MEHMET KAYA / ANKARA
Elektrik depolamada kullanılan teknolojilerden biri olan Lityum Demir Fosfat temelli bataryalarda kullanılan pil hücrelerinin yüzde 30 olan ilave gümrük vergisi, 31 Aralık 2026 tarihine kadar sıfırlandı. Önemli ölçüde bir vergi avantajı sağlanan bu tür hücreleri kullanacak imalatçı ve yatırımcı şirketlerin tedariklerinde ve yatırım maliyetlerinde ciddi azalma olabileceği, bunun da 2027 başında faaliyete geçecek şirketler açısından önemli olduğu belirtildi. LDF piller, lityum iyon pillere kıyasla aynı seviyede elektrik vermek için daha büyük hacimler gerektirse de, ömür, dayanıklılık ve fiyat açısından avantajlar sağlıyor.
Ön lisanslar üretime dönüşüyor
Türkiye’de, EPDK’nın başlattığı depolamalı yenilenebilir enerji yatırımları programı sürecinde önemli bir karar alındı. Bu alanda verilen yaklaşık 34 GW kurulu güçte, depolama yatırımı yapanların üretim yapabilmesine imkan sağlayan programda, alınan ön lisanslar yavaş yavaş üretim lisansına dönüşüyor. Mayıs 2026’da yapılan TÜREK kongresinde Mustafa Yılmaz, o tarih itibariyle 2.3 GW kurulu güçte, daha önce ön lisans almış 54 projede üretim lisanslarını verdiklerini açıklamıştı. Diğer yandan, başta öz tüketime yönelik olarak yatırım yapanlar dahil, depolama tesisi kurmak isteyen yatırımcılar da bulunuyor.
11 Temmuz günü Resmi Gazete’de yayımlanan bir kararla, Türkiye’de yerli enerji bataryası ekosistemini desteklemek için daha önce alınan koruma önleminde süreli olarak değişiklik yapıldı. Buna göre, bataryalarda kullanılan iki teknolojiden biri olan lityum demir fosfat (LFP) pil hücrelerine uygulanan yüzde 30 ilave gümrük vergisi, 31 Aralık 2026 tarihine kadar sıfırlandı. Bu durumun, teknolojinin olgunlaşması ve depolamada kullanılmasına yönelik gelinen seviye nedeniyle alındığı, muadillerine göre fiyat avantajı sağlaması nedeniyle de yatırımları hızlandıracağı belirtildi. Sektör yetkilileri, her ne kadar şu anda Türkiye’de elektrik depolama bataryaları çok göz önünde olsa da bu teknolojinin taşıt araçlarına doğru yaygınlaştığı, özellikle ağır vasıtalarda sıklıkla kullanılmaya başlandığını vurguladılar.
Bayram: Sektörün ana beklentisi konteyner üretiminin de yerlileşmesi
Düzenlemeyi sektörün olumlu karşıladığını belirten Enerji Depolama Endüstrileri Derneği (EDEDER) Yönetim Kurulu Başkanı Doğa Can Bayram, EKONOMİ'nin sorularını yanıtlarken yatırımların hızlanması beklentisine katıldığını vurguladı. Mevcut üretici taleplerini karşılayabilecek yerli üretim hatları bulunduğunu belirten Bayram, yeni yatırımların da gelebileceğini söyledi. Bayram, depolamalı elektrik üretim lisansları tarafında, kendi tahminlerine göre bu yıl sonuna kadar 1 GWh'in üzerinde depolamalı üretim kapasitesinin devreye alınabileceğini, önlisansların lisansa dönmesiyle gelecek yıl toplam kapasitenin 2-3 GWh seviyesine ulaşabileceğini ifade etti.
Yıl sonuna kadar geçerli avantajlı ithalat süresi içinde, Türkiye'den gelecek siparişlerin üreticiler tarafından karşılanıp karşılanamayacağına yönelik soruya ise Bayram, ana hücre üreticilerinin Çin'de yoğunlaştığını ve siparişleri birkaç ay içinde karşılayabildiklerini söyledi. Sektör olarak Türkiye'de üretimi geliştirmek için çaba harcadıklarını, bu nedenle hücre sonrasındaki üretimin, özellikle konteynerlerin yerli olarak üretilmesini hedeflediklerini vurgulayan Bayram, "İthal hücreleri sistem haline getirebilecek durumda birkaç şirketimiz var, başka şirketler de yatırım yapıyor. Hücreden modüle üretim yapabiliyorlar. Ancak konteynerler de ithal geliyor. Bundan sonraki beklentimiz, üretilen modüllerin bu kez Türkiye'de üretilecek konteynerlerin içine konulması. Bu tarafta bir millileşme amacımız ve beklentimiz var" diye konuştu.
Millileşme çalışmaları
Yerli üretim ekosisteminin geliştirilmesi arayışlarının sürdüğünü belirten Doğa Can Bayram, hücre sonrasında sistemin hazır hale geldiği aşamaya kadar olan üretim adımlarında koruma önlemlerinin devam ettiğini, bu üretimlerin firmalar için yapılabilir göründüğünü söyledi. Bayram, "Yapmamız gereken bu adımı millileştirmek. Ticaret Bakanlığı'nın yaptığını bu aşamada oldukça yeterli görüyoruz. Artık ödev bizim tarafın; sektörden beklentimiz millileşme çalışmalarının hızlanması" dedi.
