Yapay zeka, yalnızca yetişkinlerin çalışma biçimlerini değil, çocukların öğrenme, oyun oynama ve bilgiye erişme alışkanlıklarını da hızla değiştiriyor. UNICEF'in 10 ülkeden elde edilen verilere dayanan yeni analizine göre, dünya genelinde en az 20 milyon çocuk yapay zeka kullanıyor. Çocukların bu teknolojiyi benimseme hızı ise yetişkinlerin yaklaşık üç katı seviyesinde.
2 milyon çocuk yapay zekayı tavsiye almak için kullanıyor
Araştırma, çocukların yapay zekayı en çok eğitim amacıyla kullandığını gösteriyor. Yaklaşık 13 milyon çocuk, ödevlerinde ve öğrenme süreçlerinde yapay zekadan destek aldığını belirtirken, 2 milyondan fazla çocuk ise kendilerini kaygılandıran konularda tavsiye almak için bu araçlara başvurduğunu ifade ediyor.
UNICEF, yapay zekanın öğrenme, yaratıcılık ve oyun alanlarında önemli fırsatlar sunduğunu kabul etmekle birlikte, bilişsel gelişim, duygusal bağımlılık, mahremiyet ve zararlı içeriklere maruz kalma gibi konulardaki etkilerinin henüz tam olarak bilinmediğini vurguluyor. Kuruma göre bugün çocuklar, sonuçları henüz tam olarak öngörülemeyen küresel bir teknolojik dönüşümün içinde büyüyor.
Çocukların üçte biri yapay zekanın yanlış kullanılmasından endişe duyuyor
Araştırmaya göre çocuklar da bu risklerin farkında. İncelenen 10 ülkede çocukların üçte biri, yapay zekanın dolandırıcılık, aldatma ve yanlış bilgi yaymak amacıyla kullanılmasından endişe duyuyor. Her dört çocuktan biri ise fotoğraf veya videolarının yapay zeka kullanılarak cinsel içerikli deepfake görüntülere dönüştürülmesinden korktuğunu belirtiyor.
UNICEF, çocukların yapay zeka sistemlerini giderek daha fazla kullanmasına rağmen bu sistemlerin nasıl geliştirildiği, hangi iş modelleriyle çalıştığı ve kişisel verilerinin nasıl kullanıldığı üzerinde yeterli denetime sahip olmadıklarına dikkat çekiyor. Kurum, yetersiz düzenlemelerin olumsuz sonuçlarını ilk yaşayacak ve bunlarla en uzun süre karşı karşıya kalacak grubun çocuklar olacağını belirtiyor.
İlk Yapay Zeka Yönetişimi Küresel Diyaloğu öncesinde hükümetlere ve teknoloji şirketlerine çağrıda bulunan UNICEF, çocuk haklarının yapay zeka politikalarının merkezine yerleştirilmesini istedi. Kurum, çocuklar üzerindeki etkilerin daha fazla araştırılmasını, yapay zeka destekli cinsel sömürü ve istismara karşı yasal düzenlemelerin güçlendirilmesini, güvenli ve şeffaf yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesini ve çocuklarla ebeveynlerin yapay zeka okuryazarlığının artırılmasını öneriyor.
