişti," diyen Fedorov, askeri yönetimde değişiklik çağrılarının kişisel bir husumetten değil, değişen savaş koşullarından kaynaklandığını söyledi.
Zelenskiy ise kabine değişikliğini ekibini yenilemek ve savaş dönemindeki yönetimi güçlendirmek amacıyla yaptığını açıklamış, Fedorov'a görevden alınmasının ardından danışmanlık görevi teklif etmişti.
Fedorov, bu teklifi kabul etmediğini belirterek görevden ayrılmasını, orduyu daha fazla teknolojik yenilik ve daha merkeziyetsiz bir yönetim anlayışıyla modernize etme çabalarına karşı kurum içindeki yerleşik direncin sonucu olarak değerlendirdi.
Fedorov'un görevden alınması, Kiev başta olmak üzere çeşitli kentlerde protestolara yol açtı. Göstericiler, görev süresindeki performansı ve ordu, sivil toplum ile farklı siyasi çevrelerde gördüğü destek nedeniyle Fedorov'un görevden alınmasını eleştirdi.
Teknoloji odaklı reformcu ile geleneksel komutanın çatışması
Savunma Bakanı ile Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı arasındaki anlaşmazlık uzun süredir ülkede bilinen bir sır olarak görülüyordu. Bu çekişme, teknoloji odaklı, girişimcilik geçmişine sahip genç bir reformcu ile daha geleneksel bir askeri komutan arasındaki kuşak çatışması olarak tanımlanıyordu.
35 yaşındaki teknoloji odaklı siyasetçi Fedorov, 2019'da Volodimir Zelenskiy'nin cumhurbaşkanı seçilmesinden bu yana kurulan tüm hükümetlerde görev yapan son bakandı. Aynı zamanda Zelenskiy'nin en yakın çalışma arkadaşlarından biri olarak görülüyordu.
Fedorov, bu yılın başında savunma bakanlığı görevine getirilmeden önce 2019'dan itibaren Ukrayna Başbakan Yardımcılığı ve Dijital Dönüşüm Bakanlığı görevlerini yürüttü.
Fedorov, kamu hizmetlerini dijitalleştirmeyi ve bürokrasiyi azaltmayı hedefleyen "akıllı telefondaki devlet" vizyonunun mimarı olarak geniş kesimlerden övgü aldı.
2020'de Diia uygulamasının kullanıma sunulmasının ardından Ukraynalılar, devlet hizmetlerinin giderek artan bölümüne cep telefonları üzerinden erişebilir hale geldi.
Rusya'nın 2022'de başlattığı geniş çaplı işgalin ardından Fedorov'un bakanlığı, Ukrayna'nın insansız hava aracı kapasitesinin geliştirilmesi, savunma teknolojilerinin desteklenmesi ve dijital eğitim projelerinin hayata geçirilmesinde de önemli rol üstlendi.
Savunma Bakanı olarak görev yaptığı altı ay boyunca Fedorov'un, askeri teknolojilerde yenilikleri hızlandırdığı ve cephede inisiyatifin Ukrayna lehine değişmesine katkı sağladığı değerlendirmeleri yapıldı.
Şubat ayında Fedorov, Starlink ile birlikte çalışarak Rusya'nın uydu internet hizmetini izinsiz kullanımını sınırlandırmaya yönelik adımlar attı. Bu süreçte, savaş sırasında SpaceX'in sahibi Elon Musk ile geliştirdiği kişisel ilişkilerden de yararlandı.
Fedorov ayrıca, yeni askeri teknolojilerin geliştirilmesi ve sahaya daha hızlı kazandırılması amacıyla Dijital Dönüşüm Bakanlığı ile Savunma Bakanlığı arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesinde kilit rol oynadı.
Son olarak ise, Rusya'nın ilhak ettiği Kırım ile Ukrayna'nın güneyindeki Rus kontrolündeki bölgelerde Rus lojistik hatlarını ve askeri altyapıyı hedef alan "Kırım'ı bir adaya dönüştürme" operasyonunun başlatılmasına öncülük etti.
