Usta yönetmen Christopher Nolan'ın beğeni toplayan yeni filmi "The Odyssey"in Londra'daki tanıtım etkinliğine oyuncu Zendaya'nın küpe tercihi damga vurdu.
Filmde Athena'yı canlandıran Zendaya, kırmızı halıda M.Ö. 700 yılından kalma, İran kökenli antik eserlerden dönüştürülmüş bir çift küpe taktı.
Zendaya'nın yaklaşık 2 bin 700 yıllık küpeleri takması, arkeolog ve sanat tarihçilerinin de katıldığı uluslararası çapta bir tartışmanın fitilini ateşledi. Uzmanlar, kültürel açıdan büyük önem taşıyan antik eserlerin Hollywood filminin tanıtımında aksesuar olarak kullanılmasını eleştirdi. Bazıları ise bu hareketi, İran'ın insanlık tarihine katkılarının "gasbedilmesi" olarak niteledi.
KÜPELER YAĞMALANAN HAZİNEDEN
İngiliz gazetesi The Guardian'ın aktardığına göre küpeler şu anda Londra'da faaliyet gösteren Barron London adındaki galeriye ait. Galeriden yapılan açıklamaya göre küpeler, geçen yıl Londralı mücevher satıcısı Glenn Spiro'dan satın alındı.
Zendaya'nın taktığı küpelerin, 1947 yılında İran'ın kuzeybatısında çobanlar tarafından bulunan ve yağmalanan ünlü Ziwiye hazinesine ait parçalardan üretildiği düşünülüyor.
Söz konusu hazine altın, gümüş ve bronzdan oluşan çok sayıda tarihi eseri içeriyordu. 2015 tarihli akademik bir araştırmaya göre hazineden geriye kalan eserler 1960'lı yıllarda İran dışındaki antika pazarlarına satıldı. Bugün hazinenin dünyanın dört bir yanındaki müzelerde ve özel koleksiyonlarda olduğu biliniyor.
'AKSESUAR DEĞİL, ORTAK MİRASIMIZ'
İran doğumlu sanat tarihçisi ve Courtauld Enstitüsü profesörü Sussan Babaie, Guardian'a yaptığı değerlendirmede küpelerin kırmızı halıda kullanılmasını "şoke edici" olarak niteledi.
Antik takıların muhtemelen önemli dini ve manevi anlamlar taşıdığını ifade eden Babaie, "Bunlar aksesuar olarak sergilenmek için yapılmış eşyalar değil. Bunlar insanlığın ortak mirası" dedi.
Babaie, İran'ın kültürel ve tarihi mirasını tehdit eden saldırılar sürerken Hollywood'un antik İran eserlerini "göz alıcı unsur" olarak öne çıkarmasının rahatsız edici olduğunu söyledi.
GALERİDEN SAVUNMA GELDİ
Barron London'dan yapılan açıklamadaysa küpelerin belgelenmiş köken bilgileri doğrultusunda ve tüm yasal yükümlülüklere uygun şekilde korunduğu savunuldu.
Küpelerin ödünç verilmesinin ticari amaç taşımadığını belirten galeri, hedeflerinin antik Pers kuyumcularının ustalığını tanıtmak ve İran'ın zengin kültürel mirasına dikkat çekmek olduğunu ifade etti.
Zendaya ve stil ekibinden konuyla ilgili henüz bir açıklama gelmedi.
