ABD hükümeti, yapay zeka şirketi Anthropic’in en gelişmiş modelleri üzerindeki ihracat kontrollerini kaldırdı. Şirket Salı akşamı yaptığı açıklamada, "Ticaret Bakanlığı'nın Claude Fable 5 ve Mythos 5 üzerindeki ihracat kontrollerini kaldırdığına dair bildirim aldık. Yarından itibaren erişimi yeniden açmaya başlayacağız" ifadelerini kullandı.
Bu gelişme, Ticaret Bakanı Howard Lutnick'in X üzerinden yaptığı paylaşımdan kısa bir süre sonra geldi. Lutnick, "Son iki haftadır, ABD Hükümeti genelinde uyumu sağlamak ve Amerika’nın yapay zekadaki liderliğini güçlendirmek amacıyla Fable 5 modelini analiz etmek ve onaylamak için Anthropic ile yakın bir şekilde çalıştık" dedi.
Yasak neden gelmişti?
"Fable", Anthropic’in "Mythos" adıyla bilinen en güçlü yapay zeka modelinin halka açık kullanımı için ekstra güvenlik duvarları eklenmiş bir versiyonu. Uzmanlar, Mythos modelinin siber güvenlik açıklarını benzeri görülmemiş bir hızla tespit edip kötüye kullanabilme yeteneğine sahip olduğunu belirtiyor. Bu yüzden Anthropic, dünyadaki en kritik yazılımları korumak amacıyla bu modeli başlangıçta sadece kısıtlı bir ortak grubuna açmıştı.
Ancak bu ayın başlarında ABD hükümeti, güvenilir bir ortağın (CNN’in edindiği bilgiye göre bu ortak Amazon) Fable'ın güvenlik duvarlarını aşmanın bir yolunu bulduğunu bildirdi. Bu açık sayesinde Fable modeline, Mythos seviyesindeki tehlikeli yetenekler kazandırılabiliyordu. (Anthropic o dönem bu açığın "basit" olduğunu ve piyasadaki diğer halka açık modellerde de benzer açıklar bulunduğunu savunmuştu).
Bu siber güvenlik riskleri üzerine Ticaret Bakanlığı acil bir karar alarak ihracat yasağı getirdi. Bu yasak, modelin yabancı ülke vatandaşları tarafından kullanılmasını engelliyordu; işin ilginç yanı, Anthropic’in kendi bünyesinde çalışan yabancı uyruklu personeli bile bu kapsama girmişti. Şirket, yasalara uyum sağlamak adına Mythos ve Fable modellerine olan tüm müşteri erişimini küresel çapta aniden kapatmak zorunda kalmıştı.
Kriz nasıl çözüldü?
Anthropic yetkililerinden alınan bilgiye göre şirket, Amazon'un rapor ettiği açığı tamamen kapatan yeni bir güvenlik önlemi geliştirdi. Hükümet ve şirket arasında yürütülen yoğun müzakerelerin ardından Ticaret Bakanlığı, geçen hafta Mythos modelinin devlet onaylı belirli kurumlara verilmesine izin vermişti. Salı gecesi alınan son kararla birlikte, halka açık olan Fable modeli üzerindeki yasak da tamamen kalkmış oldu.
Sektördeki genel durum
Bu kriz, yapay zeka teknolojisi mevcut yasal düzenlemelerin çok ilerisinde hızla büyürken yaşanan mevzuat belirsizliğini gözler önüne serdi. Benzer bir durum Anthropic'in en büyük rakibi OpenAI cephesinde de yaşanıyor. Beyaz Saray, gelişmiş yetenekleri nedeniyle OpenAI’dan da yaklaşmakta olan GPT 5.6 modelinin çıkışını sınırlamasını ve ilk etapta sadece hükümet onaylı az sayıda ortağa sunmasını talep etmişti. OpenAI yetkilileri o dönem yaptıkları açıklamada hükümetin müşterileri tek tek seçtiği bu yöntemi onaylamadıklarını belirterek, "Bu tür bir devlet denetim sürecinin uzun vadede standart haline gelmesi gerektiğine inanmıyoruz" eleştirisinde bulunmuştu.
