İran’da son dönemde yaşanan gelişmeler ülke içinde farklı görüşlerin yeniden öne çıkmasına yol açtı. Tahran yönetiminde diplomasi ve daha sert politikalar arasında süren tartışmalar, ABD ile yaşanan gerilimin ardından daha belirgin hale geldi. Ateşkes süreci ve geleceğe yönelik adımlar konusunda farklı yaklaşımlar ortaya çıkarken, İran’daki siyasi atmosfer giderek daha fazla belirsizlik kazanıyor.
TAM OLARAK NELER OLUYOR? MASADA KİM KAZANACAK?
ABD’nin İran’a yönelik yeniden düzenlediği hava saldırıları ve ateşkese ilişkin belirsizlik yaratan açıklamalar, Tahran’da diplomasi yanlıları ile sertlik yanlıları arasındaki ayrışmayı belirgin hale getirmiş durumda. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın da içinde bulunduğu diplomasi yanlısı kanat, Washington ile görüşmelerin sürdürülmesini savunurken, ABD’yi ateşkes şartlarını ihlal etmekle suçladı.
Pezeşkiyan, yaptığı açıklamada Washington yönetiminin “rakiplerini sindirmeye çalıştığını, engeller çıkardığını ve hile yaptığını” ifade ederek ABD’ye sert tepki gösterdi. Buna karşılık İran’daki muhafazakâr ve sertlik yanlısı çevreler ise ABD ile herhangi bir uzlaşmaya kesin olarak karşı çıkıyor. Bu gruplar, özellikle Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve müzakere heyetini hedef alan eleştirilerini son günlerde daha da artırdı.
-- Kalıcı kırılma ihtimalini kurumsal yapı değil, veraset sürecinin seyri belirleyecek. Yeni Rehber otoritesini Devrim Muhafızları Ordusu’na yaslanarak konsolide ederse müzakere kanadı kalıcı biçimde marjinalleşir; konsolide edemezse bugünkü karar felci, İran dış politikasının yeni normali hâline gelir.
همه ناراحتی نفوذی های دشمن که دنبال تفرقه و فحش دادن هستند از نیامدن روحانی و خاتمی و ظریف این بود که نتوانستند درست و حسابی فحش دهند و یک مراسم ملی را خراب کنند.کاری که با رییس جمهور و عراقچی کردند. آنها عاشق فحش و تفرقه هستند و نانشان در این کارهاست. pic.twitter.com/CiP1CiChbB
— hadi mohammadi (@m_h_mohammadi) July 6, 2026
همه ناراحتی نفوذی های دشمن که دنبال تفرقه و فحش دادن هستند از نیامدن روحانی و خاتمی و ظریف این بود که نتوانستند درست و حسابی فحش دهند و یک مراسم ملی را خراب کنند.کاری که با رییس جمهور و عراقچی کردند. آنها عاشق فحش و تفرقه هستند و نانشان در این کارهاست. pic.twitter.com/CiP1CiChbB
-- Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın, Hürmüz’ün Amerikan tehditleriyle değil, ancak İran düzenlemeleriyle açılacağı sözü bu yaklaşımın özeti. Kuveyt ve Bahreyn’deki üslere yönelik saldırılar da topyekûn savaş arayışı değil, kalibre edilmiş maliyet yükseltme hamleleri. Ancak kapasite tablosu Tahran’ın aleyhine işliyor; ABD iki gündür hava savunmasını, sahil radarlarını ve Devrim Muhafızları Ordusu’nun hücumbot filosunu sistematik biçimde imha ediyor. Ayrıca petrol satışına tanınan muafiyet de kaldırıldı.
-- Liderlik geçişi tamamlanmamış ve ekonomisi baskı altındaki bir İran’ın uzun soluklu bir çatışmayı taşıma gücü yok. Dolayısıyla önceliğin, teslimiyet görüntüsü vermeden, muhtemelen arabulucular üzerinden masaya dönmek olacağını değerlendiriyorum. Nitekim Trump da saldırılara rağmen Tahran’ın anlaşma istediğini söylüyor. Asıl risk, Tahran’daki karar felci nedeniyle tırmanma dinamiğinin diplomatik niyetin önüne geçmesi ve tarafların, ağustos ortasında dolacak müzakere takvimini beklemeden yeniden topyekûn savaşa sürüklenmesi.
HÜRMÜZ’DE GERİLİM TIRMANIYOR
İç siyasi kriz devam ederken, bölgedeki askerî hareketlilik de yeniden hız kazandı. Devrim Muhafızları’nın hafta boyunca Hürmüz Boğazı’ndan geçen çok sayıda ticari gemiyi hedef aldığı bildirildi. Dünyanın enerji taşımacılığı açısından en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor. Çarşamba günü erken saatlerde ABD ordusu, İran’ın güney kıyılarındaki onlarca noktaya yoğun hava saldırıları düzenledi. İran ise bu saldırılara Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD askerî üslerini hedef alan balistik füze ve insansız hava araçlarıyla karşılık verdi. Gece saatlerinde ABD’nin İran’a yönelik yeni saldırılar gerçekleştirdiği bildirildi.
