ABD’de yapay zeka yatırımlarıyla hız kazanan veri merkezi inşaatlarına yönelik tepkiler ülke çapında protestolara dönüştü.
Veri merkezlerinin hızlı ve denetimsiz biçimde yaygınlaştığını savunan gruplar, cumartesi günü 42 eyalette toplam 142 protesto düzenledi. Gösteriler, yapay zeka altyapısındaki genişlemeye karşı gerçekleştirilen ilk ülke çapındaki eylem olarak kayda geçti.
Protestolar, HumansFirst adlı oluşum tarafından koordine edildi. Grubun kurucularından Amy Kremer, veri merkezlerine karşı büyüyen tepkiyi, 2009 yılında vergi politikaları ve devlet müdahalesine karşı ortaya çıkan sağ popülist Tea Party hareketinin ilk dönemlerine benzetti.
“SUYLA YAŞIYORUZ, VERİYLE DEĞİL”
Göstericiler, veri merkezi yatırımlarının yeterli denetim ve hesap verebilirlik olmadan ilerlediğini savundu.
Virginia eyaletinin Fredericksburg kentindeki bir protestocu, “Suyla yaşıyoruz, veriyle değil” yazılı pankart taşıdı. Atlanta’daki gösterilerde ise “Georgia hiper ölçekli yapay zeka veri merkezleri için oy kullanmadı” ifadelerinin yer aldığı dövizler açıldı.
Protestolara katılanların ülke geneli ve kent bazındaki kesin sayıları açıklanmadı.
HumansFirst adına basın ilişkilerini yürüten Right Turn Strategies Başkanı Chris Barron, bazı kırsal bölgelerde ve Atlanta gibi büyük kentlerde katılımın beklenenden düşük kaldığını söyledi. Barron, buna rağmen yerel aktivistlerin çabalarından memnun olduklarını ifade etti.
VERİ MERKEZLERİNE DESTEK SINIRLI KALDI
Reuters/Ipsos tarafından haziran ayında gerçekleştirilen ankete göre Amerikalıların yalnızca üçte biri ülkedeki veri merkezi inşaatlarının mevcut hızını destekliyor.
Katılımcıların yüzde 14’ü ise Meta, Alphabet, Amazon, Microsoft ve Elon Musk’ın xAI şirketi gibi teknoloji kuruluşlarının yapay zeka projeleri için kendi bölgelerinde veri merkezi kurulmasına olumlu yaklaşıyor.
Veri Merkezi Koalisyonu Başkanı Josh Levi, sektörün veri merkezlerinin faaliyet gösterdikleri bölgelere yük oluşturmak yerine katkı sağlaması amacıyla siyasetçiler, paydaşlar ve yerel halkla çalışmayı sürdürdüğünü belirtti.
Levi, hanehalkı ve işletmeler üzerindeki olumsuz etkilerin azaltılması için çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.
TEPKİ PARTİLER ÜSTÜ BİR NİTELİK KAZANDI
HumansFirst kurucularından Kremer, veri merkezlerine yönelik tepkilerin herhangi bir siyasi partiyle sınırlı olmadığını söyledi.
Kremer, insanların bir gün yaşadıkları bölgede büyük bir veri merkezi kurulacağını öğrendiğini ve bu projeleri istemediklerini belirterek, konunun kasım ayında yapılacak ara seçimlerde ve 2028 başkanlık yarışında belirleyici başlıklardan biri olabileceğini savundu.
Kremer, Cumhuriyetçileri büyük teknoloji şirketlerine ayrıcalık tanımakla eleştirirken, New York eyaletinde kabul edilen veri merkezi izinlerini durdurmaya yönelik politikaları da desteklemediklerini söyledi.
Organizatörler, veri merkezi projelerinin geliştirilme süreçlerinde şeffaflık sağlanmasını, doğal kaynakların ve çevre sağlığının korunmasını, iyi ücretli sendikalı işlerin yaratılmasını ve şirketlerin verdikleri sözleri yerine getirmemeleri halinde hesap verebilir hale getirilmesini talep etti.
EN FAZLA PROTESTO TEXAS’TA YAPILDI
Veri merkezi yatırımlarının yoğunlaştığı Texas, 18 gösteriyle en fazla protestonun düzenlendiği eyalet oldu.
Georgia’da 11, California’da sekiz protesto gerçekleştirildi. Pennsylvania, Florida ve Indiana’da ise yedişer gösteri düzenlendi.
Atlanta’daki eyleme yaklaşık 12 kişi katıldı. Etkinlikte gönüllü olarak görev yapan Jake Watts, katılımcıların büyük veri merkezlerinin kurulduğu Georgia’nın küçük kentlerinden geldiğini söyledi.
SU TÜKETİMİ TARTIŞMALARIN ODAĞINDA
California’nın Imperial County bölgesindeki protestoya katılan Ivan DelSol, kurulması planlanan bir veri merkezinin Colorado Nehri’nden yılda 260 milyon galon, yaklaşık 984 milyon litre su kullanabileceğini söyledi.
DelSol, yapay zeka için bu ölçekte tatlı su kullanılmasını “distopik” olarak nitelendirdi. Hava sıcaklığının 38 derecenin üzerine çıkmasına rağmen gösteriye yaklaşık 50 kişinin katıldığı belirtildi.
Özellikle su sıkıntısı yaşayan bölgelerde veri merkezlerinin su tüketimi, protestocuların en fazla gündeme getirdiği konular arasında yer aldı. Sektör temsilcileri ise veri merkezlerinin su kullanımının diğer sektörlerle karşılaştırıldığında daha sınırlı olduğunu savunuyor.
“SOSYAL MEDYA PAYLAŞIMINDAN FAZLASINI YAPMAK İSTEDİM”
Texas’ın Tyler kentinde ilk kez bir protesto organize eden Eva Cardona’nın düzenlediği gösteriye de yaklaşık 12 kişi katıldı.
Kendisini “siyasi göçebe” olarak tanımlayan Cardona, denetimsiz yapay zeka ve hızlı büyümenin kendisini endişelendirdiğini belirtti.
Cardona, yalnızca sosyal medyada paylaşım yapmak yerine daha somut bir adım atmak istediğini söyledi.
