Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) bünyesinde faaliyet gösteren Uluslararası İşlemlerde Rüşvetin Önlenmesi Çalışma Grubu, Türkiye’nin Rüşvetle Mücadele Sözleşmesi’ne uyumunu inceleyen 4. Faz izleme raporunu yayımladı. Gazeteci Çiğdem Toker’in T24'teki köşesinde analiz ettiği rapora göre; Türkiye kendisine sunulan 71 kritik tavsiyeden sadece 10’unu tam anlamıyla hayata geçirebildi. Türkiye'nin rüşvetle mücadele yasalarını uygulama konusundaki yetersizliği raporda "berbat bir uygulama sicili" olarak tanımlanırken, OECD uluslararası şirketleri Türk firmalarıyla iş yaparken "gerekli özeni göstermeleri ve risk analizlerini artırmaları" konusunda uyardı.
Sözleşmenin imzalandığı 2000 yılından bu yana geçen 26 yıllık süreçte rüşvet iddialarının adli takibinde sıfır çekilmesi ve yargı bağımsızlığına yönelik reform taleplerinin yanıtsız kalması rapordaki en büyük endişe kaynakları oldu.
26 YILDA 23 YABANCI RÜŞVET İDDİASI, SIFIR MAHKUMİYET
Raporda, Türkiye'nin sözleşmeye taraf olduğu günden bu yana kayıtlara geçen 23 büyük yabancı rüşvet iddiasının adli bilançosu çıkartıldı ve ortaya şu vahim tablo konuldu:
İddiaların neredeyse üçte ikisini oluşturan 15 dosya hakkında hiçbir hukuki soruşturma dahi başlatılmadı.
Soruşturmaya değer görülen dosyalardan 6'sı herhangi bir suçlama yöneltilmeksizin kapatılırken, mahkemeye taşınan 2 dava ise beraatle sonuçlandı.
Çeyrek asrı aşkın sürede Türkiye’de yabancı rüşvet suçundan tek bir mahkûmiyet kararı dahi verilmedi.
OECD'nin Tespiti: "Türkiye'nin, Çalışma Grubu'na gerçek yabancı rüşvet iddialarını soruşturmak ve kovuşturmak için yeterli çabayı gösterdiğini kanıtlayamaması çok büyük bir endişe kaynağıdır."
İŞTE UYGULANMAYAN TAVSİYELERDEN ÖNE ÇIKANLAR
Türkiye’nin rüşvet ve yolsuzlukla mücadele ortamını iyileştirmek yerine tavsiyeleri askıda bırakmayı tercih ettiği belirtilen raporda, adım atılmayan 49 tavsiye arasından öne çıkan en kritik reform talepleri şunlar oldu:
Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun (HSK) yürütmenin ve siyasi iktidarın etkisinden arındırılması amacıyla; Adalet Bakanı ve Bakan Yardımcısı'nın kurulda yer almaması yönündeki ısrarlı tavsiyeler dikkate alınmadı.
Yolsuzluk iddialarının sansürlenmeden, özgürce yazılıp ihbar edilebilmesi için anayasa ve basın özgürlüğüyle ilgili kanunların fiilen uygulanması talebi karşılıksız kaldı.
Hem kamuda hem de özel sektörde, karşılaştığı rüşvet ve yolsuzluğu yetkili mercilere bildiren kişileri koruyacak yasal bir güvence kalkanı hâlâ oluşturulmadı.
Şirketlerin kendi bünyelerinde yaşanan yabancı rüşvet vakalarını yargıya kendiliğinden bildirmesini özendirecek yasal teşvik mekanizmaları kurulmadı.
TÜRKİYE GÜNCELLEME RAPORU GÖNDERMEDİ, OECD'DEN "GEREKLİ ÖZEN" UYARISI GELDİ
Türkiye, iki yıllık takip süreci kapsamında rüşvetle mücadele eylemlerine dair yapması gereken güncellemeyi OECD'ye iletmedi.
Bu durum üzerine OECD Çalışma Grubu istisnai bir adım atarak, Türkiye ile iş yapan veya yapmayı planlayan çok uluslu şirketlere, ticari ortaklara ve kalkınma bankalarına yönelik "gerekli özen" (due diligence) uyarısı yayımladı. Bu uyarı, uluslararası piyasalarda Türk şirketleriyle yapılacak ticari anlaşmalarda çok daha sıkı denetim ve risk analiz süreçlerinin uygulanması anlamına geliyor.
Haber Kaynağı : 12punto
