ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin, arabulucular Pakistan ve Katar’ın da yer aldığı görüşmelerin yapıldığı İsviçre’nin Bürgenstock kasabasından ayrılmadan önce değerlendirmelerde bulundu.
İran ile hafta sonu gerçekleştirilen müzakerelerde oldukça iyi ilerleme kaydettiklerini belirten Vance, "başarılı nihai anlaşma" için iyi bir temel attıklarını ifade etti.
Hürmüz Boğazı'nın açık olduğunu savunan Vance, ABD'ye geri döneceğini ancak teknik ekiplerin "önemli hedeflere ulaşılması" için gerekli denetim altında çalışmaya devam edeceklerini dile getirdi.
Gaz ve petrol fiyatlarının düşmeye ve milyonlarca varil ham petrol ile doğal gazın Hürmüz Boğazı'ndan akmaya başladığını belirten Vance, Hürmüz Boğazı'nın mayınlardan arındırılması için koordinasyon merkezi kurmak istediklerini ifade etti.
Vance, "Koordinasyon mekanizması kurmak istedik, böylece kaçınılmaz olarak ortaya çıkacak çatışmalar olduğunda, bunların tırmanmasına yol açmak yerine birlikte çözüm üretebilelim ve dün tam olarak bunu yaptık" şeklinde konuştu.
Bölgede "çatışma önleme mekanizması" kurmak istediklerini ve kurduklarını belirten Vance, şunları dile getirdi:
"Eğer ateş açılırsa, Hizbullah İsrail'e ateş açarsa veya İsrail karşılık verirse, bölgede başka çatışmalar ortaya çıkarsa, birbirimizle konuşup ateş açmayı nasıl durduracağımızı, bölgeyi nasıl daha güvenli hale getireceğimizi, müttefiklerimizi ve diğer herkesi nasıl koruyacağımızı bulabilelim."
UAEA heyeti yeniden
İran tarafının Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerini yeniden davet etmeyi onayladığını belirten Vance, bu durumu "Amerikalıları en çok heyecanlandıran ve büyük bir dönüm noktası" olarak niteledi.
Vance, bunun "İran'daki nükleer silah programının kalıcı sona erdirilmesinin ilk adımı" olduğunu savunarak, "Tam olarak yapmak istediğimiz şey de buydu" ifadesini kullandı.
"Evet, İran tarafı çekilmekle tehdit etti"
Uluslararası kamuoyunda İran tarafının müzakerelerden çekileceklerine dair tehditlerin yer aldığının farkında olduklarını belirten Vance, "Evet, (İran tarafı) çekilmekle tehdit ettiler." diye konuştu.
Görüşmelerin gece (sabaha karşı), 01.00 sonrasına kadar sürdüğünü dile getiren Vance, "(İran tarafı) Müzakerelerden çekilmediler ve teknik ekipleri şu anda bizim teknik ekibimizle birlikte çalışıyor" dedi.
"Lübnan konusu koordinasyon gerektirecek"
Lübnan'ın toprak bütünlüğünün ve egemenliğinin korunacağını vurgulayan Vance, İsrail'in güvenliğinin sağlanacağı bir noktaya ulaşılmasının "çok fazla çalışma gerektireceğine inandıklarını" dile getirdi.
Vance, Lübnan konusunda "doğru koordinasyon sağladıklarından" emin olmak istediklerinin altını çizerek, "Lübnan silahlı kuvvetleriyle koordinasyon gerektirecek ve ayrıca İran'ın Hizbullah'ı dizginlemesi gerekecek. Bunlar, dün konuştuğumuz türden şeyler ve tekrar ediyorum, 24 saat öncesine kıyasla çok daha ilerlediğimizi düşünüyorum." diye konuştu.
İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasında ABD ve Katar'ın onayının bulunduğunu kaydeden Vance, "Para, İran halkının yararına Amerikan soya fasulyesi, Amerikan mısırı ve Amerikan buğdayı satın alınması için kullanılacak." dedi.
Vance, şunları söyledi:
"İran'ın varlıkları bir gün serbest bırakılırsa bunlar, Amerikan çiftçilerini zenginleştirecek ve İran halkını besleyecektir. Bu, çok iyi ve klasik bir Trump anlaşmasıdır. Bu, halkımız için harika, İran halkı için harika. Bu, bölgesel güvenlik mimarisine katkıda bulunacaktır."
