Avustralya'nın ünlü altın madenciliği bölgesi Goldfields'ta milyonlarca yıl önce meydana gelen dev bir göktaşı çarpmasının, yer kabuğundaki altının dağılımını değiştirmiş olabileceği ortaya çıktı. Araştırmacılar ayrıca bu çarpışmanın Dünya'nın geçmişindeki şiddetli kozmik çarpışmalara dair nadir jeolojik kanıtlar bıraktığını belirledi.
Çalışmayı yürüten ekip, Batı Avustralya'daki yaklaşık 5 kilometre genişliğindeki Ora Banda yapısının bir göktaşı krateri olduğunu doğruladı. Günümüzde büyük ölçüde aşınmış ve kısmen gömülü durumda olan yapının kökeni uzun süredir tartışılıyordu.
Kraterin keşfi, hakemli bilimsel dergi Meteoritics and Planetary Science'ta yayımlanan yeni çalışmada açıklandı.
Altın yağışı
Bir asteroit Dünya'ya çarptığında, "tektitler" diye bilinen enkaz parçaları oluşuyor. Bunlar, bir meteor çarpması sırasında eriyerek oluşan ve daha sonra çarpma bölgesinden yüzlerce ila binlerce kilometre uzağa fırlayan camsı damlacıklar.
Batı Avustralya'nın Doğu Goldfields bölgesinde yer alan 4 kilometre çapındaki krateri keşfefen bilim insanları, bu çarpma olayında da altından oluşan tektitlerin başka bölgelere maden taşıdığını düşünüyor.
Kraterin sırrını mikroskobik izler çözdü
Araştırmacılar, kayalarda yalnızca aşırı yüksek basınç altında oluşabilen mikroskobik şok izleri tespit etti. Bu tür yapılar, güçlü göktaşı çarpmalarının en güvenilir göstergeleri arasında kabul ediliyor.
Ekip ayrıca Curtin Üniversitesi'nin gelişmiş analiz laboratuvarlarında yaptığı incelemelerde, çarpışma sırasında oluşan cam benzeri kayaçların içinde göktaşından arta kalan kalıntılara da rastladı.
Bu bulgular, Ora Banda'nın sıradan bir jeolojik oluşum değil, geçmişte meydana gelen büyük bir göktaşı çarpmasının ürünü olduğunu kesinleştirdi.
Altın yataklarıyla bağlantısı araştırılıyor
Araştırmanın yazarlarından Aaron Cavosie, büyük göktaşı çarpmalarının yalnızca krater oluşturmadığını, aynı zamanda Dünya'nın kabuğunu köklü biçimde değiştirebildiğini söyledi.
Cavosie, "Bazı büyük çarpma yapıları ekonomik değere sahip metal yataklarıyla ilişkilendiriliyor. Bu olayda da göktaşı, altın içeren kayaçların bulunduğu bir madencilik bölgesine çarptı" diyor.
İncelenen kayaçlarda ekonomik olarak işletilebilecek düzeyde altın bulunmasa da araştırmacılar, çarpışma sırasında altının yerel ölçekte hareket ettiğine dair kanıtlar tespit etti.
Bilim insanlarına göre göktaşının yarattığı aşırı sıcaklık ve basınç, kayaçların içindeki metalleri yeniden dağıtmış olabilir.
Asteroitler maden oluşumunda rol oynuyor olabilir
Son yıllarda yapılan çalışmalar, büyük asteroit çarpmalarının yalnızca yıkıcı olaylar olmadığını, aynı zamanda yer kabuğundaki mineral sistemlerini etkileyebildiğini gösteriyor.
Yeni araştırma da bu görüşü destekliyor. Sonuçlara göre bazı bölgelerde değerli metallerin yoğunlaşmasında veya yeniden dağıtılmasında antik göktaşı çarpmaları önemli rol oynamış olabilir.
Araştırmacılar, Ora Banda'da doğrudan işletilebilir bir altın yatağına rastlamamış olsalar da benzer antik çarpma yapılarının incelenmesinin gelecekte yeni maden yataklarının keşfine katkı sağlayabileceğini düşünüyor.
