Konya'nın Halkapınar ilçesi sınırlarında yer alan ve Geç Hitit Dönemi'nin en önemli eserlerinden biri olan tarihi İvriz Kaya Kabartması, İvriz Çayı'nın çıkış noktasındaki devasa kaya kütlesine işlenmiş özgün yapısıyla binlerce yıldır ihtişamını koruyor.
Burada, Hititlerin doğal peyzajı kendi inançlarına entegre ederek kültürel bir peyzaj alanı oluşturdukları görülmektedir. Kutsal kabul edilen bir su kaynağının etrafında oluşturulan bu kült alanı, dini önemini sonraki yüzyıllarda da sürdürmüştür. Alanda kaya kabartmasının yanı sıra sunak, manastır ve mağaralar da yer almaktadır.
Tarundas'ın bereket duası
MÖ 8. yüzyılda yapılan ve geç Hitit dönemine ait olan bu kabartma, dünyanın en eski tarım anıtı olma özelliğine sahiptir. Kompozisyonda Rahip Kral Warpalavas, karşısında duran ve daha büyük ölçülerde tasvir edilen Tanrı Tarhundas'a doğru ellerini kaldırarak dua etmektedir. Tarhundas, bir elinde üzüm salkımı diğer elinde buğday demeti tutmaktadır. Figürlerin arasında yer alan hiyeroglif yazıtta Kral, "Ben sarayda prens iken bu üzüm bağlarını diktim ve buğday başaklarını yetiştirdim. Tanrı bunlara bereket ve bolluk versin" demektedir. Kabartma alanı 4,2 x 2,4 metre ölçülerindedir. Anıtta Hitit geleneğinin yanı sıra Asur, Arami ve Frig sanatının özelliklerine de rastlanmaktadır.
Dünyanın ilk yazılı tarım anıtı
Dünyanın ilk yazılı tarım anıtı olarak kabul edilen ve tarihi dokusunu günümüze kadar ulaştırmayı başaran bu anıtsal yapıda, ellerinde bereketin sembolü olan buğday başakları ve üzüm salkımları tutan fırtına ve bereket tanrısı Tarhunzas Tuwana Kralı Warpalawas'ın bereket tanrısı Tarhunzas tasvir ediliyor. Dönemin giyim kuşamını, tarımsal zenginliğini ve sanatsal üslubunu yansıtan hiyeroglif yazıtlı bu eşsiz kaya anıtı, bereketli su kaynağıyla bütünleşen mistik atmosferiyle her yıl binlerce yerli ve yabancı turistin ilgisini çekiyor. Kültürel mirasın en nadide örneklerinden biri olan ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan bu devasa kültür hazinesi, özgün niteliklerini koruyarak varlığını sürdürüyor.
