Schengen vizesi başta olmak üzere yurt dışı seyahatlerinde yaşanan vize sorunları, farklı meslek gruplarının yeşil pasaport taleplerini yeniden gündeme taşıdı. Uluslararası proje, kongre, eğitim ve ticari faaliyetlerde vize engeliyle karşılaştıklarını belirten birçok meslek grubu için peş peşe kanun teklifleri hazırlanırken, tekliflerin kabul edilip edilmeyeceği merak konusu oldu.
HANGİ MESLEKLERE YEŞİL PASAPORT VERİLECEK?
Yeşil pasaport verilmesine yönelik talepler, özellikle uluslararası faaliyetlerde aktif görev alan meslek gruplarını kapsıyor. Meclis'e sunulan tekliflerde özel okul öğretmenleri, mühendisler, mimarlar, diş hekimleri, veteriner hekimler ve uluslararası taşımacılık yapan TIR şoförleri için yeni düzenlemeler isteniyor. Bazı tekliflerde belirli bir mesleki kıdem şartı aranırken, bazı düzenlemelerde ilgili meslek odalarına kayıtlı olma kriteri de bulunuyor.
Kanun tekliflerinin ortak gerekçesinde, uzun süren Schengen vizesi süreçlerinin uluslararası projeler, kongreler, eğitim faaliyetleri, bilimsel toplantılar ve ticari organizasyonlara katılımı zorlaştırdığı belirtiliyor. Teklif sahipleri, vize süreçlerinde yaşanan gecikmeler nedeniyle hem bireysel hem de ekonomik kayıpların oluştuğunu ifade ediyor.
MİMAR VE MÜHENDİSE YEŞİL PASAPORT GELECEK Mİ?
Mühendisler ve mimarlar için hazırlanan tekliflerde en dikkat çeken kriterlerden biri 15 yıllık mesleki deneyim şartı oldu. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'ne bağlı çalışan ve gerekli kıdem süresini tamamlayan kişilere yeşil pasaport verilmesi öneriliyor.
Tekliflerin gerekçesinde özellikle uluslararası projelerde görev alan mühendis ve mimarların uzun vize süreçleri nedeniyle toplantıları, teknik incelemeleri, küresel ihaleleri ve iş fırsatlarını kaçırdığı vurgulanıyor. Ancak bu düzenlemeler henüz yasalaşmadığı için mühendis ve mimarlar açısından yeni bir hak yürürlüğe girmiş değil.
ÖĞRETMENLER VE SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN NELER ÖNERİLİYOR?
Meclis'e sunulan tekliflerden biri de özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenleri kapsıyor. Düzenleme ile belirli hizmet süresini tamamlayan öğretmenlerin uluslararası eğitim programlarına, seminerlere, Erasmus benzeri projelere ve akademik çalışmalara daha kolay katılabilmesi hedefleniyor.
Sağlık alanında ise diş hekimleri ve veteriner hekimler için hazırlanan tekliflerde, meslek odasına kayıtlı ve en az 15 yıllık kıdeme sahip kişilere yeşil pasaport verilmesi öneriliyor. Gerekçede bilimsel kongrelere katılımın kolaylaştırılması, uluslararası mesleki gelişmelerin yerinde takip edilmesi ve akademik iş birliklerinin artırılması amaçlanıyor.
Uluslararası taşımacılık yapan TIR şoförleri de yeşil pasaport talebinde bulunan meslek grupları arasında yer alıyor. Hazırlanan kanun teklifinde mesleğinde en az 10 yılını tamamlayan sürücülere hususi damgalı pasaport verilmesi öneriliyor.
Teklifin gerekçesinde sınır kapılarında yaşanan uzun bekleme sürelerinin ihracat faaliyetlerini olumsuz etkilediği belirtiliyor. Vize işlemlerinden kaynaklanan gecikmelerin lojistik sektörüne maliyet oluşturduğu ve teslimat sürelerini uzattığı ifade ediliyor.
Halen yürürlükte bulunan mevzuata göre yeşil pasaport hakkı belirli kamu görevlileri ile bazı özel statüdeki kişilere tanınıyor. Kadro derecesi 1, 2 ve 3 olan devlet memurları ile aynı derecelerden emekli olan kamu görevlileri mevcut düzenleme kapsamında yeşil pasaport alabiliyor.
Bunun yanında il, ilçe ve birinci kademe belediye başkanları, belirlenen ihracat kriterlerini sağlayan firma yetkilileri ile hak sahibi kişilerin eşleri ve belirli şartları taşıyan çocukları da mevcut uygulama kapsamında hususi damgalı pasaport sahibi olabiliyor.
Meclis komisyonlarına sunulan tekliflerin tamamı halen değerlendirme sürecinde bulunuyor. Bugüne kadar söz konusu meslek gruplarına doğrudan yeşil pasaport verilmesini sağlayan herhangi bir kanun yürürlüğe girmedi.
Yetkililer, yeşil pasaport sahibi kişi sayısının hızlı şekilde artmasının Avrupa ülkeleriyle yürütülen vize muafiyeti uygulamalarını etkileyebileceği değerlendirmesini yapıyor. Bu nedenle tekliflerin komisyon süreçlerinin dikkatli şekilde yürütüldüğü ve henüz kesinleşmiş bir düzenleme bulunmadığı belirtiliyor.
GÜNDEMDEKİ YEŞİL PASAPORT TALEBİNDE BULUNAN MESLEKLER
- Özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenler
- Mühendisler
- Mimarlar
- Diş hekimleri
- Veteriner hekimler
- Uluslararası taşımacılık yapan TIR şoförleri
Hangi meslek grupları için yeşil pasaport teklifi bulunuyor?
Meclis'e sunulan tekliflerde özel okul öğretmenleri, mühendisler, mimarlar, diş hekimleri, veteriner hekimler ve uluslararası taşımacılık yapan TIR şoförleri yer alıyor. Ancak bu meslek grupları için henüz yürürlüğe giren bir düzenleme bulunmuyor.
Mühendis ve mimarlara yeşil pasaport çıktı mı?
Mühendisler ve mimarlar için hazırlanan kanun teklifleri Meclis komisyonlarında değerlendirme aşamasında bulunuyor. Düzenlemelerin kabul edilmesi halinde belirli kıdem şartını sağlayan kişilerin yararlanması öngörülüyor.
Yeni meslek grupları ne zaman yeşil pasaport alabilecek?
Şu anda bu konuda açıklanmış resmi bir yürürlük tarihi bulunmuyor. Kanun tekliflerinin önce komisyonlarda kabul edilmesi, ardından TBMM Genel Kurulu'nda yasalaşması ve Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından uygulama başlayabilecek.
