Üniversite sınavı sonuçlarını bekleyen milyonlarca aday ve ailesi için tercih sürecinin en önemli başlıklarından biri barınma ve yaşam maliyetleri. 2026-2027 akademik yılı öncesinde özel yurt ücretleri ile kira fiyatlarındaki artış, özellikle şehir dışında eğitim görecek öğrencilerin bütçesini zorluyor.
2026-2027 akademik yılı öncesinde özel öğrenci yurtları yeni dönem ücretlerini açıklamaya başladı. İstanbul, Ankara ve Eskişehir'deki özel yurtlarda geçen yıla göre yüzde 27 ila 40 arasında zamlı fiyatlar uygulanıyor.
Üç kişilik odalar için yıllık ücretler, KDV ve depozito hariç İstanbul'da 180 bin lira ile 390 bin lira, Ankara'da 150 bin lira ile 350 bin lira arasında değişiyor. Eskişehir'de ise üç kişilik odaların yıllık ücreti 110 bin liradan başlıyor. Görece daha düşük ücretli yurtlarda yalnızca kahvaltı hizmeti sunulurken, ödemeler çoğunlukla en fazla 10 taksitle yapılabiliyor.
Kiralar da yükseliyor
Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) yurtlarına yerleşemeyen ya da özel yurdu tercih etmeyen öğrenciler için kiralık ev seçeneklerinde de yüksek maliyetler dikkat çekiyor.
Cumhuriyet'in aktardığına göre Endeksa'nın eylül ayı tahminlerinde Türkiye genelinde 1+1 dairelerin ortalama kira bedeli 22 bin lira, 2+1 dairelerin ortalama kira bedeli ise 26 bin 397 lira olacak. Ankara'da 2+1 daire kiralarının 30-32 bin lira, İstanbul'da 38-40 bin lira, Eskişehir'de ise 17-20 bin lira aralığında olması bekleniyor.
Beslenme giderleri de öğrencilerin temel harcamaları arasında yer alıyor. Bir yetişkinin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için aylık gıda harcamasının 10 bin lirayı aştığı belirtiliyor. İki kişinin paylaştığı bir evde doğalgaz, elektrik, su ve internet faturalarının kişi başına aylık en az 1300 liraya ulaştığı ifade edilirken, kentlere göre değişen aylık ulaşım giderleri ise 450 ila 600 lira arasında hesaplanıyor.
Ders materyalleri de bütçeyi zorluyor
Üniversite öğrencilerinin harcamaları barınma ve temel ihtiyaçlarla sınırlı kalmıyor. Hukuk, mühendislik, işletme ve iktisat gibi bölümlerde temel ders kitaplarının sıfır fiyatları toplamda 13 bin liraya kadar çıkabiliyor. İkinci el kitap setleri ise sınıfına göre 4 bin ila 8 bin lira arasında satılıyor.
Film ve dizi platformlarına üyelik, ders dışı kitaplar ve sosyal etkinlikler de öğrencilerin aylık harcamalarını artırıyor. Buna karşın 2026 yılında yüzde 33 artırılarak 4 bin liraya çıkarılan KYK burs ve öğrenim kredisi, artan yaşam maliyetleri karşısında yetersiz kalıyor.
"Öğrenciler tercih yapmadan önce iş arıyor"
Öğrenci Veli Derneği Bolu Şube Başkanı ve lise rehberlik öğretmeni Zehra Kulalı Gezici, ekonomik koşulların öğrencilerin tercihlerini doğrudan etkilediğini belirterek şunları söyledi:
"Çocukların şehirleri dışında bir üniversite hayatı hayali yok. Ekonomik gerçeklikler tercih zamanlarında ciddi bir bariyer olarak karşımıza çıkıyor. Başarılı öğrenciler bile şakayla karışık da olsa üniversite zamanını kayıp zaman olarak ifade ediyor. Gelecek hayalleri gündelik geçim telaşına heba oluyor. Çocuklar renkli kampüs hayallerinden uzak, okul ve bölüm tercihinden önce 'Acaba nerede nasıl yarı zamanlı iş bulurum' diye araştırıyor. Bayramda seyranda otobüs ücretinin ne kadar tutacağına bile bakıyorlar. Artık aileler de 'Sen yeter ki oku, gerisine kaygılanma, bir şekilde hallederiz' diyemiyor."
