MURAT GÜLDEREN / POSTA
EVRİMİN YOLCULUĞU
Kimi telefonu icat ederek iletişimin kurallarını değiştirdi, kimi otomatik santral sistemiyle milyonlarca insanın birbirine daha kolay ulaşmasını sağladı, kimi Ericsson ve Nokia gibi markalarla cep telefonunu milyonların cebine taşıdı, kimi ise dokunmatik ekran, mobil uygulamalar ve yapay zeka teknolojileriyle yeni bir çağ başlattı. Bugün kullandığımız akıllı telefonların kamerasından işletim sistemine, mobil internetten yapay zeka özelliklerine kadar uzanan her yeniliğin arkasında, teknoloji tarihine yön veren bir isim bulunuyor.
HAYAT KÖKTEN DEĞİŞTİ
Onların geliştirdiği fikirler yalnızca telefonları değil, çalışma biçimimizi, iletişim alışkanlıklarımızı ve günlük yaşamımızı da kökten değiştirdi. Milyarlarca insanın cebinde taşıdığı bu cihazlar, aslında onlarca yıl süren teknoloji yarışının ve sayısız yeniliğin ortak ürünü. Peki, duvardaki hantal telefonlardan yapay zeka destekli akıllı telefonlara uzanan bu büyük dönüşümün mimarları kimlerdi? İşte telefon teknolojisinin seyrini değiştiren 14 efsane...
ALEXANDER GRAHAM BELL (1847-1922)
Telefonun mucidi. Telefon, bir verici (mikrofon) ve bir alıcıdan (hoparlör) oluşan iki cihazlık bir sistemdi. Bell laboratuvarda bu sistem üzerinde çalışıyordu. Yanında da yardımcısı Thomas Watson vardı. Tarihe geçen ilk telefon konuşması 10 Mart 1876’da gerçekleşti. Bell, bir odadaydı; Watson ise başka bir odadaydı. Bell, vericiye şu cümleyi söyledi: “Bay Watson, buraya gelin; sizi görmek istiyorum.” Watson bu sesi diğer odadaki alıcıdan duydu ve Bell’in yanına geldi. İşte devrim böylelikle başlamış oldu.
TIVADAR PUSKÁS (1844-1893)
Bell’in icat ettiği telefonun yaygınlaşabilmesi için telefon santrali fikrini geliştirdi. Bu sayede iki telefonun birbirine doğrudan bağlanması yerine çok sayıda abonenin aynı ağ üzerinden haberleşebilmesinin temelleri atıldı.
GEORGE W. COY (1855-1934)
Puskas’ın fikirlerinden ve Bell’in çalışmalarından ilham alarak 1878’de dünyanın ilk ticari telefon santralini ve ilk ticari santral panosunu kurdu. Böylece insanlar operatör aracılığıyla birbirlerini aramaya başladı.
ALMON BROWN STROWGER (1839-1902)
Çevirmeli telefonun önünü açtı. Operatöre ihtiyaç duymadan arama yapılmasını sağlayan otomatik santral sistemini geliştirdi. Bu teknoloji daha sonra çevirmeli telefonların temelini oluşturdu.
LARS MAGNUS ERICSSON (1846-1926)
Telefonu milyonlarla buluşturdu. İsveç’te kurduğu Ericsson şirketiyle telefonların seri üretimini yaygınlaştırdı. Telefonun evlere ve iş yerlerine girmesinde büyük rol oynarken, şirketi ilerleyen yıllarda cep telefonu teknolojilerinin de öncülerinden biri haline geldi.
MARTIN COOPER (1928-)
Cep telefonunun babası olarak biliniyor. Motorola’da çalışırken 1973 yılında elde taşınabilen ilk cep telefonuyla görüşmeyi gerçekleştirdi. Böylece insanları kablolara bağlı iletişimden kurtaran mobil çağın temelleri atılmış oldu.
JOEL ENGEL (1931-2018)
Engel de mobil şebekenin mimarlarından biri. Hücresel haberleşme teknolojilerinin geliştirilmesine öncülük etti. Baz istasyonlarına dayalı mobil iletişim altyapısının oluşmasına önemli katkılar sağladı. Cep telefonlarının dünya genelinde yaygınlaşmasının önünü açan isimlerden biri oldu.
FRANK CANOVA (1956-)
Dünyanın ilk akıllı telefonu olan IBM Simon’ın yaratıcısı olarak bilinen Amerikalı mucit, dokunmatik ekran, e-posta, takvim ve not alma gibi özellikleri ilk kez tek cihazda bir araya getirdi.
JORMA OLLILA (1950-)
1990’lı yılların başında cep telefonu pazarında Motorola ve Ericsson gibi dev markalar öne çıkıyordu. Jorma Ollila’nın CEO’luğunda Nokia, geliştirdiği yenilikçi modeller ve kullanıcı dostu yaklaşımıyla rakiplerini geride bırakarak dünyanın en büyük cep telefonu üreticisi haline geldi.
FRANK NUOVO (1963-)
Telefonların yalnızca iletişim aracı değil, kişisel bir aksesuar haline gelmesini sağladı. Nokia’nın dünya çapında ikon haline gelen tasarım anlayışının arkasındaki isim olarak yıllarca sektöre yön verdi.
STEVE JOBS (1955-2011)
2007 yılında tanıttığı iPhone ile telefonu yalnızca konuşma aracı olmaktan çıkarıp cebimizde taşıdığımız bir bilgisayara dönüştürdü. Dokunmatik ekranı, mobil uygulama ekosistemini ve sezgisel kullanıcı deneyimini milyonlarca insanın hayatına soktu. Bugün kullanılan hemen her akıllı telefon onun ortaya koyduğu vizyonun izlerini taşıyor.
ANDY RUBIN (1963-)
Android işletim sistemini kurarak ve geliştirerek akıllı telefonların çok daha geniş kitlelere ulaşmasını sağladı. Açık kaynak yaklaşımı sayesinde yüzlerce üretici aynı platformu kullanabildi. Bugün dünyadaki akıllı telefonların büyük çoğunluğu Android işletim sistemiyle çalışıyor.
MARC LEVOY (1963-)
Google Pixel telefonlarında kullanılan hesaplamalı fotoğrafçılık teknolojilerinin geliştirilmesine öncülük etti. Gece modu ve gelişmiş kamera özelliklerinin önünü açtı. Akıllı telefonları profesyonel fotoğraf makinelerine rakip hale getiren isimlerden biri oldu.
SAM ALTMAN (1985-)
Üretken yapay zekanın günlük hayata girmesinde önemli rol oynadı. OpenAI’ın CEO’su olarak yapay zekanın dünya çapında yaygınlaşmasına öncülük etti. Telefonlar, konuşabilen, yazabilen, içerik üretebilen ve kullanıcılarına anlık destek sunan dijital asistanlara dönüştü.
