Türkiye'de otomotiv pazarına yönelik geçmişe dönük geniş kapsamlı bir mali denetim süreci başlatıldı. Hürriyet gazetesinden Burak Taşçı'nın özel haberine göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı özellikle 2021 ve 2024 yılları arasında sıfır kilometre taşıt satın alan kişilere resmi yazılar tebliğ etmeye başladı.
Geçmiş dönemde sıfır otomobil tedarik etmek isteyen kitleler; ya uzun araç kuyruklarında beklemek, ya dayatılan ek donanımları almayı kabul etmek ya da teslimat listesinde ön sıralara tırmanabilmek adına yasal olmayan fazladan bedeller ödemek zorunda bırakılıyordu. Koronavirüs pandemisinin küresel etkileri ve peşinden gelen çip krizi, piyasadaki araç arzını ciddi oranda baltalamıştı. Satıcıların bu süreçte kayıt dışı biçimde elden tahsil ettiği ücretler, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nı harekete geçirdi. Başkanlık, bahse konu yılları kapsayan ve toplamda 4 milyona yaklaşan araç satışını mercek altına alarak alıcılardan elden ödenen paralar ve zorunlu tutulan ek aksesuar işlemleri hakkında resmi izahat talep ediyor.
NET SATIN ALMA BEDELLERİ SORGULANIYOR
Ulaştırılan resmi tebligatlarda, otomobilin tam olarak hangi meblağ üzerinden fatura edildiği ve ödeme mekanizmasının hangi yöntemle (banka şubeleri, PTT, havale/EFT, nakit veya kredi kartı) yürütüldüğü sorgulanıyor. Alıma aracılık eden tüm mali hareketlere dair ödeme belgelerinin (banka dekontları, tahsilat makbuzları, transfer tutarlarını gösteren evraklar ve kart slipleri) yazı ekinde müfettişliğe sunulması istenirken, ödemenin nakit olarak elden yapılması durumunda bu tutarın tam olarak beyan edilmesi mecburi kılınıyor.
EK AKSESUAR VE DONANIMLAR MERCEK ALTINDA
Araç teslimatları sırasında tüketicilere zorunlu olarak satılan yan basamak, park sensörü, sis farı, rüzgarlık, navigasyon, bagaj havuzu ve paspas gibi eklentiler, yedek parçalar veya boya koruma gibi hizmet uygulamaları tek tek inceleniyor. Bu işlemlerin hangi ticari unvana sahip firma tarafından yapıldığı, paranın kime ödendiği ve karşılığında resmi fatura düzenlenip düzenlenmediği aranıyor. Ek hizmetlerin yetkili bayiden mi yoksa dışarıdaki başka bir işletmeden mi alındığı sorulurken, takılan tüm parçaların fiyat ve ödeme dökümanları talep ediliyor.
TESLİMAT ANINDAKİ FİZİKİ DURUM İNCELENİYOR
Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından yöneltilen bir diğer kritik soruda ise, otomobilin fiilen teslim alındığı esnada bahse konu aksesuarların araç üzerinde mevcut olup olmadığı sorgulanıyor. Müfettişler, araç bayiden ilk çıkarıldığı anda faturada kesilen eklentilerin araçta bulunup bulunmadığını ya da teslimattan belirli bir süre sonra servise getirilerek mi monte edildiğini ortaya çıkarmaya çalışıyor.
SİGORTA VE EK GARANTİ SÜREÇLERİ DE DOSYADA
Aksesuar faturalarında beyan edilen tutarların tam olarak ne zaman (aracı teslim almadan önce, teslim aldıktan sonra veya araç bedeliyle birlikte tek seferde) ve hangi finansal yöntemle ödendiğinin yasal izahı isteniyor.
BAŞKA İSİMLER ALTINDAKİ ÖDEMELER DE TALEP EDİLİYOR
Söz konusu tebliğ kapsamında sadece aksesuar, ek garanti veya sigorta işlemleri değil; aracı satan firmaya veya bayinin çalışanlarına herhangi bir isim altında fazdan bir ödeme yapılmışsa bunların da dökümü ve gerekçesi talep ediliyor.
OYALANMAYA YER YOK: 15 GÜNLÜK SÜRE SINIRI
Maliye tarafından talep edilen tüm bilgilere sıralı, detaylı ve açık yanıtlar içeren imzalı bir açıklama metninin hazırlanması gerekiyor. Bu metnin ekine, evrakı imzalayan ilgili kişinin güncel telefon numarası ile birlikte nüfus cüzdanı fotokopisinin eklenerek, tebliğ tarihinden itibaren tam 15 gün içinde ilgili müfettişlik adresine postayla veya elden ulaştırılması zorunlu tutuluyor.
YANIT VERMEYENLERE VE EKSİK BEYANDA BULUNANLARA KATMERLİ CEZA
Ekonomi yönetiminin bu resmi araştırma talebine yasal süresi içinde yanıt vermeyen, eksik beyanda bulunan ya da yanıltıcı bilgi paylaşan araç sahiplerine doğrudan özel usulsüzlük cezası kesilecek. Cezai işlemin ardından idare, yeniden süre belirlemek suretiyle ilgili kişiyi tekrar bilgi vermeye davet edecek. Eğer ikinci defa tanınan sürede de bilgi verilmez, eksik veya yanıltıcı evrak sunulursa, bu kez kesilen özel usulsüzlük cezasının tam iki katı tutarında katmerli bir idari para cezası daha uygulanacak.
