Ekonomist Atilla Yeşilada, Mesele Ekonomi YouTube kanalındaki son yayınında Türkiye ekonomisine ilişkin çarpıcı tespitlerde bulundu. "Türkiye ekonomisi ikinci vitesin üstüne çıkamıyor ve motordan hırıltılar geliyor" diyen Yeşilada'nın asıl uyarısı ise uzun vadeye ilişkindi.
Yapısal çöküş içindeyiz: Bina yıkılırsa insanlar yollarda aç gezer
Yeşilada, Türkiye'nin ana sorununu deprem benzetmesiyle özetledi:
"Biz yapısal çöküş içindeyiz. Şu anda depremde ağır hasarlı binada oturuyoruz. Bilemem nereden gelir bir şok ama bu bina yıkılabilir, ülke üretemez hale gelir. İnsanlar yollarda aç gezmeye başlar. Bu çok büyük bir risk."
Ünlü ekonomist, buna karşın kıyamet tellallığına da prim vermedi: "Ama bu yarın olacak diyemem. Şu anda veride onu görmüyorum. Bir şeyin kötüye gitmesiyle sonunun ölüm olması arasında yıllarca fark var."
Faizi sert indirseler de bu ekonomi büyüyemez
Yeşilada'nın en iddialı çıkışlarından biri büyüme cephesinden geldi. Ekonomiste göre Türkiye'yi hızlandırmanın yolu artık kapalı:
"Bu ekonomiyi yüzde 2'nin üstünde büyütmek için artık mucizeler gerekir."
Sert faiz indirimlerinin dahi işe yaramayacağını savunan Yeşilada, "Büyümez, büyümez, büyümez" diyerek kredi kısıtlamaları ve bankaların TL bulamaması nedeniyle faiz kanalının tıkalı olduğunu anlattı. Ekonomiste göre hükümet "çılgınlık yapıp" parayı bolca saçsa bile sonuç değişmeyecek: "Vatandaşın cebine para koyarsanız şirketler zam yapar. Harcanan paranın büyük kısmı enflasyona gider."
Dolar/TL için vatandaşa formül: "Ayda yüzde 2 devalüasyon hesaplayın"
Merkez Bankası'nın kur politikasını "ne yapmak istediğini anlamış değilim" sözleriyle eleştiren Yeşilada, mevduat sahiplerine net bir formül verdi:
"Artık dolar/TL'de ayda yüzde 2 civarında bir devalüasyon hesaplamalı mudiler ve kararlarını ona göre vermeliler."
Yeşilada, Merkez Bankası'ndan yakın vadede faiz indirimi beklemediğini, fonlama faizindeki düşüşün bile sonbahara kaldığını söyledi.
"Türkiye'nin parası bitti: Akan su kurudu"
"Türkiye'nin parası neden bitti?" sorusuna Yeşilada'nın yanıtı sert oldu. Köprü ve tünel çılgınlığı yıllarının dış kredilerle döndüğünü anlatan ekonomist, o musluğun artık kapandığını vurguladı:
"Para dış kredilerden geliyordu, müteahhitlere aktarılıyordu. Şimdi mega proje kalmadı. Besleyecek para kalmadı. O akan su bitti artık."
İktidarın kendi tabanını dahi besleyemez duruma geldiğini söyleyen Yeşilada, sosyal güvenlik harcamalarının sürekli enflasyonun gerisinde kaldığını, eczanelerde ilaç bulunamadığını belirtti. Emekli maaşları için ise isyan etti: "En düşük emekli maaşı 23 bin lira. Abi 23 bin lira nedir ki? Nasıl geçinecek? Akıl almaz bir sefalet yaşıyoruz."
Cari açık uyarısı: "Kriz çıkarmaz ama Merkez Bankası'nı ürkütür"
Mayısta beklentileri aşarak 1,5 milyar dolar gelen cari açığı "yılın en anlamsız verisi" olarak niteleyen Yeşilada, haziranda 4 milyar dolar civarında açık beklediğini açıkladı. Ekonomiste göre tehlike sınırı net: Cari açığın sorun olması için milli gelirin yüzde 5'ini aşması gerekiyor. Ancak açığın büyümesi faiz indirimlerini geciktirecek. Turizmde de sinyaller karışık: Yılın ilk yarısında Antalya'ya gelen turist sayısı yüzde 9 düştü.
Sanayi üretimi cephesinde ise tablo kritik. Manşette aylık yüzde 2,9'luk sert düşüşe dikkat çeken Yeşilada, savunma sanayii kalemi dışlandığında gerilemenin daha sınırlı kaldığını, yine de gidişatın parlak olmadığını söyledi: "İyiye gitmiyor, iyiye de gitmeyecek. Kimse bunu beklemesin. Tek teselli, en kötüsünün geride kalmış olması."
Piyasalarda yol haritası: Borsaya yabancı geliyor, Bitcoin'de hedef 100 bin dolar
Karamsar yapısal tabloya rağmen Yeşilada piyasalar için iyimser konuştu:
Borsa: Yabancı parasının swap piyasasından girmeye başladığını, sıranın Eurobond'lara, ardından tahvillere ve en son borsaya geleceğini söyledi: "Çok açık konuşuyorum, yanılsam da yıl sonu hedefimi gayet makul görüyorum."
KAATSA etkisi: ABD yaptırımları resmen kalkarsa yıl sonuna doğru Türkiye'ye kredi notu artışı gelebileceğini iddia etti; CDS'in 230'un altına ineceğini öngördü.
Altın: "Bu kadar karmaşada prim yapamıyorsa, altın bir yere gitmeyecek demektir."
Bitcoin: Kısa vadeli satış baskısına rağmen yıl sonunda yeniden 100 bin dolar civarının görülebileceğini söyledi.
Dolar 80 lira iddiaları: Felaket senaryolarına ise ateş püskürdü: "Ekonomi okumuş bir insanın 'dolar 80 lira olacak, cari açık bizi bitirecek' demesi imkânsız."
