ABD Senatosu, Trump yönetiminin İran coğrafyasına yönelik askeri operasyonlarını engellemek adına tarihi bir yasama adımı attı. Genel kurulda salı günü gerçekleşen kritik oylamada, 48 aleyhte oya karşı 50 lehte oyla ilgili karar onaylandı.
Kabul edilen savaş yetkileri tasarısı, bölgedeki çatışmaları kendi kararlarıyla başlatan yönetimin fon taleplerine karşı yasal bir bariyer oluşturuyor. Temsilciler Meclisi üyeleri de benzer içerikteki savaş yetkileri tasarısı metnini bu ayın ilk günlerinde onaylamıştı. Sunulan savaş yetkileri tasarısı iki meclisin de gündeminde geniş yer buldu.
Cumhuriyetçi Parti saflarındaki oylama fireleri genel kurulda güç dengesini tamamen değiştirdi. Alaska Senatörü Lisa Murkowski ile Maine Senatörü Susan Collins ilgili tasarı lehine oy verdi. Kentucky Senatörü Rand Paul ve Louisiana Senatörü Bill Cassidy de savaş yetkileri tasarısı yönünde irade gösterdi. Muhaliflerin desteklediği savaş yetkileri tasarısı firesiz bir blok oluşturulmasını engelledi. Demokrat Parti kanadından yalnızca Pennsylvania Senatörü John Fetterman tasarı aleyhinde bir duruş sergiledi. Rahatsızlığı nedeniyle hastanede bulunan Mitch McConnell ve Dave McCormick oylamaya katılmadı. Cumhuriyetçi blok, eksikler sebebiyle oylamada çoğunluğu elinde tutamadı.
Savaş yetkileri tasarısı sonrasında senatörler fon paketine tepki gösteriyor
Trump, kararın ardından sosyal medya platformu Truth Social üzerinden çok sert açıklamalarda bulundu. Oylamayı anlamsız ve kötü zamanlanmış olarak niteleyen Trump, kararın İran yönetimini cesaretlendirdiğini ileri sürdü. Demokrat Senato Lideri Chuck Schumer ise Cumhuriyetçilerin büyük kısmının Amerikan halkı yerine Trump'ın dış politika hatasını savunduğunu belirtti. Schumer, askeri müdahalenin ülkeye çok ağır bedeller ödettiğini ve tarihe en kötü dış politika adımlarından biri olarak geçeceğini vurguladı. Oylamada elde edilen 50-48 sonucu, geçmişteki başarısız girişimlerin ardından büyük bir politika değişimi ifade ediyor. Senato zemininde kabul gören savaş yetkileri tasarısı sembolik önem taşıyor.
Pentagon, mühimmat stoklarını hızla takviye etmek amacıyla Kongre çatısı altında 80 milyar dolarlık ek ödenek arıyor. Trump, çarşamba günü Cumhuriyetçi senatörlerle bir araya gelerek süreci doğrudan müzakere edecek. Başkan Yardımcısı JD Vance ise İran'ın nükleer programını sonlandırmak üzere uluslararası sahada diplomatik temaslar yürütüyor. Geçen hafta imzalanan resmi mutabakat zaptı, taraflara kapsamlı bir uzlaşıya varmaları amacıyla tam 60 günlük bir süre tanıyor. Senatörler, Trump yönetiminin İran ile yaptığı ön anlaşmanın mali şartlarına karşı çok güçlü çekinceler ortaya koyuyor.
Hükümet savunma bütçesini artırmak istiyor
Cumhuriyetçi senatörler özellikle İran'ın yeniden imarı için planlanan 300 milyar dolarlık dev fona sert muhalefet ediyor. Bahsi geçen miktar, 2015 yılında Obama döneminde sağlanan 1,7 milyar dolarlık iade tutarını çok büyük bir farkla geride bırakıyor. Texas Senatörü Ted Cruz, yayınladığı sesli kayıtta Trump'ın bu süreçte çok verimsiz tavsiyeler aldığını iddia etti. Demokrat senatörler, ABD ve İsrail ordularının 28 Şubat tarihindeki füze saldırılarından bu yana benzer önergeleri sürekli gündeme getiriyor. İlgili yasal düzenleme, Senato çatısı altında tam 10. kez oylamaya sunuldu. Son girişimde kabul edilen savaş yetkileri tasarısı, taraflar arasındaki siyasi tansiyonu tırmandırıyor.
Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson ve Cumhuriyetçi liderlerin yoğun muhalefetine rağmen alt meclis de ilgili savaş yetkileri tasarısı adımını onaylamıştı. Demokrat Senatör Tim Kaine, kırılgan ateşkes sürecinin Kongre için yeni bir strateji belirleme dönemi sunduğunu açıkladı. Savunma Bakanı Pete Hegseth, yüksek enerji maliyetleri ve enflasyonla boğuşan kamuoyunun tepkisine rağmen bütçe taleplerini savunmak üzere mecliste temaslar yürütüyor. Askeri uzmanlar, Epic Fury Operasyonu adını taşıyan müdahalenin ilk haftalık maliyetini 11,3 milyar dolar olarak hesaplamıştı. Operasyonun toplam faturası ise şimdiden 100 milyar dolar sınırına ulaştı.
Temsilciler Meclisi Demokrat Lideri Hakeem Jeffries, operasyonu tam bir başarısızlık olarak tanımlayarak yeni vergi fonu aktarılmasına karşı çıkıyor. Trump yönetiminin ek bütçe adımlarına karşı onaylanan savaş yetkileri tasarısı fon aktarımını zorlaştırıyor. Yönetim, bütçe uzlaştırma paketi içindeki 350 milyar dolar dahil olmak üzere bu yıl tam 1,5 trilyon dolarlık rekor bir savunma bütçesi istiyor. Meclis liderliği, muhalefetin itirazlarına rağmen bu devasa finansal paketi tek başına yasalaştırmak için yoğun bir mesai harcıyor. Geçmiş dönemdeki 2025 vergi kesintileri paketi de ordu harcamalarında ciddi bir artışı beraberinde getirmişti. Gündeme gelen savaş yetkileri tasarısı, hükümetin bu genişleme bütçesi üzerindeki denetim arzusunu yansıtıyor.
