Kanser hastaları ve hasta yakınlarının tedavi süreçleri artık sanal gerçeklik (VR) teknolojisiyle desteklenerek doğru ve bilimsel bilgiye ulaşmaları kolaylaşacak. ‘STAC-Stronger Together Against Cancer- Kansere Karşı Birlikte Daha Güçlü’ Projesi Yürütücüsü ve kanser araştırmacısı Dr. Nihal Kayır, konuyla ilgili Hürriyet’e şunları söyledi:
BİLİM KURULU OLUŞTURULDU
“Sağlık profesyonelleri olarak yaptığımız sorun tespitinde, hastalarımızın en önemli eksiğinin tedavi sürecindeki bilgi eksiği olduğunu fark ettik. Bu doğrultuda bünyesinde tıbbi onkologlar, farmakologlar, diyetisyenler, psikologlar ve hematologların bulunduğu güçlü bir bilim kurulu oluşturduk. Proje dört ana başlığa odaklandı. İlk olarak hastalarımızın tedavi sürecindeki beslenmeye dair doğru bilgi edinmelerini ve psikolojik olarak bu süreci nasıl yönetmeleri gerektiğini vurgulamak istedik. Bir diğer başlıkta ise tedaviye başlarken ya da tanı sürecinde ilaçların yan etkileriyle birlikte hastalarımızın ağız içi doku bütünlüğünün bozulduğunu saptıyoruz. Burada ‘oral sağlık’ dediğimiz konu karşımıza çıkıyor ve diş hekimlerimizin katkısıyla hastalarımıza ağız bakım sağlığının bu süreçte nasıl olması gerektiğini ele alıyoruz. Üçüncü senaryomuzda, hastalarımızın kemoterapi veya immünoterapiyi duyduklarında yaşadıkları yan etki yönetimi, ateş yükselmesi ya da yoğun bakım süreci gibi korku ve endişelerini gidermeyi hedefledik. Son başlığımızda ise farmakologlar olarak ilaçların vücuttaki etki mekanizmalarını ve ilaçların vücuttaki yolculuğunu en anlaşılır biçimde hastaya aktarmayı amaçladık.
‘SANAL DOLAPTAN SEÇİM YAPIYORLAR’
Bu süreçte hastalarımızın bağışıklık sistemi baskılandığı için vücutları enfeksiyona çok açık hale geliyor. En ufak bakteriyel veya viral etkende enfekte olabiliyorlar. VR içinde çeşitli senaryolar var. Öncelikle hastalarımıza kısa bir eğitim veriyoruz. Özellikle beslenme senaryoları dikkat çekici sonuçlar veriyor. Hastalar VR gözlük aracılığıyla sanal mutfak ortamında buzdolabını açıyorlar. İçerisinde günlük hayatta herkesin evinde bulunan ürünler yer alıyor. Örneğin, ev yoğurdu ve pastörize edilmiş hazır yoğurt bulunuyor. Hastaya, ‘Bu süreçte hangisi senin için daha faydalı?’ diye soruyoruz. Pilot çalışmalarımızda hastalar genellikle ev yoğurdunu seçiyor. Ancak ev yoğurdu pastörize edilmediği için enfeksiyon riskini artırabiliyor. Bu dönemlerde pastörize süt ürünleri daha doğru bir tercih. Hasta doğru seçim yaptığında yeşil ışık beliriyor ve tebrik mesajı alıyor. Yanlış seçim yaptığında ise kırmızı ışık yanıyor ve neden yanlış olduğu açıklanıyor.
Broşürler, videolar ya da sözlü anlatımlar elbette önemli ancak sanal gerçeklik içinde hastanın aktif etkileşim yaşaması öğrenme derinliğini yüzde 84’lerin üzerine çıkarıyor. Biz de bu nedenle bu teknolojiyi kanser gibi kritik bir alanda kullanmayı tercih ettik. Pilot uygulamanın ilk olarak Ankara Onkoloji Hastanesi’nde başlayacak. Yaklaşık bin hastalık bir pilot çalışma planlıyoruz. İstanbul’daki şehir hastaneleriyle de görüşmeler sürüyor.”
