ABD’de Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham’ın ofisi, South Carolina senatörünün 11 Temmuz Cumartesi akşamı “kısa ve ani bir rahatsızlığın” ardından hayatını kaybettiğini duyurdu. Açıklamada ailesinin “bu son derece zor dönemde mahremiyetlerine saygı gösterilmesini” istediği belirtildi.
2002’de South Carolina’dan Senato’ya seçilen Graham, Washington’da özellikle dış politika ve ulusal güvenlik başlıklarında etkili isimler arasında yer alıyordu. ABD Başkanı Donald Trump’a yakınlığıyla bilinen Graham, geçmişte Senato Bütçe Komitesi Başkanlığı da yapmıştı.
Graham, ölümünden kısa süre önce yoğun bir diplomasi trafiği içindeydi. 10 Temmuz’da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüşmek üzere Kiev’e gitmiş, bu ziyaretten yeni dönmüştü. Seyahati öncesinde bilinen bir sağlık sorunu olmadığı aktarıldı.
Ukrayna’ya desteğin güçlü savunucularından olan Graham, Rusya’ya yönelik yeni yaptırımlar üzerinde çalışan isimlerdendi. 2023’te verdiği bir röportajda, “Putin Ukrayna ile durmayacak. Ukrayna’da zayıf olmak, Tayvan’da da kaybetmek demektir” ifadelerini kullanmıştı.
Trump, sosyal medya hesabından yayımladığı taziye mesajında Graham için “gerçek bir vatansever” ifadesini kullandı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da Graham’ın İsrail’in en büyük dostlarından biri olduğunu belirterek, “Lindsey, İsrail ve Amerika’nın güvenliğinin birbirinden ayrılamaz olduğunu anlamıştı” dedi.
TÜRKİYE İLE İLİŞKİLERİ
Graham’ın Türkiye’ye yaklaşımı, Suriye politikası, Kürt güçleri, NATO ve savunma sanayii başlıklarında sık sık tartışma yarattı. 2019’da Türkiye’nin kuzey Suriye’ye yönelik Barış Pınarı Harekâtı sırasında operasyonu sert biçimde eleştiren ABD’li siyasetçiler arasında yer aldı.
Aynı dönemde Demokrat Senatör Chris Van Hollen ile birlikte Türkiye’ye yönelik yaptırım girişimlerinde bulunan Graham, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasına da karşı çıktı. Bu adımın NATO açısından sorun yarattığını savundu ve yaptırımların uygulanmasını destekledi.
Buna karşın Graham, Ankara ile temas kanallarının açık tutulmasını savunan bir çizgi de izledi. Türkiye’nin NATO içindeki stratejik önemine vurgu yaptı; Suriye’de Türkiye’nin güvenlik kaygılarının diplomatik yollarla ele alınabileceğini belirten açıklamalara imza attı.
2024’te Graham ve Van Hollen, Türkiye’nin veya Türkiye destekli grupların Suriye’nin kuzeyindeki askeri faaliyetlerine karşı yeni bir yaptırım tasarısı sundu. Tasarının hedefi, Suriye Demokratik Güçleri’ne yönelik yeni saldırıların önlenmesi ve ateşkesin teşvik edilmesi olarak açıklandı.
Graham’ın son dönemdeki açıklamaları ise Türkiye konusunda daha yumuşak bir tona işaret ediyordu. Mayıs 2025’teki Türkiye ziyaretinin ardından, Kongre’deki olası itirazlara rağmen Türkiye’ye F-35 teslimatını yeniden mümkün kılabilecek bir çözüm bulunabileceğini söyledi.
Graham, 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’ne Başkan Trump ile birlikte katılan ABD heyetinde de yer aldı. Burada yaptığı değerlendirmelerde, İsrail ve Yunanistan’dan gelebilecek itirazların Kongre üzerinde etkili olabileceğini belirtirken, Türkiye’nin F-35 programına dönüşüne açık olduğunu ifade etti.
Siyasi kariyeri boyunca Trump ile zaman zaman sert ayrılıklar yaşayan Graham, 6 Ocak 2021’deki Kongre baskınının ardından “Artık yeter” diyerek mesafe koymuştu. Ancak daha sonra Trump’ın en sadık destekçilerinden biri haline geldi ve 2024 seçimlerinde de desteğini açıkladı.
Haber Kaynağı : 12punto
