KÜRESEL TEHDİT
Sorumlu Atmosfer Değil, Okyanus Akıntıları
İngiliz medya kuruluşu Metro’nun haberine göre, bu soğumanın arkasında "Atlantik Meridyonel Devridaim Dolaşımı" (AMOC) adı verilen devasa okyanus akıntı sisteminin zayıflaması yatıyor. Normal şartlarda bu sistem, tropikal bölgelerdeki sıcak ve tuzlu suları Kuzey Atlantik’e taşıyor. Burada soğuyarak dibe çöken sular, adeta küresel bir ısı dağıtım bandı gibi çalışıyor.
Bazı uzmanlar bu durumun güçlü rüzgarlar ve buharlaşmadan kaynaklandığını düşünse de Kaliforniya Üniversitesi'nden iklim bilimci Wei Liu ve ekibi farklı bir sonuca ulaştı. Soğuk lekenin yaklaşık bin metre derinliğe kadar indiğini tespit eden araştırmacılar, asıl nedenin okyanus dinamikleri olduğunu kanıtladı. Liu, "Bu soğuk bölgenin nedeni uzun süredir merak ediliyordu. En güçlü sebebin AMOC sisteminin zayıflaması olduğunu gördük" dedi.
1955’ten Beri Takip Ediliyor
Araştırma ekibi, uydulardan ve gemilerden elde edilen 1955 yılına kadarki geçmiş verileri ve son 20 yıllık doğrudan gözlemleri inceledi. Sonuç olarak, bölgede okyanustan atmosfere geçen ısı miktarının azaldığı belirlendi. Potsdam İklim Etki Araştırma Enstitüsü'nden Stefan Rahmstorf da rüzgar ve bulutların bu büyük değişimi açıklamakta yetersiz kaldığını belirtti.
AVRUPA İÇİN TEHLİKE ÇANLARI: 'KANADA BENZERİ KIŞLAR YAŞANABİLİR'
Bilim insanlarına göre, Grönland'daki buzulların erimesiyle okyanusa karışan devasa tatlı su miktarı, sıcak Körfez Akıntısı'nı zayıflatıyor ve okyanusun genel dolaşım düzenini bozuyor. Tahminlere göre AMOC sistemi yüzyılın sonuna kadar en az yüzde 20 oranında zayıflayacak, hatta uzun vadede tamamen durma noktasına gelebilecek.
İngiliz meteorolog Jim Dale, bu çöküşün gerçekleşmesi halinde Kuzey Atlantik’e taşınan sıcaklığın azalacağını, bunun da İngiltere ve İskandinavya başta olmak üzere Avrupa'da hava koşullarını kökten değiştireceğini belirtiyor. Dale, "Sistem çökerse kuzeybatı Avrupa'da Kanada'dakine benzer çok sert kışlar, uzun süren don olayları ve yoğun kar yağışları görebiliriz. Bu henüz yaşanmadı ancak küresel ısınmanın en korkutucu sonuçlarından biri" uyarısında bulundu.
Etkisi Sadece Avrupa ile Sınırlı Kalmayacak
Uzmanlar, bu devasa akıntı sisteminin durmasının küresel felaketleri tetikleyeceğini vurguluyor. Olası bir çöküş durumunda; Kuzey Amerika'nın doğu kıyılarında deniz seviyesi hızla yükselecek, Afrika'nın Sahel bölgesinde kuraklık artacak ve Asya'daki hayati öneme sahip muson yağmurları zayıflayacak.
