Antikythera üzerinde yapılan incelemeler, bu parçanın MÖ 150 ile 100 yılları arasında üretildiği düşünülen dişli bir hesaplama mekanizması olduğunu ortaya koydu. Ancak Antikythera Mekanizması’nın nasıl ve kim tarafından üretildiği net olarak bilinmiyor. Antikythera Mechanism Research Project kapsamında öne çıkan en güçlü görüşlerden biri, mekanizmanın Korint kolonileriyle bağlantılı olarak muhtemelen Siraküza'da üretildiğini ve Arşimet'in bilim geleneğiyle ilişkili olabileceğini öne sürüyor. Mekanizma ilk bulunduğunda bir ayakkabı kutusu büyüklüğünde ahşap bir kutunun içinde yer alıyordu.
30'dan fazla bronz dişliyle gökyüzünü hesaplıyordu
Cihazın ön yüzünde yer alan yarısı beyaz, yarısı siyah küçük bir küre Ay'ın o andaki evresini gösteriyordu. Arka bölümde ise en az dört farklı gösterge bulunuyordu. Arka bölümde ise en az dört farklı gösterge bulunuyordu. Bunlar 19 yıllık Metonik döngü, tutulmaların tahmininde kullanılan Saros döngüsü, Panhelenik spor oyunları takvimi ve tutulma hesaplarını daha hassas hale getiren Exeligmos döngüsüydü.
X-ışınlarıyla mekanizmanın sırrı ortaya çıktı
Yüzlerce yıl deniz altında kalan ve çok sayıda parçaya ayrılan mekanizmanın çözümlenmesi onlarca yıl sürdü. Fizikçi Derek de Solla Price, 1959 yılında bulunan 82 parçayı ayrıntılı biçimde incelemeye başladı.
Daha sonra Yunan nükleer fizikçisi Charalampos Karakalos ile birlikte mekanizmanın iç yapısını görüntülemek için ilk X-ışını ve gama ışını taramaları gerçekleştirildi. Bu çalışmalar sayesinde cihazın içinde 27 dişli çark bulunduğu belirlendi. Bazı dişlilerin 127 ve 235 dişe sahip olması dönemin mühendislik hassasiyetinin beklenenden çok daha ileri seviyede olduğunu gösterdi.
Gerçekten sorunsuz çalışıyor muydu?
Buna karşın mekanizmanın pratikte ne kadar verimli çalıştığı konusu da muamma. Yürütülen simülasyon çalışmaları cihazın Mars'ın konumunu gösteren ibresinde 38 dereceye kadar hata oluşabileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, bu sapmanın üretim kusurlarından ziyade antik Yunan astronomisinin döneme ait bilgi sınırlarından kaynaklandığı düşünülüyor. Ayrıca çok küçük üretim hatalarının bile mekanizmanın sıkışmasına veya dişlilerin kaymasına neden olabileceği belirtiliyor. Bu da cihazın geçmişte tam kapasiteyle ve verimli şekilde çalışıp çalışmadığı sorusunu gündeme taşıyor.
