Dış Ekonomik İlişkiler Kurulunun (DEİK) düzenlediği Türkiye-Kuzey Makedonya İş Forumu'na, Kuzey Makedonya Başbakanı Hristijan Mickoski, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Kuzey Makedonya Birinci Başbakan Yardımcısı ve Avrupa İşleri Bakanı Bekim Sali, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Timcho Mucunski ve DEİK Başkanı Nail Olpak da katıldı.
Bolat, Türkiye ile Kuzey Makedonya'nın yüzyıllara dayanan tarihi bağ, kültürel yakınlık, karşılıklı güven ve güçlü halklar arası ilişkilere sahip olduğunu söyledi.
Bu köklü bağların siyaset ve diplomasinin çok ötesine uzanan, ticaret, yatırım, turizm, müteahhitlik, eğitim ve sanayi gibi alanları kapsayan kapsamlı bir ortaklık kurulmasına olanak sağladığını belirten Bolat, Türkiye ile Kuzey Makedonya'nın ikili ekonomik ve ticari ilişkileri geliştirmek amacıyla yaklaşık 25 yıl önce serbest ticaret anlaşması imzaladığını kaydetti.
Bolat, "Bu anlaşma, yıllık ikili ticaret hacmimizin yaklaşık 100 milyon dolardan geçen yıl yaklaşık 1 milyar dolara yükselmesinde son derece etkili olmuş, böylece ticaret hacmimiz neredeyse 10 kat artmıştır." dedi.
Türk müteahhitlik firmalarının Kuzey Makedonya’da toplam değeri yaklaşık 2 milyar dolara ulaşan projeler üstlendiğini ve ülke ekonomisinin altyapı ve üstyapısına katkı sağlamak amacıyla 45 projeyi başarıyla tamamladığını belirten Bolat, Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki uçuş sıklığının oldukça yüksek seviyede olduğunu, Türk Hava Yolları ve Makedon havayolu şirketleri arasındaki yoğun uçuş trafiğinin bu güçlü bağları gösterdiğine işaret etti.
Bolat güçlü ekonomik ve sosyal ilişkilerin, Kuzey Makedonya’daki Türk yatırımlarının önemli ölçüde artmasına katkı sağladığını ifade ederek, şöyle devam etti:
"Tamamı Türk sermayeli ya da Türk ve Kuzey Makedonyalı girişimcilerin ortaklığıyla faaliyet gösteren yaklaşık 4 bin Türk şirketi, hizmetler, bankacılık, turizm, sanayi ve madencilik sektörlerinde Kuzey Makedonya ekonomisine katkıda bulunmaktadır. Ayrıca binlerce Kuzey Makedonya vatandaşı, Türk yatırımcıların işletmelerinde istihdam edilmektedir. Bankacılık sektöründe ise Türkiye’nin güçlü kuruluşlarından biri olan Halkbank, Kuzey Makedonya'da 49 şubesi ve yaklaşık 800 Kuzey Makedonyalı çalışanıyla önemli bir konuma sahiptir."
Ticaret Bakanı Bolat, Kuzey Makedonya'nın ayrıca Batı Balkanlar için hazırlanan AB Büyüme Planı kapsamında çok önemli bir programdan yararlanacağını açıkladı.
Bu çerçevede ülkeye kalkınma ve altyapı projeleri için yaklaşık 750 milyon avro kaynak sağlanacağını belirten Bolat, Türk müteahhitlik şirketleri olarak, geçmişteki başarılı yatırımlar ve inşaat uygulamaları ışığında bu projelerin bir kısmını üstlenerek katkı sunmaktan büyük memnuniyet duyacaklarını dile getirdi.
Türkiye'nin Kuzey Makedonya’nın dış ticaret ortakları arasında yedinci sırada yer aldığını hatırlatan Bolat, Türkiye’nin bu sıralamada daha üst seviyelere çıkmasını temenni ettiklerini belirtti.
Bolat, sözlerini şöyle tamamladı.
"Serbest Ticaret Anlaşmamızı e-ticaret ve hizmetler sektörü gibi yeni alanları kapsayacak şekilde genişletmek ve iki ülke arasındaki tarım ürünlerine yönelik tercihli ticaret düzenlemelerini artırmak için önemli fırsatlar bulunmaktadır. Türk ekonomisine ilişkin bazı göstergeleri paylaşmak gerekirse; Türkiye ekonomisi son 22 çeyrektir kesintisiz büyümektedir.
Geçtiğimiz yıl sonunda gayrisafi yurt içi hasılamız 1,6 trilyon doların üzerine çıkmış, kişi başına düşen gelirimiz ise 18 bin dolara ulaşmıştır. Türkiye satın alma gücü paritesine göre dünyanın 11. büyük ekonomisi konumunda. Mal ticaretinde yıllık dış ticaret hacmi 396 milyar doları aştı. Hizmetler ticaretimiz yaklaşık 180 milyar dolara ulaşmıştır."
KALKINMAMIZDA TÜRKİYENİN KATKISI ÇOK BÜYÜK
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulunun (DEİK) İstanbul'da bir otelde düzenlediği Türkiye-Kuzey Makedonya İş Forumu'na, Kuzey Makedonya Başbakanı Hristijan Mickoski, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Kuzey Makedonya Birinci Başbakan Yardımcısı ve Avrupa İşleri Bakanı Sali, Kuzey Makedonya Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Timcho Mucunski, DEİK Başkanı Nail Olpak, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Nick Hartmann ve çok sayıda kişi katıldı.
Bakan Sali, burada yaptığı konuşmada, "Hükümet olarak yatırımı, inovasyonu ve sürdürülebilir ekonomik büyümeyi teşvik eden istikrarlı, öngörülebilir ve rekabetçi bir iş ortamı yaratma konusundaki kararlılığımızı sürdürüyoruz." ifadesini kullanarak, Avrupa İşleri Bakanlığının, reform gündemi ve AB Batı Balkanlar Büyüme Planı'nın koordinesinde merkezi rol oynadığını belirtti.
Sali, "Türk şirketlerini AB fon araçlarından, IPA fonlarından, Batı Balkanlar Yatırım Çerçevesi'nden ve diğer Avrupa finansman mekanizmalarından doğan fırsatları aktif bir şekilde değerlendirmeye teşvik etmek istiyorum." yorumunu yaptı.
Kuzey Makedonya hükümetinin altyapı bağlantısallığına öncelik verdiğinden bahseden Sali, Koridor 8 ve Koridor 10 otoyol projelerinin ülkesine ve bölgeye ekonomik ve ticari anlamda katkıda bulunacağını söyledi.
Sali, Kuzey Makedonya'yı Adriyatik, Baltık ve Asya için lojistik merkezine çevirmeyi hedeflediklerini vurgulayarak, Türk şirketlerinin yenilenebilir enerji, yeşil dönüşüm ve modern teknolojiler alanındaki deneyim ve uzmanlığının ülkesinin gelişimine katkı sağlayabileceğini kaydetti.
EN ÖNEMLİ TİCARİ ORTAK
Bakan Mucunski de stratejik ortak ve müttefik olan Kuzey Makedonya ile Türkiye'nin karşılıklı saygı ve siyasi güvene dayalı bir ilişki kurduğuna dikkati çekerek, "Bu güçlü siyasi temel bir kazançtır ancak aynı zamanda bir sorumluluktur. Bu temel artık şirketlerimiz ve vatandaşlarımız için daha da derin bir ekonomik işbirliğine, daha yüksek ticaret hacimlerine, daha fazla yatırıma ve daha somut fırsatlara dönüştürülmelidir." diye konuştu.
Ekonomi diplomasisinin dış politikanın temelinde yer aldığını dile getiren Mucunski, yatırım çekme, ihracatı destekleme ve şirketler arasında bağ kurma kabiliyetinin de diplomasinin parçası olduğuna işaret etti.
Mucunski, "Türkiye, en önemli ekonomik ve ticari ortaklarımızdan biri olmayı sürdürmektedir. Türk yatırımları, ekonomik kalkınmamıza önemli bir katkı sağlamıştır." ifadelerini kullanarak, 3 binden fazla Türk şirketinin ülkesindeki varlığının Türk iş dünyasının Kuzey Makedonya'nın geleceğine duyduğu güçlü güveni gösterdiğini söyledi.
