Avrupa kayıtlara geçen en sert sıcak hava dalgalarından biriyle kavrulurken, son enflasyon verileri nadir de olsa serin bir haber getirdi.
Eurostat'ın hızlı tahminine göre, euro bölgesinde fiyat artışı haziranda belirgin biçimde yavaşladı; bu da Ortadoğu'daki çatışmaların tetiklediği enflasyon şokunun gücünü yitirmeye başladığına dair umut verici bir işaret olarak görülüyor.
Ortak para bölgesinde yıllık enflasyon yüzde 2,8'e gerileyerek, mayıstaki yüzde 3,2'lik orandan düştü; bu seviye Eylül 2023'ten bu yana görülen en yüksek oran olmuştu.
Veri aynı zamanda ekonomistlerin beklediği yüzde 3,0'ın da altında kaldı. Ay bazında bakıldığında ise fiyatlar fiilen yüzde 0,1 geriledi; bu yıl, art arda gelen artışların ardından görülen ilk aylık düşüş oldu.
Manşet verinin altında da tablo biraz daha iyiydi.
Enerji ve gıda gibi oynak kalemleri dışarıda bırakan çekirdek enflasyon yüzde 2,6'dan yüzde 2,4'e indi. Bu oran, enflasyonun kalıcı hale gelip gelmediğini daha net gösterdiği için ECB açısından manşet rakamdan daha büyük önem taşıyor.
Şimdilik, enflasyon aşağı geliyor.
Enflasyonun başlıca itici gücü hâlâ enerji, ama etkisi zayıflıyor
Enerji, yüzde 8,7 ile yıllık bazda enflasyonun tek başına en büyük kaynağı olmaya devam etti. Ancak bu kalemde de hızlı bir soğuma var: oran mayısta yüzde 10,8 seviyesindeydi.
Ortadoğu'daki savaşın ardından petrol ve gaz fiyatlarında görülen sıçrama, ABD ile İran arasındaki ateşkes ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla birlikte geri sarmaya başladı.
Sepetin geri kalanında da yumuşama görüldü.
Hizmet enflasyonu yüzde 3,5'ten yüzde 3,2'ye geriledi; gıda, içki ve tütün kalemlerindeki artış yüzde 1,9'dan yüzde 1,6'ya düştü; enerjiyi hariç tutan sanayi ürünleri fiyatları ise yüzde 0,9'da sabit kaldı.
Fiyatların en yavaş ve en hızlı arttığı ülkeler
Malta, yüzde 1,9 ile blokta en düşük yıllık enflasyona sahip ülke oldu; onu yüzde 2,0 ile Fransa ve Estonya izledi.
Almanya (yüzde 2,4) ve Finlandiya (yüzde 2,7) da yüzde 2,8'lik euro bölgesi ortalamasının oldukça altında seyretti.
Doğuya gidildikçe tablo belirgin biçimde değişiyor.
Litvanya yüzde 5,5 ile listenin başında yer alırken, ocak ayında euroya geçen Bulgaristan yüzde 5,3 ile ikinci sırada geldi. Hemen ardından ise sırasıyla yüzde 4,2 ve yüzde 4,0 ile Hırvatistan ve Kıbrıs yer aldı.
Mayıs ile haziran arasında aylık bazda bakıldığında, birçok ülkede fiyatlar geriledi.
Belçika, Bulgaristan, Estonya ve Lüksemburg'da fiyatlar yüzde 0,4 düşerken; Fransa, Avusturya ve Finlandiya'da yüzde 0,3 geriledi.
En sert aylık artışlar ise diğer uçta görüldü: Malta'da fiyatlar yüzde 1,0, Kıbrıs'ta yüzde 0,8 yükselirken; İspanya ve Litvanya'da artış yüzde 0,6 oldu.
Büyük ekonomilerin tamamında artış hızı düştü
Euro bölgesinin en büyük üyelerinin hepsi daha düşük enflasyon bildirdi.
Almanya'da, AB ülkelerini karşılaştırmak için kullanılan uyumlaştırılmış enflasyon oranı yüzde 2,7'den yüzde 2,4'e inerek beklentilerin altında kaldı.
Ulusal ölçekte enflasyon yüzde 2,9 ile son iki yılın en yüksek seviyesini gördüğü nisandan sonra, yüzde 2,3'e geriledi.
Bu düşüşte enerji enflasyonundaki sert geri çekilme etkili oldu; enerji fiyatlarındaki artış oranı yüzde 6,6'dan yüzde 3,4'e yarıdan fazla azalırken, çekirdek enflasyon yüzde 2,5'te sabit kaldı.
Fransa'da düşüş daha da belirgindi. Uyumlaştırılmış oran yüzde 2,8'den yüzde 2,0'a inerken, ulusal enflasyon yüzde 1,8 ile son bir yılın en düşük düzeyine geriledi.
Yine en büyük katkı enerjiden geldi; yakıt fiyatlarındaki enflasyon yüzde 16,6'dan yüzde 11,2'ye yavaşladı. Fransız fiyatları ay içinde yüzde 0,2 geriledi; bu, ocaktan bu yana görülen ilk aylık düşüş oldu.
İtalya, büyük dört ülke arasında istisna oluşturdu; uyumlaştırılmış oran sadece hafif bir değişimle yüzde 3,2'den yüzde 3,1'e indi.
Nedeni, hanehalkı enerji faturalarında yatıyor. İtalya'da elektrik ve gaz tarifeleri toptan piyasadaki hareketleri gecikmeli izlediği için, pompada benzin ucuzlamaya başlamış olsa da bu kalemler yükselmeye devam etti.
Düzenlemeye tabi enerji fiyatları haziranda yıllık bazda yüzde 5,6'dan yüzde 9,3'e tırmanırken, yalnızca düzenlemeye tabi elektrik fiyatı yüzde 2,3'ten yüzde 7,1'e sıçradı. Serbest piyasada hareketler daha da büyüktü: elektrikte artış yüzde 8,4'ten yüzde 12,6'ya, gazda ise yüzde 8,2'den yüzde 9,9'a çıktı.
Aşırı ısınamayacak kadar zayıf bir ekonomi
Mali müşavirlik ve danışmanlık şirketi MHA'de ekonomik danışmanlık yapan Joe Nellis, haziran verilerinin zıt yönlere çeken iki gücün fotoğrafını sunduğunu söyledi.
Ortadoğu'daki savaş enerji, ulaşım ve üretim maliyetlerini yukarı itti. Aynı zamanda şirketler yatırımda temkinli davranıyor, hanehalkı da harcamalarını dikkatle yapıyor; dolayısıyla ekonomide fiyatları hızlı biçimde yukarı taşıyacak yeterli ivme oluşmuyor.
"Kısaca, euro bölgesi ekonomisi fiyatları kayda değer bir hızla yukarı itecek kadar ivme üretmiyor" dedi.
Nellis, baskının hafiflemeye devam etmesini bekliyor.
Ücret artışları yüzde 3 civarında seyrediyor, enerji piyasaları sakinleşiyor ve ABD ile İran arasındaki ateşkes yeni bir petrol şoku riskini azaltıyor.
ECB'nin haziranda faiz artırdığını hatırlatıyor, ancak "panik yapmaya gerek yok" diyor.
Bu yıl faizin yüzde 2,5'e kadar çıkmasını sağlayacak bir artışın daha mümkün olduğunu, ancak ekonomi zayıf seyrederken daha agresif hamlelerin pek olası görünmediğini düşünüyor.
"Ekonomi kırılgan ve enflasyon yönetilebilir görünürken ECB, para politikasını belirgin biçimde daha kısıtlayıcı bir konuma getirme konusunda temkinli olacaktır" diye ekledi.
Piyasalar ECB'nin olası bir ara kararına oynuyor
Yatırımcılar da benzer sonuca vardı.
Euro/dolar kuru, faiz artışlarının devam edeceği beklentisinin zayıflamasıyla 1,14 doların altına sarktı.
Euro STOXX 50 endeksi gün boyunca yatay seyrederken, yüksek faiz ortamında genelde daha fazla kazanan bankalar endekse baskı yaptı.
Euro STOXX Banks endeksi yaklaşık yüzde 0,7 gerilerken, BNP Paribas hisseleri yüzde 1,2, Société Générale ise yüzde 0,8 değer kaybetti.
Tüm bunlar, ECB'nin temmuzda toplanacak Yönetim Konseyi için kararını hayli kolaylaştırdı.
Banka geçen ay borçlanma maliyetlerini yükselttikten sonra, artık koltuğuna yaslanıp beklemek için her türlü gerekçeye sahip.
