SSB Kuantum Programı Tanıtımı Toplantısı'nda duyurulan proje göre, kuantum bilgisayarların en kritik bileşenlerinden biri olan süper iletken kuantum işlemci birimi yerli ve milli imkanlarla geliştirilecek. Projenin dört yılda tamamlanması planlanıyor.
ASELSAN bu proje ile kuantum alanının yanı sıra fizik ve mikrodalga mühendisliği gibi alanlarda da altyapının geliştirilmesini hedefliyor. ASELSAN’dan yapılan açıklamada projenin hedefleri şu şekilde açıklandı:
- Türkiye’nin kuantum donanım alanında teknolojik bağımsızlığının sağlanması,
- Kritik kuantum bileşenlerinde dışa bağımlılığın azaltılması,
- Yoğun madde fiziği, mikrodalga mühendisliği, elektronik, kuantum bilgi teorisi gibi alanlarda yetkinlik artışı ve araştırma-geliştirme çalışmalarına altyapı kazandırılması,
- Savunma, iletişim ve bilgi güvenliği alanlarında kuantum teknolojileri altyapısının oluşturulması,
- Kuantum teknolojileri için ihtiyaç duyulacak insan kaynağının yetiştirilmesi hedefleniyor.
Kuantum bilgisayarların kalbi Türkiye'de üretilecek
Klasik bilgisayarlar verileri "bit" adı verilen ve yalnızca 0 veya 1 değerini alabilen birimler üzerinden işlerken, kuantum bilgisayarlar "qubit" adı verilen kuantum parçacıklarıyla çalışıyor. Kübitler aynı anda birden fazla durumda bulunabildiği için bazı karmaşık hesaplamaları klasik bilgisayarlardan çok daha hızlı gerçekleştirebiliyor.
Bu sistemlerin merkezinde ise QPU (Quantum Processing Unit) yer alıyor. Geleneksel bilgisayarlardaki CPU'nun görevine benzer şekilde çalışan QPU, kuantum hesaplamalarının gerçekleştirildiği temel donanım bileşeni olarak öne çıkıyor.
QPU nedir?
QPU, kuantum bilgisayarların işlem gücünü sağlayan ve kübitleri kontrol ederek hesaplama yapan özel işlemci birimidir. Kuantum mekaniğinin sunduğu süperpozisyon ve dolanıklık gibi özelliklerden yararlanan bu işlemciler, bazı problemlerde klasik işlemcilerin ulaşamayacağı performans seviyelerine çıkabiliyor.
Kuantum işlemciler (QPU) nerede kullanılıyor?
- Yapay zeka: Çok büyük veri kümelerinin işlenmesi ve belirli optimizasyon problemlerinin hızlandırılması.
- Savunma sanayi: Radar sistemleri, hedef tespiti, sensör füzyonu ve operasyonel optimizasyon gibi karmaşık hesaplamalar.
- Kriptoloji ve siber güvenlik: Yeni nesil şifreleme yöntemleri, kuantuma dayanıklı güvenlik sistemleri ve gelişmiş veri analizleri.
- İlaç geliştirme: Molekül ve protein simülasyonları sayesinde yeni ilaçların daha hızlı keşfedilmesi.
- Kimya ve malzeme bilimi: Yeni batarya teknolojileri, yüksek performanslı alaşımlar ve gelişmiş malzemelerin tasarımı.
- Finans sektörü: Risk analizi, portföy optimizasyonu ve büyük veri tabanlı finansal modelleme.
