Ticaret Bakanlığı’nın hazırladığı yeni yönetmelikle yenilenmiş ürünlerde cayma hakkı genişletildi. Televizyonlar da kapsama alınırken, ürünlerin tüm süreci YÜBİS üzerinden dijital olarak izlenecek.
Ticaret Bakanlığı, yenilenmiş ürün pazarına ilişkin yeni düzenlemeleri hayata geçiriyor. Bakanlık tarafından hazırlanan “Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik” Resmî Gazete’de yayımlandı. Yeni düzenlemeler 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girecek.
Düzenlemeyle birlikte ikinci el teknolojik ürünlerin belirli standartlar çerçevesinde yenilenerek garantili şekilde yeniden satışa sunulması hedefleniyor.
Cep telefonu, bilgisayar, tablet, akıllı saat ve oyun konsolu gibi ürünlerde yenileme süreçlerinin daha hızlı, güvenli ve şeffaf hâle getirilmesi amaçlanıyor.
MAĞAZADAN ALINAN ÜRÜNLERDE DE 14 GÜN CAYMA HAKKI
Yeni yönetmelikle tüketicilere tanınan cayma hakkı genişletildi. Buna göre yalnızca internetten alınan yenilenmiş ürünlerde değil, fiziki mağazalardan satın alınan yenilenmiş ürünlerde de 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayma hakkı kullanılabilecek.
HER ÜRÜN İÇİN DİJİTAL SİCİL OLUŞTURULACAK
Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi olarak adlandırılan YÜBİS üzerinden her cihaz için dijital kayıt tutulacak. Bu sistemle ürün üzerinde yapılan işlemler, değiştirilen parçalar, kayıp, kaçak ya da çalıntı ürün sorguları, yenileme merkezi bilgileri ve ürün sertifikaları tüketicilerin erişimine açılacak.
Bakanlık, bu sistemle yenilenmiş ürün piyasasında elektronik doğrulama, kayıt ve denetim mekanizmalarının güçlendirileceğini bildirdi.
TELEVİZYONLAR DA KAPSAMA ALINDI
Mevcut düzenlemede cep telefonu, tablet, akıllı saat, oyun konsolu ve modem gibi ürünler yenileme kapsamındaydı. Yeni yönetmelikle televizyonlar da yenilenerek satışa sunulabilecek ürünler arasına eklendi.
Böylece tüketici güvencesinin daha geniş bir ürün grubunda uygulanması sağlanacak.
YENİLEME MERKEZLERİ İÇİN SERMAYE ŞARTI ARTIRILDI
Yönetmelikle yenileme yetki belgesi almak isteyen merkezler için aranan asgari ödenmiş sermaye tutarı da yükseltildi. Daha önce 30 milyon lira olan şart, 100 milyon liraya çıkarıldı.
Bakanlık, bu adımın sektörde mali güvenilirliği ve kurumsal kapasiteyi güçlendirmek amacıyla atıldığını belirtti.
KURALLARA UYMAYANLARIN YETKİSİ İPTAL EDİLEBİLECEK
Yeni düzenlemeye göre yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden işletmelere idari yaptırım uygulanacak. Tüketicinin sağlığını, güvenliğini ya da ekonomik çıkarlarını zedeleyen yenileme merkezlerinin yetki belgeleri askıya alınabilecek veya iptal edilebilecek.
Yetki belgesi iptal edilen yenileme merkezlerine 1 yıl boyunca yeni belge verilmeyecek.
SUİSTİMALLERE KARŞI ELEKTRONİK TAKİP
Bakanlık, yenilenmiş cep telefonlarına yönelik taksit avantajı ve KDV oranının yüzde 1’e düşürülmesi gibi uygulamalarda yaşanabilecek suistimallerin önüne geçmek için kayıt ve kontrol mekanizmalarının geliştirildiğini açıkladı.
Açıklamada, bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon ürünün yenilenerek yeniden piyasaya kazandırıldığı belirtildi. Bu sistemin elektronik atıkların azaltılmasına, döngüsel ekonominin güçlenmesine ve israfın önlenmesine katkı sağladığı ifade edildi.
Ticaret Bakanlığı, yeni yönetmelikle hem çevre dostu tüketim alışkanlıklarını teşvik etmeyi hem de ikinci el pazarında tüketiciler için daha güvenli bir alışveriş ortamı oluşturmayı hedeflediklerini bildirdi.
Bakanlığın açıklaması da şöyle:
"İkinci el piyasasında sıklıkla alışverişe konu olan teknolojik ürünlerin belirli standartlar çerçevesinde yenilenerek garantili bir şekilde tekrar satışa sunulmasını sağlayan yenilenmiş ürün ekosisteminin etkinliğini artırmak amacıyla yeni düzenlemeler hayata geçirilmiştir. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan "Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik" Resmî Gazete'de yayımlanmış olup, düzenlemeler 01.08.2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Yapılan düzenlemeler ile cep telefonundan bilgisayara, akıllı saatten oyun konsoluna kadar tüketicilerin yoğun ilgi gösterdiği ikinci el teknolojik ürünlerin garantili şekilde yenilenerek ekonomiye yeniden kazandırılması süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve güvenli hale getirilmesi amaçlanmıştır. Yeni düzenleme kapsamında getirilen başlıca yenilikler şunlardır:
Yeni düzenlemeyle birlikte yalnızca internet alışverişlerinde değil, fiziki olarak mağazalardan satın alınan yenilenmiş ürünlerde de tüketiciler 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahip olacaktır.
Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) ile her cihaz için dijital bir sicil kaydı oluşturulmaktadır. Bu sistem aracılığıyla; Hangi parçaların değiştirildiği ve hangi işlemlerin yapıldığı, Kayıp/kaçak/çalıntı ürün sorgusu kayıtları, İlgili yenileme merkezi ve bu merkezler adına işlem yapan tüm işletmelerin bilgileri ve
Mevcut düzenlemede cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, oyun konsolları ve modemler yenileme kapsamında yer almaktaydı. Yeni yönetmelikle birlikte televizyonlar da kapsama dahil edilerek tüketici güvencesi daha geniş bir ürün yelpazesine yayılmaktadır.
Yenileme yetki belgesi için aranan ödenmiş sermaye tutarı, sektörün mali güvenilirliğini ve kurumsal kapasitesini güçlendirmek amacıyla güncel ekonomik koşullar çerçevesinde artırılmıştır.
Yönetmelik hükümlerine aykırı davranan işletmelere idari yaptırım uygulanacaktır. Tüketicinin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını zedeleyen merkezlerin yetki belgeleri, kurulan Komisyon tarafından askıya alınabilecek ya da iptal edilebilecektir. Belgesi iptal edilen yenileme merkezlerine 1 yıl boyunca yeni belge verilmeyecektir.
Özellikle 05.12.2024 tarih ve 11022 sayılı BDDK Kararı uyarınca yenilenmiş cep telefonları için sağlanan taksit avantajı ile 30.09.2021 tarihli ve 4517 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında yenileme merkezleri ve bunlara bağlı yetkili satıcılar tarafından satışa sunulan yenilenmiş cep telefonlarında KDV oranının %1'e düşürülmesine yönelik uygulamalarda yaşanabilecek suistimallerin önüne geçilmesine katkı sağlayacak biçimde elektronik doğrulama, kayıt ve kontrol mekanizmaları geliştirilmiştir. Bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon ürünün yenilenerek tekrar piyasaya kazandırıldığı dikkate alındığında söz konusu sistemin; elektronik atıkların azalmasına, döngüsel ekonominin güçlendirilmesine, israfın ve çevreye verilen zararın önlenmesi suretiyle ülke ekonomisine katkı sağladığı bilinmektedir. Yapılan yeni düzenlemeler ile ekosistemin olumlu etkilerinin artarak devam edeceği değerlendirilmektedir. Ticaret Bakanlığı olarak; bu yönetmelikle hem çevre dostu ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik etmeyi hem de tüketicilerin ikinci el pazarında mağdur olmasının önüne geçerek güvenli bir alışveriş ortamı oluşturmayı hedefliyoruz. Kamuoyuna saygıyla duyurulur."
