Almanya ve Fransa'nın, Avrupa'nın en iddialı ortak savunma projelerinden biri olarak görülen 100 milyar avroluk Yeni Nesil Hava Muharebe Uçağı Sistemi (FCAS) Projesi'ni sonlandırma konusunda uzlaştığı bildirildi.
Alman Haber Ajansı'nın (DPA), Alman hükümet kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçen hafta Karadağ'da düzenlenen Avrupa Birliği (AB)-Batı Balkanlar Zirvesi kapsamında bir görüşme gerçekleştirdi.
Habere göre iki lider, aylardır devam eden çıkmazın ardından savaş uçağı projesinin sona erdirilmesine karar verdi.
Savunma analistleri, yaklaşık 100 milyar avroluk bütçeye sahip projenin başarısızlıkla sonuçlanmasının, Avrupa'nın uzun yıllar süren yetersiz savunma yatırımlarının ardından askeri kapasitesini yeniden inşa etme sürecinde karşı karşıya kaldığı yapısal sorunları bir kez daha ortaya koyduğunu belirtiyor.
FCAS Projesi, yalnızca yeni nesil bir savaş uçağı geliştirmeyi değil, aynı zamanda bu uçağa eşlik edecek silahlı ve silahsız insansız hava araçlarından (İHA) oluşan entegre bir muharebe ağı oluşturmayı amaçlıyordu.
Sistemin 2040 yılından itibaren Fransa'nın Rafale, Almanya ve İspanya'nın ise Eurofighter savaş uçaklarının yerini alması planlanıyordu. Ancak teknik gereksinimler, liderlik paylaşımı ve sanayi iş bölümü konularında yaşanan görüş ayrılıkları nedeniyle projenin geleceğine ilişkin karar uzun süredir alınamıyordu.
Savunma analistleri, Merz ve Macron'un Almanya ile İspanya'yı temsil eden Avrupa havacılık grubu Airbus ile Fransa'nın savunma şirketi Dassault Aviation arasındaki derin görüş ayrılıklarını gidermek amacıyla aylar boyunca yoğun çaba gösterdiğini hatırlatıyor. Buna karşın, teknoloji paylaşımı, yönetim kontrolü ve patent haklarına ilişkin ticari rekabetin siyasi iradenin önüne geçtiği değerlendiriliyor.
Şirketler arasındaki anlaşmazlıkların yanı sıra Almanya ve Fransa'nın farklı askeri ihtiyaçları da projenin ilerlemesini engelledi.
Fransa, stratejik caydırıcılık kapasitesini korumak amacıyla geliştirilecek yeni nesil savaş uçağının nükleer silah taşıma kabiliyetine sahip olmasını ve uçak gemilerinde kullanılabilecek şekilde tasarlanmasını talep etti.
Almanya ise farklı operasyonel önceliklere odaklandı. Başbakan Merz, 6. nesil insanlı savaş uçağı geliştirmenin Berlin açısından ne ölçüde gerekli olduğunu sorgularken, Almanya'nın söz konusu özelliklere ihtiyaç duymadığını açık şekilde dile getirdi.
Avrupa alternatif projelere yöneliyor
FCAS Projesi'nde yaşanan takvim sapmaları ve stratejik belirsizlikler, Avrupa ülkelerini savunma ihtiyaçlarını karşılamak için alternatif çözümler aramaya yöneltti.
Süreçteki belirsizlik nedeniyle birçok Avrupa ülkesinin, ABD yapımı F-35 gibi kendini kanıtlamış mevcut platformlara yönelmeyi sürdürdüğü belirtiliyor.
Alman basınında yer alan haberlere göre, mevcut durumda aynı proje çatısı altında iki farklı savaş uçağı geliştirilmesi olasılığı öne çıkıyor.
Fransız Dassault'un, kendi üretimi olan Rafale savaş uçağını yeni nesil teknolojilerle tek başına geliştirmeye odaklanacağı belirtiliyor. Airbus'ın ise Gripen savaş uçaklarının üreticisi İsveçli savunma şirketi Saab ile ortaklık kurabileceği ya da İngiltere, Japonya ve İtalya'nın yürüttüğü rakip savaş uçağı programı GCAP'e katılabileceği ifade ediliyor.
