Yaz aylarında uçakların arkasında oluşan ve gökyüzünde uzun süre kalan beyaz izlerin daha seyrek görülmesi, zaman zaman uçuş trafiğinin azaldığı yönünde yorumlanıyor. Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Kurnaz ise asıl nedenin uçak sayısı değil, mevsimle birlikte değişen atmosfer koşulları olduğunu belirtti.
Sosyal medya hesabından konuya ilişkin bilgi veren Kurnaz, uçakların genellikle yerden yaklaşık 10 ila 12 kilometre yüksekte uçtuğunu hatırlattı.
SU BUHARI BUZ KRİSTALLERİNE DÖNÜŞÜYOR
Uçak motorlarından çıkan sıcak ve nemli gazlar, yüksek irtifadaki çok soğuk havayla karşılaştığında yoğunlaşarak buz kristallerine dönüşebiliyor. “Contrail” olarak adlandırılan bu yoğunlaşma izlerinin kalıcı olabilmesi için havanın yalnızca çok soğuk olması yeterli değil.
Kurnaz, atmosferin aynı zamanda buz bakımından aşırı doygun olması gerektiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Motorlardan çıkan su buharı ancak hava yeterince soğuk ve buz açısından aşırı doygun ise uzun ömürlü buz kristallerine dönüşebilir.”
KIŞIN SAATLERCE GÖKYÜZÜNDE KALABİLİYOR
Kış aylarında üst troposferin daha soğuk olduğunu belirten Kurnaz, uçak izlerinin uzun süre kalmasına uygun atmosfer koşullarının bu dönemde daha sık oluştuğunu ifade etti.
Bu nedenle uçakların arkasında oluşan beyaz çizgiler kilometrelerce uzayabiliyor, zamanla genişleyerek ince bulut tabakalarına dönüşebiliyor ve bazı durumlarda saatlerce gökyüzünde kalabiliyor.
YAZIN İZLER DAHA HIZLI KAYBOLUYOR
Yaz aylarında ise uçakların uçtuğu yüksek irtifalardaki hava genel olarak daha sıcak oluyor. Ayrıca buz bakımından aşırı doygun hava katmanlarının daha seyrek görüldüğü belirtiliyor.
Bu koşullarda uçak motorlarından çıkan su buharı ya hiç görünür bir iz oluşturmuyor ya da oluşan iz kısa süre içinde dağılıyor.
Kurnaz, yaz aylarında görülen uçak izlerinin çoğunlukla birkaç dakika içinde buharlaştığını belirterek şu sonuca dikkat çekti:
“Yazın daha az uzun uçak izi görmemizin temel nedeni uçaklar değil, atmosfer koşullarıdır.”
Uçak izlerinin görünürlüğü; mevsimin yanı sıra irtifadaki sıcaklık, nem oranı, rüzgâr ve hava tabakalarının yapısına göre aynı gün içinde bile değişebiliyor.
