Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Avrupa Birliği'nin (AB) küresel güç olabilmek için önemli ölçüde genişlemesi gerektiğini savunarak Türkiye'nin de yeniden üyelik perspektifiyle değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
Stubb, Avrupa Birliği'nin yalnızca mevcut 27 üyeyle yetinmemesi gerektiğini, uzun vadede 40 devlete ulaşabilecek daha geniş ve daha güçlü bir yapı oluşturmasının gerektiğini söyledi.
'Kimse artık Türkiye'den bahsetmiyor'
Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de düzenlenen enerji zirvesinde konuşan Stubb, Avrupa Birliği'nin Ukrayna, Moldova ve Gürcistan'ın ötesine bakması gerektiğini belirterek Türkiye'yi öne çıkardı.
"Artık kimse Türkiye hakkında konuşmuyor ve zihnimizi açarak en azından güvenlik açısından Türkiye'nin mümkün olduğunca yakın bir ortak olması gerektiğini anlamamız gerekiyor," diyen Stubb, Ankara'nın Avrupa'nın stratejik geleceğinde önemli bir yere sahip olduğunu savundu.
Cumhurbaşkanı, Türkiye'nin yanı sıra Batı Balkanlar'ın da Avrupa açısından kritik öneme sahip olduğunu belirterek Sırbistan, Kosova, Arnavutluk, Karadağ, Kuzey Makedonya ve Bosna-Hersek'in geleceğinin Avrupa için önemli bir mesele olduğunu söyledi.
Avrupa Birliği 40 üyeye ulaşabilir
Stubb'a göre Avrupa Birliği'nin jeopolitik gücü büyük ölçüde büyüklüğüne ve ölçeğine bağlı.
Finlandiyalı lider, Avrupa'nın geçmişteki en başarılı politikalarından birinin genişleme süreci olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Bu dönemde büyük düşünmemiz gerekiyor. Coğrafi açıdan genişlemeli ya da en azından toplamda 40 Avrupa devletini -hatta Avrupa dışındaki bazı ülkeleri bile- kapsayabilecek kadar esnek üyelik modelleri oluşturmalıyız."
Stubb, Avrupa Birliği'nin gelecekteki potansiyel üyeleri arasında Türkiye, Ukrayna, Moldova, yeniden Birleşik Krallık, Kanada, Norveç ve İzlanda gibi ülkelerin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
'Fırsat penceresi kısa'
Stubb, AB'nin genişleme konusunda hızlı hareket etmesi gerektiğini de vurguladı.
Ona göre Ukrayna'daki savaş sona erdiğinde veya ABD'de yönetim değiştiğinde genişleme konusundaki siyasi motivasyon azalabilir.
"Fırsat penceresi oldukça kısa," diyen Finlandiya Cumhurbaşkanı, Avrupa'nın mevcut jeopolitik koşulları değerlendirmesi gerektiğini belirtti.
Trump ve Ukrayna savaşı hesapları değiştirdi
Stubb'ın açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin dış politika yaklaşımı ve Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaş nedeniyle Avrupa'da yaşanan strateji tartışmaları sürerken geldi.
Birçok Avrupa ülkesi son yıllarda güvenlik, savunma ve ekonomik dayanıklılık konularında daha bağımsız hareket etme arayışına girmiş durumda.
Stubb'a göre Avrupa'nın "stratejik özerkliği" ve küresel etkisi ancak daha geniş ve daha entegre bir birlikle mümkün olabilir.
Kanada için de üyelik önerisi
Konuşmanın en dikkat çekici bölümlerinden biri ise Kanada hakkındaki değerlendirmeler oldu.
Stubb, Kanada'nın da AB üyeliği açısından düşünülmesi gerektiğini belirterek esprili bir şekilde şunları söyledi:
"Kanada'nın Avrupa Birliği'nin 28. üyesi olması, ABD'nin 51. eyaleti olmasından daha güzel olmaz mıydı?"
Bu sözler, Trump'ın son dönemde Kanada'nın ABD'ye katılması gerektiğine yönelik açıklamalarına gönderme olarak yorumlandı.
Avrupa Birliği tarihinin en büyük genişleme sürecinde
Avrupa Birliği hâlihazırda son neslin en büyük genişleme sürecini yürütüyor.
Birliğe aday dokuz ülke üyelik hedefi doğrultusunda çalışmalarını sürdürüyor. Batı Balkan ülkeleri arasında özellikle Karadağ ve Arnavutluk öne çıkarken, Ukrayna ve Moldova da üyelik müzakerelerine yaklaşmış durumda.
Türkiye ise resmi olarak aday ülke statüsünü korumasına rağmen üyelik müzakereleri uzun süredir fiilen durmuş halde.
