Akaryakıt ürünlerinde uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarlarının fiyat hareketlerine göre belirlenmesini sağlayan eşel mobil sisteminin üç ay içinde aşamalı olarak sona erdirilmesine yönelik düzenleme yürürlüğe girdi.
Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlandı.
Hazine ve Maliye Bakanlığından edinilen bilgilere göre, ÖTV Kanunu kapsamında akaryakıt ve petrol ürünleri ile alkollü içecekler ve tütün mamullerinde uygulanan ÖTV tutarları, her yıl ocak ve temmuz aylarında Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) doğrultusunda güncelleniyor.
Kanunun Cumhurbaşkanına verdiği yetki çerçevesinde ise söz konusu ürünlerin ÖTV oran ve tutarlarında ekonomik, mali ve sosyal şartlara göre değişiklik yapılabiliyor.
Eşel mobil sisteminde yeni dönem
Yayımlanan karar doğrultusunda eşel mobil sisteminin işleyişi yeniden düzenlenirken, uygulamanın üç aylık geçiş sürecinin ardından tamamen kaldırılması planlanıyor.
Buna göre, ÖTV Kanunu'na ekli (I) sayılı listedeki benzin, motorin, LPG otogaz, LPG tüpgaz ve benzeri ürünlerde rafineri fiyatlarındaki değişimlerin ÖTV ve pompa fiyatlarına yansımasını belirleyen mevcut yüzde 75-yüzde 25 oranları revize edildi.
Yeni düzenlemeye göre, yurt içi rafineri fiyatlarında artış yaşanması durumunda bu artışın 31 Temmuz'a kadar yüzde 50'si, 1 Ağustos-30 Eylül döneminde ise yüzde 25'i kadar ÖTV indirimi uygulanacak.
Rafineri fiyatlarında düşüş olması halinde ise indirim tutarının tamamı kadar ÖTV artırılacak. Ayrıca sistem, başka herhangi bir şart aranmaksızın 1 Ekim itibarıyla tamamen sona erecek.
Temmuz ayı güncellemesi askıya alındı
Öte yandan, ÖTV Kanunu kapsamında yapılması gereken Yİ-ÜFE güncellemesi, bu yılın temmuz-aralık döneminde ÖTV Kanunu'na ekli (I) sayılı listedeki ürünler için uygulanmayacak.
4 Mart 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren eşel mobil sisteminin yaklaşık dört aylık uygulama sürecinde dezenflasyonla mücadeleye katkı sağladığı değerlendirilirken, ABD/İsrail-İran savaşı sonrası uluslararası petrol fiyatlarında görülen gerileme eğilimi dikkate alınarak sistemin kademeli şekilde kaldırılmasının enflasyon üzerinde olumsuz bir etki oluşturmasının beklenmediği belirtildi. Düzenleme ile sistemin bütçe üzerindeki yükünün de sona erdirilmesi hedefleniyor.
Sigarada vergi düzenlemesi
Resmi Gazete'de yayımlanan bir diğer Cumhurbaşkanı Kararı ile sigarada uygulanan maktu ve asgari maktu vergi tutarlarında da değişikliğe gidildi.
Mevcut uygulamada sigaraya ilişkin asgari maktu ve maktu ÖTV tutarları her yıl ocak ve temmuz aylarında altı aylık Yİ-ÜFE oranı kadar güncellenirken, nispi vergi oranında değişiklik yapılmıyor.
Bu kapsamda üreticilerin vergi artışını karşılayabilmeleri için ürün fiyatlarında belirli bir artış yapmaları gerekiyor.
Yeni kararla sigarada ÖTV oranı yüzde 42 olarak belirlenirken, asgari maktu vergi tutarı 2,2953 lira, maktu vergi tutarı ise 23,7404 lira oldu.
Ayrıca sigarada da bu yılın temmuz-aralık dönemi için Yİ-ÜFE kaynaklı vergi güncellemesi uygulanmayacak.
Düzenlemeyle birlikte sigaradaki ÖTV oranı yüzde 45'ten yüzde 42'ye düşürüldü. Böylece üreticilerin 1 liralık fiyat artışı yapabilmesi için gerekli minimum nihai fiyat artışı 3,19 liradan 2,91 liraya geriledi. Nispi vergi oranındaki indirimin oluşturabileceği vergi kaybı ise paket başına alınan maktu verginin artırılmasıyla telafi edilecek.
Bu değişiklikle hem sigara fiyatlarındaki artışların daha dengeli gerçekleşmesi hem de vergi gelirlerinde kayıp yaşanmaması amaçlanıyor.
Tütün ve alkollü içkilerde güncelleme sürecek
Sigara dışındaki tütün mamullerinde ise temmuz-aralık döneminde Yİ-ÜFE oranında vergi güncellemesi uygulanacak. Aynı şekilde alkollü içeceklerde de söz konusu dönem için Yİ-ÜFE doğrultusunda güncelleme yapılacak.
