CGTN Türk Radyo'da yayınlanan "Akşam Raporu" programında, spor psikolojisi uzmanı Prof. Dr. Turgay Biçer, A Milli Futbol Takımı'nın turnuvalardaki performansını zihinsel hazırlık ve spor psikolojisi penceresinden değerlendirdi.
Biçer'in açıklamaları, yeteneğin ve fiziksel kondisyonun tek başına yeterli olmadığını, zihinsel sağlamlığın futboldaki en kritik faktörlerden biri olduğunu gözler önüne seriyor.
"Psikolojik antrenman olmadan teknik yetersiz kalır"
Spor antrenmanlarının teknik, taktik, kondisyon ve psikolojik çalışmalardan oluşan ayrılmaz bir bütün olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Biçer, sadece teknik ve taktik çalışmanın sahada başarı için eksik kalacağını belirtiyor.
"Teknik taktik çalışıyorsanız ve psikolojik beceri antrenmanları yapmıyorsanız eksik gidiyorsunuz" diyen Biçer, bu eksikliğin odaklanma sorunu, özgüven kaybı ve baskıyı yönetememe gibi sonuçlar doğurarak yetenekli oyuncuların geride kalmasına neden olduğunu ifade ediyor.
Sporcuları üst düzey bir cerraha veya uçağı uçuran bir pilota benzeten Biçer, nasıl ki bu mesleklerde ağır baskı altında çalışmak için özel eğitimler alınıyorsa, sporcuların da psikolojik olarak her türlü dirence ve baskıya hazırlanmaları gerektiğinin altını çiziyor.
Değişen imajlar yenilgi sonrası neden eski haline döndü?
Programda, Barış Alper ve Eren Elmalı gibi oyuncuların maç öncesinde imaj değişikliğine gidip, alınan yenilgi sonrası eski hallerine dönmeleri de spor psikolojisi açısından ele alındı.
Biçer, sporcuların bu tarz "uğur" denemelerinin veya imaj arayışlarının aslında psikolojik olarak ne kadar hazırlıksız ve kırılgan olduklarının bir işareti olabileceğini belirtiyor. Psikolojinin en üst gelişmiş düzeyi olan "psikolojik sağlamlık" (mental toughness) seviyesindeki sporcuların çelik gibi sağlam bir zihne sahip olduğunu ve bu tür sığınmalara ihtiyaç duymadığını savunan Biçer, geçmişte Basketbol Milli Takımı'nın saçlarını "civciv sarısına" boyatmasını da bilinçaltındaki "dev" kavramıyla uyuşmadığı gerekçesiyle eleştirdiğini hatırlattı.
2002 Dünya Kupası'nın sırrı: Dış dünyadan izolasyon
En son 2005 yılına kadar A Milli Takım'da görev yapan ve 2002 Dünya Kupası sürecinde de takımın zihinsel performans yönetimini üstlenen Biçer, o dönemki başarının arkasındaki psikolojik stratejileri paylaştı. Kendisinden sonra A takım düzeyinde hiçbir uzman spor psikoloğunun çalışmadığını belirten Biçer, 2002'de oyuncuları dış dünyadan ve medyadaki olumsuz yorumlardan tamamen izole ettiklerini aktardı. Sporcuları PlayStation oynamak gibi etkinliklerle meşgul ederek odaklarını maçta tuttuklarını, birebir görüşmeler ve takım çalışmalarıyla oyuncuların üzerinde hiçbir dış baskı hissetmemelerini sağladıklarını ifade etti.
Prof. Dr. Turgay Biçer'den A Milli Takıma Paraguay maçı öncesi tavsiyeler
Prof. Dr. Biçer, takımın kısa vadede psikolojik sağlamlığını artırmak ve var olan potansiyeli maksimize etmek için şu adımların atılması gerektiğini tavsiye ediyor:
Sosyal medya ve dış dünyadaki olumsuz yorumların oyuncuların dikkatini dağıtmaması için oyuncuların dış dünyaya tamamen kapatılması gerekiyor.
Oyuncuların imgeleme, doğru nefes alma ve gevşeme (mindfulness) egzersizleriyle kaygılarından arındırılıp an'da kalmaları sağlanmalı.
Sporculara "bu maçı kazanmalısınız" demek yerine, "sahip olduğun %100'ü sahaya koy ve gerisini bırak" düşüncesinin aşılanması; böylece korku ve baskının ellerinden alınarak sadece oyundan keyif almaya odaklanmaları hedeflenmeli
