Washington / Serra Karaçam
ABD Temsilciler Meclisi, Çarşamba günü kabul ettiği bir kararla Başkan Donald Trump'tan İran'daki askeri operasyonları sonlandırmasını veya devamı için Kongre onayı almasını istedi.
Karar, dört Cumhuriyetçi vekilin Demokratlarla birlikte oy kullanmasıyla 215'e karşı 208 oyla kabul edildi.
Oylama, İran'daki savaşın dördüncü ayına girdiği bir dönemde Trump'a yönelik dikkat çekici bir siyasi uyarı olarak değerlendirildi. Cumhuriyetçi liderler iki hafta önce oylamayı ertelemişti ancak yeterli desteği bulamayınca kararı gündeme almak zorunda kaldılar.
Kararın kabul edilmesi, son dönemde Trump ile Kongre Cumhuriyetçileri arasında ortaya çıkan görüş ayrılıklarının da son örneği oldu. Senato Cumhuriyetçileri son günlerde Trump'ın bazı bütçe ve politika taleplerine de karşı çıkmıştı.
Dört Cumhuriyetçi vekilin Demokratlarla katılmasına rağmen Cumhuriyetçilerin büyük çoğunluğu karara karşı oy verdi.
Trump yönetiminin İran'ın ABD'ye yönelik yakın ve ciddi bir tehdit oluşturduğu yönündeki savunmasını kabul eden Cumhuriyetçiler, Demokratların girişimini başkana yönelik siyasi bir hamle olarak nitelendirdi.
Demokratlar ise savaş ilanı ve uzun süreli askeri operasyonlar konusunda karar yetkisinin Kongre'ye ait olduğunu savunarak, anayasal denetim mekanizmasının korunması gerektiğini vurguladı.
Karar şimdi Senato'ya gidiyor. Senato'nun yaklaşık iki buçuk hafta içinde konuyu ele alması gerekiyor. Ancak kararın Kongre'den geçmesi halinde bile, Başkan'ın asker çekmeye zorlanıp zorlanamayacağı net değil.
Eğer Başkan bu tür bir Kongre kararını veto ederse, süreç doğrudan sona ermemekle birlikte zorlaşacak. Kongre, vetoyu aşmak isterse her iki mecliste de üçte iki çoğunluk sağlayarak vetoyu geçersiz kılmak zorunda. Bu çoğunluk sağlanamazsa karar yürürlüğe girmez ve başkanın mevcut askeri yetkileri fiilen devam eder.
Ancak böyle bir veto, siyasi açıdan başkan ile Kongre arasındaki gerilimi artırır ve özellikle savaş yetkileri gibi alanlarda anayasal yetki tartışmasını daha da derinleştirebilir.
Kongre seçimlerinde koltuğu için yeniden yarışacak olan Michigan Temsilcisi Tom Barrett, başkanın tek başına hareket etme döneminin sona erdiğini ve Kongre’nin daha fazla söz sahibi olması gerektiğini savundu.
“Bu akşam bu karara verdiğim destek, Kongre’nin görevin kapsamını ve İran’da güç kullanımına ilişkin uygun sınırları belirlemesi gerektiğine dair inancımla tutarlıdır,” ifadelerini kullandı.
