MS belirtileri nelerdir? Basit bir uyuşma sandı, yıllar sonra yaşamını değiştiren teşhisi aldı

Heather Wills, her iki ayak başparmağında aniden başlayan uyuşmanın ilk başta ciddi bir sorun olmadığını düşündü. "O dönem iki çocuk annesi olarak çok yoğundum. Uzun süre ayakta durduğum, küçük kızımı taşıdığım ve alışık olmadığım yüksek topuklu ayakkabılar giydiğim için olduğunu sandım." diyen Heather, belirtiler başladığında 49 yaşındaydı.Ancak uyuşma bir hafta boyunca geçmeyince aile hekimine başvurdu. Yapılan muayenede refleksleri de kontrol edildi. Doktoru, hafif dokunuşları hissetme yeteneğinde belirgin bir sorun olduğunu söyleyerek Heather'ı nöroloji uzmanına yönlendirdi."Bu hastalık için fazla yaşlısın" yanıtını aldıHeather, nöroloji uzmanını ancak yedi ay sonra görebildi. Bu süreçte uyuşma diz altına kadar ilerlemişti. "Artık gerçekten endişelenmeye başlamıştım." diyen Heather, ailesinde MS öyküsü bulunduğu için doktora bunun multipl skleroz (MS) olup olamayacağını sordu. Ancak doktor, "Hayır, bunun için fazla yaşlısın." yanıtını verdi. Uzman bunun yerine belirtilerin B12 vitamini eksikliğinden kaynaklandığını düşündü. Sinir sistemi için büyük önem taşıyan bu vitaminin eksikliği ihtimali araştırıldı ancak kan testleri normal çıktı. Sinir iletim testleri de herhangi bir anormallik göstermedi.Uyuşma bacaklarından kalçalarına kadar yayıldıBelirtiler ilerledikçe Heather'ın korkuları arttı. "Sadece farklı bir his vardı. Hareket kaybı yaşamıyordum ama uyuşma kollarıma kadar ilerlerse ne olacaktı? El işi yapmayı, yemek pişirmeyi ve bahçeyle uğraşmayı çok seviyorum." diye anlatıyor.Dördüncü yılın sonunda uyuşma kalçalarına kadar ulaştı. Durumu yeniden nöroloğa bildirmesi üzerine acil MR çekildi. MR görüntülerinin ardından doktor omuriliğinde gri renkli hasar alanlarını gösterdi. Daha sonra yapılan belden sıvı alma (lomber ponksiyon) işleminin ardından Heather'a aslında multipl skleroz (MS) teşhisi konuldu. "Bir ara tümörden şüpheleniliyordu. Kanser olmadığını öğrenince rahatladım." dedi.İngiltere'de MS vakaları son 20 yılda iki katından fazla arttıHeather'ın hikâyesi, İngiltere'de hızla artan MS vakalarının dikkat çekici örneklerinden biri. JAMA Neurology dergisinde yayımlanan araştırmaya göre İngiltere'de MS hastalarının sayısı son 20 yılda iki katından fazla artarak yaklaşık 190 bine ulaştı. Araştırmacılar artışın arkasında daha iyi tanı yöntemlerinin yanı sıra bazı çevresel ve genetik faktörlerin de olabileceğini düşünüyor.Artık sadece gençlerin hastalığı değilUzun yıllar boyunca MS'nin çoğunlukla 20-40 yaş arasında başladığı kabul ediliyordu. Ancak yeni araştırmalar hastalığın daha ileri yaşlarda da ortaya çıkabildiğini gösteriyor. 2022 yılında yayımlanan bir çalışmaya göre belirtileri 50 yaşından sonra başlayan hastaların oranı, 1991 öncesinde yüzde 1 civarındayken 2010 sonrasında yaklaşık yüzde 10'a yükseldi. Uzmanlara göre ileri yaşta başlayan MS, yürüme güçlüğü, denge kaybı ve kalıcı engellilik riskini artırabiliyor.MS neden artıyor?Bilim insanlarına göre vakalardaki artışın en önemli nedenlerinden biri artık hastalığın daha kolay teşhis edilebilmesi. Manyetik rezonans (MR) görüntüleme teknolojisinin yaygınlaşması sayesinde daha önce fark edilmeyen hafif vakalar da tespit edilebiliyor. Bunun yanında tedaviler de önemli ölçüde gelişti. Bugün kullanılan bazı ilaçlar bağışıklık sisteminin sinirlere saldırmasını yavaşlatarak hastalığın ilerlemesini geciktirebiliyor.Epstein-Barr virüsü en güçlü şüphelilerden biriUzmanlar ayrıca Epstein-Barr virüsünü (EBV) de en önemli risk faktörlerinden biri olarak görüyor. Halk arasında "öpücük hastalığı" veya bez ateşi olarak bilinen enfeksiyona neden olan bu virüs, tükürük yoluyla bulaşıyor. 2022 yılında Science dergisinde yayımlanan ve 10 milyondan fazla ABD askerini kapsayan araştırma, EBV enfeksiyonu geçiren kişilerin MS geliştirme riskinin virüse yakalanmayanlara göre 32 kat daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar çocukluk döneminde değil de ergenlik veya yetişkinlikte geçirilen EBV enfeksiyonunun bağışıklık sistemini daha güçlü tetikleyerek MS riskini artırabileceğini düşünüyor.Güneş ışığı, D vitamini ve genetik de etkili olabilirBilim insanlarına göre güneş ışığının az olduğu bölgelerde yaşayan kişilerde MS daha sık görülüyor. Özellikle İskoçya'nın Birleşik Krallık'ta en yüksek MS oranına sahip olması dikkat çekiyor. D vitamini eksikliği, genetik yatkınlık, sigara kullanımı ve genç yaşta obezite de hastalık riskini artıran faktörler arasında yer alıyor.