Çin, yenilenebilir enerji alanındaki liderliğini pekiştirecek devasa bir yatırıma daha imza attı. China Three Gorges (CTG) şirketi, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki Gobi Çölü'nde inşa edilen ve dünyanın en büyük hibrit güneş enerjisi santrali unvanını alan 1 GW (1000 MW) kapasiteli tesisin ticari deneme işletmesine başladığını duyurdu.
Hami kentinde kurulan bu dev tesis, geleneksel fotovoltaik (PV) güneş panelleri ile yoğunlaştırılmış güneş enerjisi (CSP) teknolojisini bir araya getiriyor. Santralin en dikkat çekici özelliği ise lityum-iyon bataryalara ihtiyaç duymadan, depoladığı ısı sayesinde güneş battıktan sonra bile 8 saate kadar kesintisiz elektrik üretebilmesi.
ERİMİŞ TUZ TEKNOLOJİSİYLE GECE GELEN ELEKTRİK
Yaklaşık 1.817 hektarlık devasa bir alana yayılan projede, güneşi hassas bir şekilde takip edebilen 260 bin adet özel ayna (heliostat) kullanılıyor. Toplam yansıtıcı yüzey alanı 800 bin metrekareyi bulan bu aynalar, güneş ışınlarını merkezi bir noktaya odaklayarak özel bir tuzu 550°C sıcaklığa kadar ısıtıyor.
Gündüz elde edilen bu yüksek ısı, erimiş tuz tanklarında depolanıyor. Gece saatlerinde ise bu sıcak tuzdan elde edilen buhar, dev türbinleri döndürerek güneşsiz saatlerde de temiz enerji üretilmesini sağlıyor.
Kapasite Dağılımı: Santralin 900 megavatlık bölümünü geleneksel fotovoltaik (PV) paneller oluşturuyor ve gündüz doğrudan şebekeyi besliyor. Kalan 100 megavatlık kısım ise CSP termal depolama sistemine ait. Gündüz şebeke beslenirken aynı anda ısı depolanıyor; gece ise sadece bu 100 MW'lık CSP ünitesi devrede kalarak üretimi sürdürüyor.
Doğrusal Fresnel Tasarımı: Yaklaşık 480 milyon dolar (3,53 milyar yuan) yatırımla hayata geçirilen tesiste kullanılan özel tasarım, standart sistemlere göre ısı dönüşüm verimliliğini %10 oranında artırıyor. Ayrıca 46 döngülü bağımsız yapısı sayesinde, bakım çalışmaları sırasında tüm santrali durdurmak gerekmiyor.
830 BİN HANENİN ELEKTRİK İHTİYACI KARŞILANACAK
Aslında Eylül 2025'ten bu yana şebekeye elektrik vermeye başlayan ve deneme sürecinde şimdiden 6,54 milyon kilovatsaat elektrik üreten tesis, tam kapasiteye ulaştığında yıllık ortalama 2,07 teravatsaat (TWh) elektrik üretecek. Bu üretim miktarı, yaklaşık 830 bin hanenin yıllık elektrik ihtiyacına denk geliyor.
Proje sayesinde her yıl 1,63 milyon ton karbondioksit emisyonunun önüne geçilmesi ve Sincan bölgesindeki yenilenebilir enerji kullanım oranının %95'in üzerine çıkarılması hedefleniyor.
DUBAİ'DEKİ REKOR TARİHE KARIŞTI
Hami'deki bu yeni tesis, toplamda 950 MW kapasiteye sahip olan Dubai'deki ünlü Noor Energy 1 santralini geride bırakarak dünyanın en büyük CSP-PV hibrit tesisi unvanını ele geçirdi.
Yetkililer, erimiş tuz tabanlı bu termal depolama yönteminin lityum-iyon bataryaların bir rakibi değil, tamamlayıcısı olduğunu vurguluyor. Bataryalar anlık ve kısa süreli yük dengelemelerinde başarılıyken, CSP sistemleri özellikle akşam saatlerindeki uzun süreli ve yoğun elektrik talebini karşılamada çok daha sürdürülebilir bir alternatif sunuyor.
ÇOK DAHA BÜYÜK PROJELER YOLDA
Çin, temiz enerji yatırımlarında vites düşürmeye niyetli değil. Projeyi üstlenen CTG firması, ikinci faz yatırımlarıyla bu tesisin kapasitesini 3 GW seviyesine çıkarmayı hedefliyor.
Aynı zamanda bir diğer Çinli dev China Energy Engineering Corporation da bölgede 1,3 GW PV ve 150 MW CSP olmak üzere toplam 1,5 GW gücünde yeni bir hibrit santralin inşasına başladı. Bu yeni proje tamamlandığında, Hami'deki tesisi de geride bırakarak yeni dünya rekorunun sahibi olacak.
