Otomobil dünyasında on yıllardır süregelen "manuel vites mi, otomatik vites mi?" tartışmasına bilim dünyasından ezber bozan bir yaklaşım geldi. Japonya'daki Tohoku Üniversitesi Kalkınma, Yaşlanma ve Kanser Enstitüsünde görev yapan ünlü nörobilimci Prof. Dr. Ryuta Kawashima ve ekibinin gerçekleştirdiği nörogörüntüleme çalışmaları, vitesli araç kullanmanın beyin sağlığı üzerindeki olumlu etkilerini gözler önüne serdi. ABD merkezli otomotiv portalı Autoblog ve Japon Best Car Web’in aktardığı araştırma sonuçlarına göre, manuel vitesli bir otomobil ya da motosiklet kullanmak, otomatik vitesli araçlara kıyasla beyni çok daha yoğun ve aktif bir şekilde çalıştırıyor.
PREFRONTAL KORTEKSİ HAREKETE GEÇİRİYOR
Yapılan beyin görüntüleme analizleri; debriyaj, vites kolu ve gaz pedalının eş zamanlı koordinasyonunu gerektiren manuel vites mekanizmasının, beynin hafıza, karar verme ve dikkat gibi hayati bilişsel işlevlerinden sorumlu olan "prefrontal korteks" bölgesini doğrudan harekete geçirdiğini kanıtladı. Manuel vitesli araç kullanan sürücüler; yolun eğimini, motorun sesini, araç hızını ve anlık trafik koşullarını sürekli olarak analiz edip duruma göre en uygun vitesi seçmek zorunda kalıyor. Bu süreç, sürücü farkında olmasa bile beyin için adeta her yolculukta tekrarlanan bir zihinsel egzersiz işlevi görüyor.
PASİF SÜRÜŞ BİLİŞSEL DESTEKTEN MAHRUM BIRAKIYOR
Araştırmanın detaylarında, otomatik vitesli araçların sağladığı konforun, sürücüyü sürüş esnasında daha "pasif" bir konuma ittiğine dikkat çekildi. Sadece gaz ve fren pedallarına basarak ilerleyen otomatik vites sürücülerinin beyinleri, manuel sürücülere kıyasla çok daha az bir zihinsel yükle karşılaşıyor. Dr. Kawashima, duruma göre en uygun vites kademesini seçme zorunluluğunun beyne faydalı bir bilişsel yük bindirdiğini belirterek, manuel araç kullanımının sağladığı bu sürekli zihinsel hareketliliğin, yaşlılık döneminde ortaya çıkabilecek bunama (demans) riskini azaltmada ve zihinsel sağlığı korumada önemli bir katkı sağlayabileceğini vurguladı. Küresel pazarda manuel vitesli araç satış oranlarının yüzde 1 ila 2 seviyelerine kadar gerilediği günümüzde, bu araştırma üç pedallı klasik otomobil tutkunlarına bilimsel bir destek sunmuş oldu.
