Antalya'da yaşayan aşçı Songül Uzunoğlu'nun, 2019 yılında bir estetik merkezinde yaptırdığı hatalı işlem sonrası alt dudağını kaybetmesiyle başlayan 7 yıllık hukuki mücadelesi estetik işlemlerde merdiven altı uygulamaları yeniden gündeme getirdi.
ZİYNETİ KOCABIYIK HABERİ - Güzellik salonları ve hatta kuaförlere kadar inen medikal estetik uygulamalar, ardında yaşadıkları olumsuzluklara karşı yıllar boyu hakkını arayan ancak herhangi bir çözüm bulamayan mağdur yığınları bırakıyor. Dolgu, botoks gibi medikal estetik işlemlerde zarar görmemek, doğru doktoru ve merkezi seçebilmek için nelere dikkat edilmesi gerektiğini Türkiye Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. Klara Bayramova’ya sorduk. Sözlerine “Dudak dolgusu, botoks veya yağ grefti gibi işlemler basit birer güzellik bakımı değil, tıbbi müdahalelerdir” uyarısıyla başlayan Dr. Bayramova, duvarda asılı “sertifika tuzağı’na düşülmemesi, işlemlerin mutlaka Sağlık Bakanlığı ruhsatlı hastanelerde, tıp merkezlerinde, polikliniklerde veya doktor muayenehanelerinde gerçekleştirilmesi gerektiğini söylüyor. İşte Dr. Klara Bayramova’a ile yaptığımız sohbet...
GİDEREK ARTAN RENK DEĞİŞİMİNE DİKKAT!
Bir hasta medikal estetik işlem yaptırdıktan sonra yolunda gitmeyen bir şeyler olduğunu nasıl anlar? Nekrozun ilk belirtileri (renk değişimi, ağrı boyutu) nelerdir ve hasta kaç saat içinde hekime başvurmalıdır?
Hyalüronik asit dolguları güvenli uygulamalar olsa da, nadir görülen ancak ciddi sonuçlara yol açabilen komplikasyonlar gelişebilir. Bunlardan en önemlisi, dolgu maddesinin yanlışlıkla damar içine verilmesine bağlı oluşan damar tıkanıklığıdır. Bu durumda ilgili bölgenin kan dolaşımı bozulur, doku yeterince beslenemez ve tedavi gecikirse doku kaybı (nekroz) gelişebilir.
Hastaların dikkat etmesi gereken ilk belirtilerin başında, işlem sırasında veya hemen sonrasında başlayan ve normalin çok üzerinde seyreden, giderek şiddetlenen ağrı gelir. Bunun yanı sıra uygulama bölgesinde önce beyazlaşma, ardından morumsu ya da mavimsi renk değişikliği, ağ benzeri morarma görünümü ve ciltte belirgin soğukluk hissi görülebilir. Bu bulgular, dolaşımın bozulduğuna işaret edebilir.
Erken dönemde müdahale edilmediğinde ise saatler içinde su kabarcıkları, ciltte siyahlaşma ve doku kaybı gibi daha ağır belirtiler ortaya çıkabilir.
Bu belirtilerden herhangi biri fark edildiğinde hastanın beklemeden, mümkünse ilk 4-6 saat içinde işlemi gerçekleştiren hekime veya komplikasyon yönetimi konusunda deneyimli bir dermatoloji uzmanına başvurması büyük önem taşır. Erken müdahale, kalıcı doku hasarını önlemede en kritik adımdır.
GÜZELLİK UZMANI DUDAK DOLGUSU YAPAMAZ
Sosyal medyada "güzellik uzmanı" veya "estetisyen" adı altında bu işlemleri yapan kuaför ve güzellik merkezleri var. Kanunen dudak dolgusu yapma yetkisi kimlere aittir?
Dudak dolgusu ve benzeri enjeksiyonla uygulanan medikal estetik işlemler, yalnızca bu alanda yasal yetkiye sahip hekimler tarafından yapılmalıdır. Özellikle yüz anatomisi, cilt yapısı ve olası komplikasyonların yönetimi konusunda en kapsamlı eğitimi alan Dermatoloji ve Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi uzmanları bu işlemleri güvenli şekilde uygulayan temel branşlardır.
Bunun yanı sıra, Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanmış Medikal Estetik Uygulama Sertifikası bulunan hekimler de mevzuat çerçevesinde bu uygulamaları yapabilmektedir.
Ancak medikal estetik işlemlerde önemli olan yalnızca uygulamayı gerçekleştirmek değil, olası komplikasyonları erken tanıyabilmek ve gerekli tedaviyi zamanında uygulayabilmektir. Bu nedenle hastaların, işlem yaptıracakları hekimin deneyimini ve komplikasyon yönetimi konusundaki yetkinliğini de mutlaka sorgulamaları gerekir.
Öte yandan, güzellik uzmanları ve estetisyenlerin dudak dolgusu ya da benzeri enjeksiyon işlemlerini yapma yetkisi bulunmamaktadır. Bu tür işlemlerin yetkisiz kişiler tarafından, uygun olmayan ortamlarda uygulanması enfeksiyon, damar tıkanıklığı, doku kaybı ve kalıcı iz gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle medikal estetik uygulamaların mutlaka yasal yetkiye sahip hekimler tarafından, sağlık kuruluşlarında gerçekleştirilmesi hem güvenlik hem de olası komplikasyonların yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır.
Tıbbi eğitimi olmayan birinin bu komplikasyonu fark etmesi ve müdahale etmesi mümkün müdür? Merdiven altında bu yaşanırsa süreç neden felaketle sonuçlanır?
Damar tıkanıklığı gibi ciddi bir komplikasyonu tanımak ve doğru şekilde yönetmek, tıbbi eğitim ve deneyim gerektirir. O nedenle tıbbi eğitimi olmayan birinin bu komplikasyonu fark etmesi ve müdahale etmesi mümkün değildir. Medikal estetik uygulamalar yalnızca enjeksiyon yapmaktan ibaret değildir. Yüz damar anatomisini, cildin katmanlarını ve dolgu maddesinin hangi doku düzlemine uygulanması gerektiğini bilmek, olası bir komplikasyonu erken fark ederek dakikalar içinde doğru tedaviyi başlatabilmek hayati önem taşır.
Doku hasarı yalnızca dolgu maddesinin damar içine verilmesiyle değil; gereğinden fazla miktarda dolgu uygulanması, yüksek basınçla enjeksiyon yapılması veya bu işlem için uygun olmayan ürünlerin kullanılması sonucunda da gelişebilir.
Tıbbi eğitimi olmayan bir kişinin damar tıkanıklığını, işlem sonrasında görülebilen normal bulgulardan ayırt etmesi; hangi damarın etkilendiğini değerlendirmesi ve doğru ilacı, doğru dozda ve doğru teknikle uygulaması mümkün değildir. Bu nedenle erken müdahale şansı kaçırıldığında, geri dönüşü olmayan doku kayıpları ortaya çıkabilir.
Medikal estetikte temel kural şudur: Komplikasyonunu yönetemeyeceğiniz bir işlemi uygulamamalısınız. Çünkü tıpta her hastanın anatomisi ve tedaviye verdiği cevap farklıdır. Aynı işlem iki farklı kişide tamamen farklı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle yetkisiz kişiler tarafından, uygun olmayan koşullarda yapılan basit gibi görünen bir estetik uygulama; kalıcı izlere, doku kaybına ve ciddi sağlık sorunlarına dönüşebilen ağır sonuçlara yol açabilir.
Merdiven altı yerlerde kullanılan dolgu maddelerinin (genelde ruhsatsız, ucuz malzemeler) ne gibi ekstra riskleri vardır?
Medikal estetik uygulamalarda kullanılan dolgu maddesinin kalitesi ve güvenilirliği, işlemin başarısı kadar hasta güvenliği açısından da büyük önem taşır. Ruhsatlı ve izlenebilir ürünler yerine kaynağı belirsiz, düşük maliyetli dolgu maddelerinin tercih edilmesi ciddi sağlık risklerini beraberinde getirebilir.
Bu ürünlerde en büyük sorun, içeriğinin tam olarak bilinmemesidir. Steril üretim koşullarına uyulmaması enfeksiyon riskini artırırken, uygun olmayan veya kalıcı dolgu maddelerinin kullanılması alerjik reaksiyonlara, uzun süreli iltihabi süreçlere, granülom oluşumuna ve cilt altında kalıcı sertliklere neden olabilir.
Ayrıca bazı ruhsatsız ürünler, komplikasyon geliştiğinde eritilemez veya güvenli şekilde tedavi edilemez. Bu durum, oluşan sorunun yönetimini çok daha güç hale getirir. Ürünlerin uygun sıcaklıkta saklanmaması ve soğuk zincir kurallarına uyulmaması da etkinlik ve güvenilirliklerini olumsuz etkileyebilir.
Bir diğer önemli konu ise izlenebilirliktir. Ruhsatlı ürünlerde bulunan lot numarası ve kayıt bilgileri, olası bir komplikasyon geliştiğinde hem doğru tedavinin planlanması hem de hukuki sürecin sağlıklı yürütülmesi açısından önem taşır. Kaynağı belirsiz ürünlerde ise bu bilgiler çoğu zaman bulunmadığından hem hasta güvenliği hem de olası yasal süreçler açısından ciddi sorunlar yaşanabilir.
Antalya'da aşçılık yapan 3 çocuk annesi Songül Uzunoğlu'nun, 2019 yılında özel bir merkezde yaptırdığı estetik işlem sonrası dudağında doku kaybı yaşadığını ileri sürerek başlattığı hukuk mücadelesi, aradan geçen 7 yılı aşkın süreye rağmen tamamlanmadı.
Ceza yargılamasında doktorlar hakkında beraat kararı verilirken, Antalya 1. Tüketici Mahkemesi'nde görülen maddi ve manevi tazminat davasında Uzunoğlu lehine faiz hariç toplam 994 bin 331 TL tazminata hükmedildi. Uzunoğlu’nun hukuk mücadelesi sürüyor.
