Beyaz Saray, salı günü ABD Hükümet Etiği Ofisi'ne 927 sayfalık bir mal varlığı beyanı sundu; bu belge, ABD Başkanı Donald Trump'ın Ocak 2025'te göreve geri dönmesinden bu yana servetinin nasıl büyüdüğüne dair bugüne kadarki en kapsamlı tabloyu ortaya koyuyor.
Yemin ederek göreve başladığında henüz emekleme aşamasında olan Trump'ın kripto işleri, artık ailesiyle birlikte onlarca yılda kurduğu emlak imparatorluğunun büyük bölümlerinden daha fazla gelir getiriyor ve geçen yıl ABD başkanına 1,2 milyar doların (1,05 milyar avro) üzerinde kazandırdı.
Kriptodan gelen bu beklenmedik büyük gelirin çoğu iki girişimden kaynaklanıyor.
Trump'ın oğulları ve iş ortakları tarafından 2024'te kurulan World Liberty Financial, aralarında şirketin bazı kararlarında oy hakkı tanıyan ancak ortaklık payı vermeyen sözde yönetim token'larının da bulunduğu yeni kripto ürünlerinin satışından 500 milyon doların (438 milyon avro) üzerinde gelir elde etti.
ABD başkanının yüzünü ve adını taşıyan bir kripto para olan $TRUMP "meme" coinine bağlı ayrı bir iş kolu ise token satışlarından 635 milyon dolar (557 milyon avro) daha gelir sağladı.
Trump'ın kripto faaliyetleri, Forbes'un tahminlerine göre kişisel servetinin 2024 ile 2026 arasında 2,3 milyar dolardan (2 milyar avro) 6,5 milyar dolara (5,7 milyar avro) yükselerek neredeyse üçe katlanmasının başlıca itici gücü gibi görünüyor.
Ancak birçok alıcı için hikâye çok daha az kârlı oldu.
Lansmandan sonraki günlerde kısa süreliğine 74 doların üzerinde işlem gören $TRUMP coin, o tarihten bu yana 2 doların altına gerilerken, World Liberty'nin token'ları da geçen eylül ayında işleme açıldıklarından beri değerinin yaklaşık yüzde 80'ini kaybetti.
Mal varlığı beyanında kâr değil sadece gelirlerin listelenmesi nedeniyle, Trump'ın kişisel kazancının gerçek boyutu bilinmiyor. Ancak dosya, birçok yatırımcının varlıklarının değerinin sert şekilde düştüğünü izlerken, ABD başkanı ve ailesinin baştan ücret ve telif topladığını gösteriyor.
Bu yatırımcılar arasında, yönetim token'larına 75 milyon dolar (65,7 milyon avro), $TRUMP ve $MELANIA meme coinlerine ise 200 milyon dolar (175,3 milyon avro) akıtan Çin doğumlu kripto milyarderi Justin Sun da vardı.
Kendisine karşı ABD'de açılan dolandırıcılık davası daha sonra askıya alındı ve 10 milyon dolarlık (8,7 milyon avro) bir uzlaşmayla sonuçlandı. Sun, harcamaları ile hukuki sorunlarının sonucu arasında herhangi bir bağlantı olduğunu reddediyor.
Dosyanın yayımlanmasının ardından Beyaz Saray, etik kaygılar bulunduğu yönündeki iddiaları da reddetti.
"Ne Başkan ne de ailesi bugüne kadar çıkar çatışmasına girmiştir, gelecekte de girmeyecektir" diyen Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Anna Kelly, AFP'ye yaptığı açıklamada konuştu.
Kelly, ABD Başkanı Donald Trump'ın "ABD'yi gururla dünyanın kripto başkenti haline getirdiğini" söyledi.
Kelly sözlerini şöyle sürdürdü: "Başkan Trump ve yönetiminin tüm adımları Amerikan halkının çıkarları doğrultusunda atılmaktadır ve bunun aksini savunan sözde 'gazeteciler', Demokratlar ile ana akım medyanın on yıldır dolaşıma soktuğu aynı, bayat ve yanlış anlatıyı yeniden ısıtıp servis ediyor."
Kriptonun ötesinde: Trump'ın genişleyen iş imparatorluğu
Dosya, aynı dönemde Washington ile ticaret ve güvenlik konularında müzakere yürüten ülkelerde yapılan yeni otel, tatil köyü ve konut anlaşmalarının milyonlarca dolar getirdiği agresif bir uluslararası genişlemeyi de ayrıntılandırıyor.
Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki bir proje geçen yıl Trump şirketine yaklaşık 10,4 milyon dolar (9,1 milyon avro), Suudi Arabistan'daki bir proje yaklaşık 9 milyon dolar (7,9 milyon avro) kazandırırken, Katar, Romanya ve Vietnam'daki projelerin her biri ise 5 milyon dolar (4,3 milyon avro) gelir sağladı.
Daha yakında ise ABD başkanının oturmuş işleri, tüm bu yeni girişimlerle birlikte adeta patlama yaşadı.
Beyanname, Trump markasının artık ne kadar geniş bir yelpazede ticarileştirildiğini de gösteriyor.
ABD başkanı, spor ayakkabı ve saatlerden tampon etiketlerine kadar uzanan geniş bir yelpazedeki markalı ürünlerden milyonlar kazandı. Yalnızca Trump markalı saatler 4,7 milyon dolar (4,1 milyon avro) getirirken, country şarkıcısı Lee Greenwood ile birlikte tanıtılan "God Bless the USA" İncil'inin markalı baskısından 200 bin doların (175 bin 300 avro) üzerinde gelir elde edildi.
Bu tür markalı ürünlerin görevdeki bir ABD başkanı tarafından satılması daha önce eşi benzeri görülmemiş bir durum.
1978 tarihli bir yasa, Amerika Birleşik Devletleri'nin başkan ve başkan yardımcısının mal varlıklarının yanı sıra gelirlerini de beyan etmelerini zorunlu kılıyor.
First Lady Melania Trump'ın gelirleri de eşinin mal varlığı beyanında yer alıyor; bunlar arasında biyografik bir Amazon belgeseline bağlı 10 milyon doların (8,7 milyon avro) üzerinde, anı kitabından ise 500 bin doların (438 bin 250 avro) üzerinde gelir bulunuyor.
Karşılaştırma için, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 2016 tarihli "Hillbilly Elegy" adlı kitabından 1 milyon dolar (876 bin 500 avro) ile 5 milyon dolar (4,4 milyon avro) arasında telif geliri bildirdi.
Eleştirmenler, bu tür düzenlemelerin kamu görevi ile özel kazanç arasındaki çizgiyi uzun süredir bulanıklaştırdığını savunuyor. Beyaz Saray ise bu suçlamayı kesin bir dille reddediyor.
