Axios'un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, son günlerdeki askeri hava trafiğinin, ABD ile İran arasında sağlanması beklenen olası bir anlaşmayla bağlantılı olabileceği öne sürüldü. İddiaya göre, tarafların uzlaşması halinde anlaşmanın önümüzdeki günlerde Cenevre'de imzalanması gündeme gelebilir.
C-17 uçakları avrupa'ya gönderildi
Haberde adı verilmeyen kaynaklar, ABD Hava Kuvvetleri'ne ait dört adet C-17 nakliye uçağının dün Avrupa'ya hareket ettiğini belirtti. Kaynaklar, söz konusu uçuşların, Başkan Yardımcısı JD Vance'in ABD ile İran arasında imzalanabileceği belirtilen anlaşma için Cenevre'ye yapabileceği ziyaret kapsamında hazırlık niteliği taşıdığını savundu.
Bu iddialar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Washington ile Tahran'ın "büyük bir uzlaşmaya" ulaştığını ve anlaşmanın hafta sonu imzalanabileceğini söylemesinin ardından gündeme geldi.
Taslak metinde hürmüz boğazı detayı
Axios'un eriştiği belirtilen taslak mutabakat metnine göre, mevcut ateşkesin 60 gün daha uzatılması planlanıyor. Taslakta ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın herhangi bir geçiş ücreti uygulanmadan yeniden açılması ve deniz trafiğinin 30 gün içinde savaş öncesindeki seviyelere döndürülmesi hedefleniyor.
Metinde İran'ın nükleer silah geliştirmeyeceğine dair taahhütte bulunması ve zenginleştirilmiş uranyum stoklarına ilişkin endişeleri gidermesi öngörülüyor. Nükleer programla ilgili daha kapsamlı ve bağlayıcı adımların ise ileride yapılacak ayrı bir anlaşmada ele alınması planlanıyor.
Yaptırımlarda kademeli esneklik
Taslağa göre, mutabakatta yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmesi durumunda İran'a yönelik bazı yaptırımlarda aşamalı gevşeme sağlanabilecek. Bu kapsamda petrol ihracatına ilişkin geçici muafiyetlerin de gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
Arabuluculuk süreci
Haberde, anlaşma taslağının Katar'ın arabulucusu Ali El-Thavadi ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi arasındaki görüşmeler sonucunda şekillendiği belirtildi. Müzakereler sırasında Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner'in de sürece dahil olduğu aktarıldı.
Öte yandan anlaşmanın, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuk rolünü yansıtacak şekilde "İslamabad Anlaşması" adıyla duyurulmasının beklendiği kaydedildi.
Tahran'dan temkinli açıklama
İran Dışişleri Bakanlığı ise önerilen anlaşmaya ilişkin henüz nihai bir karar alınmadığını açıkladı. Bakanlık, taslak metin konusunda değerlendirmelerin sürdüğünü bildirdi.
