Ukrayna’nın elindeki ABD yapımı Patriot hava savunma füzeleri tükeniyor; bu durum şehirleri Rusya’nın tırmanışa geçen balistik füze yağmuruna karşı neredeyse savunmasız bırakmış durumda.
Wall Street Journal'in haberine göre Ukrayna, müttefik ülkelerin stoklarından daha hızlı ve daha fazla Patriot füzesi bağışlaması için baskı yapıyor ancak dünya genelinde stoklar tükenmiş durumda.
ABD-İran savaşı, küresel önleyici füze kıtlığını daha da kötüleştirdi ve yeni füzelerin üretimi sancılı bir şekilde yavaş ilerliyor. Moskova ise Kiev’in hava savunmasındaki bu zafiyeti amansızca istismar ediyor. Nitekim bu hafta Ukrayna, Rusya’nın Kiev bölgesine fırlattığı 28 balistik füzenin hiçbirini düşüremedi ve saldırılarda onlarca sivil hayatını kaybetti.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, salı günü Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nde müttefiklere seslenerek, "Bu, Rusya'nın elindeki son büyük avantaj. Geri kalan her şeyi kendi başımıza yapabilecek güçteyiz. Konu hava savunması olduğunda, ortaklarımızın kararlılığına ihtiyacımız var" dedi.
ABD Başkanı Donald Trump ise çarşamba günü yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın kendi topraklarında Patriot füzeleri üretmesi için lisans verilmesini destekleyeceğini belirtti.
Bu siyasi onayın fabrikalarda üretime dönüşmesi yılları bulabilir ve bu süreçte Ukrayna şehirleri tehlikeye açık kalmaya devam edecek.
Bu durumun farkında olan Kiev, acilen şu 6 maddelik hayatta kalma stratejisini uygulamaya koydu.
Patriotları verimli kullanmak
Ukrayna, elindeki az sayıda Patriot sistemini mümkün olduğunca verimli kullanmak adına çok katmanlı bir hava savunma ağı inşa etti. Londra merkezli düşünce kuruluşu RUSI'den Justin Bronk, Ukrayna ordusunun Patriotları uzun menzilli dronlar veya seyir füzeleri için harcamayıp, yalnızca balistik füzeler için sakladığını belirtiyor.
Buna karşın ABD ve Körfez müttefikleri, İran ile olan 39 günlük savaşlarında dronları düşürmek için bile değerli Patriot füzelerini harcamıştı. CSIS verilerine göre ABD bu savaşta 1.430 Patriot önleyici füzesi ateşledi.
Normal şartlarda bir balistik füzeyi imha etmek için 3 Patriot ateşlenmesi gerekirken, Ukrayna elindeki kıtlık yüzünden hedef başına sadece 1 füze fırlatıyor.
Ukrayna Hava Kuvvetleri Sözcüsü Yurii Ihnat, otomatik sistemlerin hedefi yok etmek için çok fazla füze harcayabildiğini, bu yüzden füzeleri tasarruflu kullanmak adına insan operatörlerin manuel kararlarına güvendiklerini belirtiyor.
Oku değil okçuyu vurmak
Ukrayna, uzun menzilli hava harekatıyla sadece Rus petrol rafilerilerini değil, artık doğrudan füze bileşenleri üreten Rus askeri sanayisini de hedef alıyor. Zelenski, Rusya'nın Penza ve Volgograd bölgelerindeki füze parçası üreten fabrikaların vurulduğunu açıkladı.
Ukrayna, bu stratejik ve iyi korunan noktaları vurmak için yerli üretimi olan FP-5 Flamingo seyir füzelerini kullanıyor. Ancak uzmanlar, Ukrayna’nın elinde henüz yeterli sayıda Flamingo füzesi olmadığını, petrol rafinelerinde etkili olan dronların ise bu tür güçlendirilmiş askeri sığınakları delip geçecek patlayıcı güce sahip olmadığını vurguluyor.
Savunma sanayisini yeraltına indirmek
Rus füzelerinin hedefi olmamak için Ukrayna, askeri üretim tesislerini ülke geneline ve hatta yurt dışına (İngiltere ve Almanya) dağıtıyor.
Örneğin; Swarmer adlı bir savunma şirketi, ana üretim tesisini banliyödeki sıradan bir eve gizlemiş durumda.
İkinci Dünya Savaşı'nda İngiltere ve Nazi Almanyası'nın madenlerde, tünellerde ve metro istasyonlarında üretim yapmasından ders alan Ukrayna, kritik askeri sanayisini yeraltına taşıyor. Sözcü Ihnat, durumu basitçe özetliyor: "Balistik füzelere karşı en iyi koruma betondur."
Alternatif çözümler
Zelenski yerli üretim için ABD'den lisans istese de Washington teknoloji paylaşımı konusunda isteksiz davranıyor. Avrupalı füze üreticisi MBDA, yıl sonunda Almanya'da Patriot üretimine başlayacak ancak bu son model olmayacak. Ukrayna'da Patriot'un Fransız-İtalyan rakibi olan SAMP/T sisteminden iki versiyon bulunuyor fakat bu sistem Rus balistik füzelerine karşı zayıf performans gösterdi.
Bu süreçte Ukrayna firması Fire Point, FP-7 adını verdiği yerli anti-balistik füze sistemini bu yaz test etmeye hazırlanıyor. Estonya merkezli Frankenburg Technologies gibi girişimlerin geliştirdiği ucuz balistik savunma füzeleri ise henüz savaş meydanında test edilmedi ve pazara sunulması zaman alacak.
Sığınaklara geri dönüş
Dört yıldan uzun süren savaşın ardından hava sirenlerine karşı duyarsızlaşan Ukrayna halkı, Patriot kıtlığı ve artan balistik tehdit nedeniyle yeniden sığınaklara kaçıyor.
Son yoğun Rus bombardımanlarında on binlerce Kiev sakini gecelerini metro istasyonlarında geçirmeye başladı. İstasyonlar; yoga matları, kamp sandalyeleri ve çadırlarla adeta yeraltı kasabalarına dönüştü. Şehir sakinleri, Rus saldırılarının vahşetinin her geçen gün daha da arttığını belirtiyor.
Rusya'yı ateşkese zorlamak
Ukrayna, Rusya'yı karşılıklı olarak uzun menzilli hava saldırılarından vazgeçecekleri "kısmi bir ateşkese" zorlamayı hedefliyor.
Moskova geçmişte bu fikri reddetmişti ancak Ukrayna'nın Rus petrol ve doğalgaz altyapısını istikrarlı şekilde vurması, Rusya içinde ciddi bir ekonomik kesintiye yol açıyor ve savaşı doğrudan Rus halkının evine taşıyor. Kiev’in ana stratejisi; cephe hattında Rus ordusunu durdururken, içeride Rusya'ya ağır ekonomik hasar vererek Kremlin'i genel bir ateşkese mecbur bırakmak.
Rusya lideri Vladimir Putin şimdilik herhangi bir ateşkese yanaşmasa da uzmanlar, Rus ordusunun cephedeki kötü gidişatı karşısında Putin'in Ukrayna'yı teslim olmaya zorlama hedefinin askeri gerçeklikten giderek uzaklaştığını vurguluyor.
